‘Noodopvang’ in Bloemendaal kan automatisch tot dertien jaar doorlopen
Een geplande asielopvang in het Noord-Hollandse Vogelenzang krijgt op papier eerst een looptijd van drie jaar. Maar in de conceptafspraken met het COA staat dat die periode daarna automatisch kan worden verlengd met vijf of maximaal tien jaar. Daarmee kan de opvang in voormalig priesterseminarie De Tiltenberg veel langer blijven dan de eerste drie jaar waarmee de locatie naar buiten werd gebracht.
VVD-wethouder Rob Scholte van Bloemendaal zegt daar bij Haarlem105 inmiddels openlijk over: „Dit is een noodopvang voor drie jaar, maar de intentie is om dit te verlengen.”
Het college wil maximaal 85 asielzoekers opvangen. Daarvoor worden 90 opvangplaatsen ingericht. De gemeenteraad bespreekt de overeenkomst op 22 oktober. De raad kan wensen en bedenkingen meegeven, maar het sluiten van de bestuursovereenkomst is een bevoegdheid van het college.
Automatische verlenging
De conceptovereenkomst met het COA bepaalt volgens de beschikbare stukken dat de opvang „in eerste instantie drie jaar” duurt. Daarna volgt automatisch een verlenging met vijf of maximaal tien jaar, tenzij de gemeente of het COA opzegt.
In het uiterste scenario kan de locatie daarmee in totaal ongeveer dertien jaar als asielopvang worden gebruikt.
Dat is opvallend, omdat eerdere berichtgeving in juni sprak over „maximaal drie jaar”. Op de huidige vragenpagina van de gemeente staat eveneens dat De Tiltenberg „de eerste drie jaar als noodopvang” wordt ingezet. De automatische verlenging wordt daar niet genoemd.
Van een volledig nieuwe koers is overigens geen sprake. Scholte zei al op 10 juni dat het COA een huurovereenkomst voor drie jaar wilde, „maar de intentie” had „om de opvang langer aan te houden”. Begin september meldde Bollenstreek Omroep eveneens dat het COA na drie jaar noodopvang wilde verlengen naar reguliere opvang.
Dorpsraad wilde harde einddatum
De Dorpsraad Vogelenzang verzette zich juist tegen zo'n constructie. Die vroeg om maximaal zestig asielzoekers en een harde einddatum na drie jaar, zonder automatische verlenging.
Beide wensen zijn niet overgenomen. Volgens het college zijn negentig opvangplaatsen „het absolute minimum voor het COA”, meldde Haarlem105. Bij een kleinere locatie zou de exploitatie volgens het COA financieel niet uit kunnen. Uiteindelijk mogen maximaal 85 bewoners daadwerkelijk in De Tiltenberg verblijven.
Ook enkele andere wensen van de gemeente haalden de overeenkomst niet. Bloemendaal wilde onder meer geen asielzoekers uit veilige landen, geen bij de politie bekende personen en geen bewoners met psychiatrische problematiek. Die voorwaarden zijn volgens de beschikbare raadsinformatie niet vastgelegd.
Uitgeprocedeerde asielzoekers zonder recht op opvang en alleenstaande minderjarige vreemdelingen worden wel uitgesloten.
Raad praat mee, maar college onderhandelt niet opnieuw
De gemeenteraad kan op 22 oktober wensen en bedenkingen uiten. Als daar geen zwaarwegende bezwaren uit voortkomen, wil het college de overeenkomst in november tekenen.
Volgens Haarlem105 heeft Scholte gezegd dat hij na de raadsvergadering niet opnieuw met het COA wil onderhandelen over de gemaakte afspraken. De wethouder zegt tegelijk dat uitbreiding op termijn niet uitgesloten is wanneer de opvang goed verloopt.
De opvanglocatie is relatief klein. Het college noemt De Tiltenberg zelf zelfs „een zeer kleine locatie”. Daardoor is nog onzeker of langdurige reguliere opvang financieel aantrekkelijk genoeg is voor het COA. De verlengingsmogelijkheid staat desondanks al in de conceptovereenkomst.
Langer dan Spreidingswet vereist
Ook de looptijd ten opzichte van de Spreidingswet valt op. Bloemendaal moet op grond van die wet 151 opvangplaatsen realiseren. Gemeenten moeten de toegewezen plekken uiterlijk vanaf 1 juli 2027 beschikbaar hebben en die volgens het Rijk minstens tot 31 december 2028 in stand houden.
De overeenkomst voor De Tiltenberg kan veel langer doorlopen. Bij maximale verlenging zou de opvang tot ruim in de jaren dertig kunnen blijven bestaan. Dat is geen wettelijke verplichting vanuit de Spreidingswet, maar een keuze die voortvloeit uit de overeenkomst die het college met het COA wil sluiten.
De Tiltenberg lost bovendien niet de volledige Bloemendaalse opvangopgave op. De gemeente moet daarom ook andere opvangplaatsen regelen.
Voor Vogelenzang staat ondertussen vast dat de aanvankelijke periode van drie jaar niet automatisch het einde van het azc betekent. Scholte maakt daar zelf geen geheim van: de opvang begint als noodopvang, maar het college en het COA houden nadrukkelijk rekening met een veel langere aanwezigheid.
