Tijdens de coronacrisis besloten lidstaten dat de Europese Commissie de inkoop mocht doen van de vaccins. De Europese Rekenkamer onderzoekt nu hoe dit destijds is verlopen, om zo lessen voor de toekomst te trekken. Maar nu weigert de Europese Commissie elke vorm van openheid te geven, en in het bijzonder hun voorzitter: Ursula von der Leyen.

In het onderzoek heeft de Europese Rekenkamer ontdekt dat de Europese Commissie zich niet bepaald aan de regels hield. Het was namelijk bedoeld dat een speciaal onderhandelingsteam, waarin alle lidstaten waren vertegenwoordigd, de coronavaccins zou kopen voor de EU. Maar nu blijkt dat in maart 2021 de commissievoorzitter Ursula von der Leyen zèlf de inkoop heeft gedaan, op eigen houtje. Daarover weigert ze nu elke vorm van openheid of inzage. Het contract dat zij afsloot met BioNTech-Pfizer was destijds het grootste contract voor coronavaccins dat de EU ooit heeft gekend: maar liefst 1,8 miljard exemplaren werden er gekocht. Deze vaccins zijn nog bedoeld voor heel 2022 en 2023.

Het speciale onderhandelingsteam kreeg pas achteraf de voorwaarden te zien die Von der Leyen en BioNTech-Pfizer met elkaar waren overeengekomen. Toen heeft het team de voorwaarden wel goedgekeurd. Maar er is nog steeds onduidelijk hoe de gesprekken tussen Von der Leyen en de vaccinproducent zijn verlopen en welke (wetenschappelijke) adviezen Von der Leyen heeft gevolgd. In het verleden heeft Von der Leyen al geweigerd om haar sms-verkeer met de topman van Pfizer openbaar te maken. Inmiddels zijn de berichten zelfs van haar telefoon verdwenen. Destijds kreeg zie hieroor flink op de vingers van de ombudsman.

De Europese Rekenkamer hoopt alsnog antwoorden te krijgen, maar die blijven voorlopig uit.