Maandagavond verzorgde VVD-minister Dilan Yeşilgöz-Zegerius de HJ Schoo-lezing in het debatcentrum Rode Hoed. Ze sprak over het wokisme, en viel Van Haga en Baudet persoonlijk aan. Diezelfde avond schoof ze aan bij Jinek, en woensdagavond zat ze bij Vandaag Inside. Juist bij dit laatste tv-programma kreeg ze veel kritische vragen over de VVD.

Presentator Wilfred Genee stelt eerst nog algemene vragen aan Minister Yeşilgöz. Maar hiervoor heeft Johan Derksen geen geduld: hij snijdt meteen een pijnlijk onderwerp aan. Tegen de minister zegt hij: "Maar realiseer je wel - René (van der Gijp, red.) en ik hebben op de VVD gestemd - dat wij ontzettend teleurgesteld zijn in de houding van de VVD. Ik ben ondertussen weer een zwevende kiezer. Ik weet niet waar ik naartoe moet."

Derksen komt met kritiek
Derksen gaat er met een gestrekt been in: "De VVD is erin geslaagd om alle verkiezingsbeloften niet waar te maken en volledig de oren te laten hangen naar D66. Een flink asielprogramma werd afgekondigd, maar daar is niets terecht van gekomen. En dan komen die mensen, en dan worden ze aan hun lot overgelaten. Je schaamt je toch kapot dat je op de VVD hebt gestemd?"

Maar Yeşilgöz is het zeker niet eens met alle punten van Derksen. Wel erkent ze: "Als een VVD-stemmer dit tegen mij zegt, vind ik het gepaster om dit aan te horen en te zeggen: ik trek dit mij aan. Het is ook aan mij en aan mijn collega's om dit vertrouwen weer terug te winnen."

Maar presentator Wilfred Genee sluit zich aan bij zijn collega Derksen. Hij zegt: "Er zit toch een kern van waarheid in van wat Johan zegt dat jullie veel dingen niet goed hebben aangepakt? Ook richting de kiezers. Of het nou gaat om het klimaatakkoord, of het gaat om asiel, of het gaat om de hypotheekrenteaftrek. Ik bedoel: als VVD-kiezer zou je toch een gevoel erbij kunnen hebben dat je toch een beetje in de maling bent genomen."

"Ik ben het dus niet met je eens," zegt Yeşilgöz meteen. Ze erkent dat het klimaatbeleid van de VVD "niet honderd procent een VVD-programma is". Maar volgens Yeşilgöz komt dit doordat we nu eenmaal in Nederland wonen: "Dat is ons land; dat zijn de coalities." De minister lijkt dus te suggereren dat de VVD bij de uitvoering van zijn beleid altijd moet laveren tussen verschillende partijen, coalities en de beloften aan de kiezer. Door deze compromissen is het niet altijd mogelijk om een volledig VVD-programma uit te voeren.

Falend asielbeleid
Maar de VVD wel erg ver weggegaan van de kern, vindt Derksen. Hij zegt: "Jullie hebben heel andere dingen afgesproken dan dat er gebeurd is." Derksen wijst op het asielbeleid van kabinet-Rutte IV: "Er komt dit jaar een stad als Venlo bij. We hebben geen scholen voor ze, er is politie te weinig, er zijn geen huizen, er zijn geen banen voor die mensen. Het is één grote chaos. Maar er komt een stad als Venlo bij, en volgend jaar komt er een stad als Leeuwarden bij. Het loopt volledig uit de hand."

Derksen vreest dat hij met deze uitspraken in de extreem-rechtse hoek wordt gedrukt, maar Yeşilgöz stelt hem gerust: "Ik vind helemaal niet dat dat iets is wat je niet zou mogen zeggen. Sterker nog: ik ben daar heel erg voor." Genee ziet zijn kans schoon, en vraagt meteen: "Jij bent voor een asielstop ook?" Maar dan krabbelt Yeşilgöz toch terug. Nederland is onderdeel van de Europese Unie, en daarom kan het niet zomaar de grenzen volledig sluiten, redeneert ze.

Maar hiermee neemt Derksen geen genoegen. Denemarken lukt het immers wel om een streng asielbeleid te voeren - dus waarom Nederland niet? Maar Yeşilgöz zegt dat zo'n omslag toch in overleg zal moeten gaan met andere Europese landen. Dit kan echter nog lang duren. "Die meneer in Hongarije heeft er anders niet zo'n moeite mee," antwoordt Derksen vervolgens. Hierop reageert Yeşilgöz: "Laten we ons nog steeds vergelijken met beschaafde landen."

Mark Rutte
Derksen heeft tenslotte grote kritiek op premier Mark Rutte. Zo noemt hij hem "een onbetrouwbare stuntelaar". Maar Yeşilgöz neemt het toch op voor haar partijleider: "Als je verantwoordelijkheid pakt, doe je ook moeilijke dingen. Dan maak je ook fouten, daar moet je ook eerlijk over zijn en dat ook weer kunnen uitleggen. En ik ben natuurlijk niet totaal objectief, dat snap ik - maar als het fout gaat, om dan de schuld te geven aan Mark Rutte, en als het goed gaat, dan heeft hij daar niets mee te maken... ook zo is ons land niet."

Toch wil Derksen het laatste woord hebben: "In die jaren zijn er dingen wel goed gegaan, maar op het ogenblik kan ik niets meer ontdekken wat goed functioneert."