Latten (74) ging acht jaar geleden met pensioen bij het Centraal Bureau voor de Statistiek. Hij bleef actief als spreker en columnist. In september kwam hij met een waarschuwing. In Nederland sterven meer mensen dan er worden geboren. Toch groeit de bevolking naar twintig miljoen in 2050. Dat komt door migratie.

Volgens Latten gaan nieuwe religies daardoor zwaarder wegen. Hij noemt discussies over islamitisch onderwijs, religie in publieke functies en gescheiden zwemmen. Bevochten vrijheden komen volgens hem onder druk te staan.

Hij wijst op de leeftijdsopbouw. Onder jongeren tot 20 jaar is volgens hem 16 procent moslim, en zijn er bijna geen katholieken. Onder 65-plussers is 30 tot 40 procent katholiek, en zijn er nauwelijks moslims. Die oudste generatie verdwijnt eerder. Ook zegt hij dat integreren minder nodig is geworden, omdat mensen via internet makkelijk in hun eigen bubbel blijven.

Latten verzet zich tegen het argument dat asielzoekers maar 10 procent van alle migranten zijn. „Ambtenarenwaarheden noem ik dat”, zegt hij. Arbeidsmigranten gaan vaak terug naar hun land, asielmigranten blijven. Volgens Latten maken asielmigranten daardoor op termijn een kwart tot een derde van de bevolkingsgroei uit.

Bij het CBS herkennen ze het beeld niet. Hoofdsocioloog Tanja Traag zegt dat Latten beschrijft wat de cijfers kunnen worden, niet wat ze nu zijn. In 2010 was 5 procent van de Nederlanders moslim, nu 6 procent. Onder jongeren noemt 15 procent zich moslim, maar dat neemt volgens het CBS af als ze het huis uit gaan. Ook het idee van grote gezinnen klopt volgens Traag niet. Eerste generatie Marokkaanse vrouwen krijgen gemiddeld 2,5 kinderen, en dat is al de hoogste groep.

Traag noemt Lattens verhaal het somberste scenario. Volgens haar zoekt hij bewust reuring om het onderwerp op de agenda te krijgen. Latten noemt zijn verhaal niet somber. Hij ziet het als een waarschuwing: wie deze ontwikkeling niet wil, moet er iets aan doen. „Ik schets alleen maar een risicoprofiel.”