CDA en CU willen dat belastingbetaler opdraait voor fatale 'inschattingsfout' Jetten met Gazprom-contracten

Nieuws 22 november 2022 3 minuten Marit Nubé
Rob Jetten

Eerder dit jaar wilde Energieminister Rob Jetten (D66) Nederlandse gemeenten dwingen om af te stappen van hun gascontracten met de Russische energieleverancier Gazprom. Tientallen gemeenten kwamen vervolgens voor torenhoge kosten te staan. Vorige week bleek echter dat Jetten hierin een fatale 'inschattingsfout' had gemakt, en dat de overstap niet had gehoeven. Het CDA en de ChristenUnie willen dat minister Jetten deze gemeenten volledig gaat compenseren. Naar verluidt is de schade al tientallen miljoenen euro's.

In april kondigde Jetten zijn plannen aan. Hij wilde 'niet langer de Russische staatskas spekken'. Daarom moesten gemeenten hun contract opzeggen bij het Russische staatsbedrijf Gazprom Energy. Maar al snel kwam er veel kritiek op de plannen. Zo bleek het dat zo'n opzegging miljoenen euro's per gemeente kon gaan kosten. De gemeente Utrecht, bijvoorbeeld, kostte het elf miljoen euro om een nieuw contract af te sluiten. 

Ook werd er getwijfeld aan de effectiviteit van de plannen. Als gemeenten hun contract opzeggen, moeten zij nieuw gas inkopen op de Europese markt. Maar dit gas is altijd nog deels Russisch, en de gasprijzen zijn inmiddels tien tot vijftien keer gestegen. Dit betekent dat er met een nieuw gascontract juist méér geld in de Russische staatskas komt. Jettens plannen bleken dus een averechts effect te hebben.

Kritiek uit kabinet en Tweede Kamer
Daarom schoof CDA-Kamerlid Henri Bontenbal eind augustus aan bij Nieuwsuur. Hij zei dat de minister 'deze route niet moet uitwandelen', en beter kon afzien van zijn plannen. Maar minister Jetten hield voet bij stuk: "Dat is een prijs die je moet betalen voor het niet langer vullen van de schatkist van een oorlogszuchtige dictator." Als gemeenten niet wilden meewerken aan de plannen, zag Jetten een mogelijkheid tot gevangenisstraf voor de verantwoordelijke burgemeesters en wethouders. Journalist Wierd Duk noemde dit idee 'tiranniek'.

Begin september werd bekend dat een kamermeerderheid niet meer achter Jettens plannen staat. Ook coalitiepartijen VVD, CDA en ChristenUnie zagen liever dat Jetten de plannen staakte. Hierin besloot Jetten mee te gaan: hij stopte met zijn gasplannen.

Compensatie voor gedupeerde gemeenten
Het CDA en de ChristenUnie kijken nu terug op de affaire. De gasplannen van Jetten blijken namelijk onnodig, meldt NOS. Vorige week werd namelijk bekend dat de Nederlandse gemeenten een contract hadden bij een Nederlandse dochteronderneming van Gazprom, dat op zijn beurt valt onder een Duitse dochteronderneming. Ondertussen is deze onderneming genationaliseerd door de Duitse staat. De plannen hiervoor waren al eerder bekend.

De Nederlandse gemeenten spekken dus niet de Russische staatskas, maar de Duitse. CU-Kamerlid Pieter Grinwis noemt dit "een inschattingsfout van Jetten". Hij zegt: "Er zat al helemaal geen Russisch tintje meer aan dat bedrijf en het gas van andere leveranciers kwam deels ook uit Rusland. Dus het was dubbel fout en gemeenten zijn op hoge kosten gejaagd."

Tientallen gemeenten zijn door Jettens plannen overgestapt op andere leveranciers. Ze kwamen met torenhoge kosten te staan. Nu heeft het kabinet weliswaar voor volgend jaar een tegemoetkoming aangekondigd voor de gedupeerde gemeenten, maar dit vinden het CDA en de ChristenUnie te weinig. De partijen willen dat minister Jetten deze gemeenten volledig gaat compenseren.

Kritische reacties
Vorige week werd er al kritisch gereageerd op het feit dat Gazprom onder de Duitse staat valt. Journalist Wierd Duk schreef: 'Jetten heeft aantal gemeentes dus enorm op kosten gejaagd omdat Nederland weer beste jongetje van de klas moest zijn.'

Het Haagse gemeenteraadslid Ralf Sluijs schreef: 'D66-minister Jetten maakt miljoenenfout waardoor gemeenten peperdure nieuwe gascontracten moesten afsluiten waar u thuis voor opdraait.'

Nu, met de aankondiging van CDA en CU, zijn er opnieuw kritische reacties. Hoogleraar Laurens Sloot vindt: 'Mag alle schade ook verhaald worden op Jetten en/of D66? Dit zijn de kosten van het aanstellen van niet gekwalificeerde mensen. Een vorm van onbehoorlijk bestuur wat mij betreft.' Tot slot reageert Jan Roos: 'Jetten = belastingbetaler. Dubbel genaaid dus.' 

De wereldpolitiek is in beweging. Oude zekerheden verdwijnen en nieuwe machtsverhoudingen tekenen zich af. Oorlogen, handelsconflicten en diplomatieke spanningen volgen elkaar in hoog tempo op in onder meer Venezuela, Iran en Groenland. Volgens socioloog Eric Hendriks is dit geen tijdelijke chaos, maar het gevolg van een diepere structurele verandering. In gesprek met NieuwRechts schetst hij hoe de wereldorde verschuift en welke strategische keuzes Europa volgens hem moet maken. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Tussen Amerika en China: welke koers moet Europa varen?

Beluister onze podcast

De PVV valt uiteen: is het over en uit voor Geert Wilders?
Of beluister op:

Meerartikelen

Yona Faedda
Nieuws

Franse activiste opgepakt na straatinterviews over radicale islam

In Frankrijk is ophef ontstaan over de arrestatie van de 20-jarige feministische activist Yona Faedda. Zij werd zondag door de politie opgepakt nadat zij op straat vragen stelde over radicale islam en de gevolgen daarvan voor vrouwen. Volgens Franse

mondkapje
Nieuws

België grijpt weer naar mondkapjes bij oplopende griepcijfers

In België is het dragen van mondkapjes opnieuw onderwerp van debat. De Belgische overheid raadt mensen met klachten van een luchtweginfectie aan om weer een mondkapje te dragen. In sommige ziekenhuizen is het zelfs verplicht voor iedereen. De aanleid

Obama
Nieuws

Michelle Obama zegt bewust geen kleding te kopen van blanke ondernemers

Michelle Obama heeft opnieuw kritiek gekregen na uitspraken over haar koopgedrag. In een recente aflevering van haar podcast zegt zij dat zij er bewust voor kiest om géén kleding te kopen bij merken die eigendom zijn van blanke ondernemers. In plaats

Trump
Achtergronden

Republikeinen keren zich tegen AfD na kritiek Weidel op Trump

Amerikaanse Republikeinen hebben zich openlijk afgezet tegen de Duitse partij Alternative für Deutschland (AfD). Aanleiding is kritiek van partijleider Alice Weidel op het buitenlandse beleid van de Amerikaanse president Donald Trump, met name rond V

Leyen Lula
Nieuws

Mercosur zet rem op EU-handelsdeal: landbouwclausules opnieuw ter discussie

De handelsdeal tussen de Europese Unie en het Zuid-Amerikaanse handelsblok Mercosur is nog lang geen gelopen race. Waar Brussel begin januari groen licht gaf voor het akkoord, klinken aan de andere kant van de Atlantische Oceaan duidelijke waarschuwi

boom
Nieuws

Elke boom onder EU-toezicht: experts vrezen stikstofprobleem ‘keer duizend’

De huidige stikstofcrisis lijkt overzichtelijk vergeleken met wat er aankomt. Dat waarschuwen experts over nieuwe Europese natuurregels. Die regels gelden straks voor alle natuur. Dus niet alleen beschermde gebieden, maar ook een willekeurige boom in

Soestdijk
Nieuws

VVD in verzet tegen asielopvang bij Paleis Soestdijk

Een VVD-gemeenteraadslid in Baarn, Rik van der Maas, heeft kritiek geuit op de wijze van communicatie rondom de geplande opvang van 150 asielzoekers in het voormalige woonzorgcentrum Mariënbosch, gelegen nabij Paleis Soestdijk. Hij stelde in een raad

Jetten
Nieuws

Jetten ziet kansen in nieuwe fractie van PVV-afsplitsers bij minderheidskabinet

De afsplitsing van zeven PVV-Kamerleden zorgt voor nieuwe politieke verhoudingen in Den Haag. De nieuwe fractie zegt constructief te willen samenwerken. Dat opent volgens D66-leider Rob Jetten mogelijkheden voor steun aan de beoogde minderheidscoalit

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Eerdmans
Nieuws

Rechtse partijen houden deur dicht voor PVV-afsplitsers

De afsplitsing van zeven Kamerleden uit de PVV leidt niet tot een warm welkom bij andere rechtse partijen. JA21 en Forum voor Democratie maken direct duidelijk dat overstappen niet aan de orde is. Ook bij BBB is er weinig animo. De politieke gevolgen

Wilders
Rechts voor z'n Raap

De PVV valt uiteen: is het over en uit voor Geert Wilders?

De PVV is opnieuw in zwaar weer beland. Zeven Kamerleden hebben de fractie verlaten na een interne confrontatie met partijleider Geert Wilders. Tijdens een fractievergadering botste het over de koers van de partij, de manier van leidinggeven en het o

Trump
Nieuws

VS overweegt asiel voor Britse Joden na golf van antisemitisme

De Amerikaanse regering bespreekt de mogelijkheid om Joden uit het Verenigd Koninkrijk asiel te bieden. Aanleiding is de sterke toename van antisemitisme in Groot-Brittannië. Dat zegt Robert Garson, persoonlijk advocaat van Donald Trump, in gesprek m

PVV
Nieuws

Zeven PVV-Kamerleden verlaten fractie na conflict over koers en leiderschap

De PVV is opnieuw in zwaar weer beland. Zeven Kamerleden hebben de fractie verlaten na een interne confrontatie met partijleider Geert Wilders. Tijdens een fractievergadering botste het over de koers van de partij, de manier van leidinggeven en het o

Wilders
Nieuws

PVV valt uiteen: Kamerleden schrijven brandbrief en eisen koerswijziging

Binnen de PVV is een openlijk conflict ontstaan. Meerdere Kamerleden hebben hun partijleider Geert Wilders in een scherpe brandbrief bekritiseerd. De brief, ingezien door De Telegraaf, legt de schuld voor het verkiezingsverlies van vorig jaar nadrukk

Ollongren
Nieuws

Oud-minister Ollongren wil EU-vetorecht afschaffen en sterker Europees leger

Oud-vicepremier en voormalig minister Kajsa Ollongren (D66) pleit voor een verdere overdracht van bevoegdheden aan de Europese Unie. In het tv-programma WNL Op Zondag zei zij dat lidstaten bereid moeten zijn een deel van hun soevereiniteit op te geve

Donald Tusk
Nieuws

Polen schrapt ‘man’ en ‘vrouw’ uit huwelijksregisters

De Poolse regering onder leiding van Donald Tusk past officiële huwelijksdocumenten aan. De woorden ‘man’ en ‘vrouw’ verdwijnen uit belangrijke registers. In plaats daarvan komen genderneutrale termen. Het doel is om huwelijken van hetzelfde geslacht

Kruis
Achtergronden

PVV-Europarlementariër vergelijkt Brussel met 'communistische heilstaat'

Tijdens een plenair debat in het Europees Parlement heeft PVV-Europarlementariër Sebastian Kruis hard uitgehaald naar de Europese Unie. In een fel betoog vergeleek hij Brussel met Oost-Duitsland vlak voor de val van de Berlijnse Muur. Volgens Kruis o

Van Weel
Nieuws

Kabinet weigert openheid over gevoelige EU-onderhandelingen 

Het kabinet wil geen openheid geven over zijn onderhandelingsstrategie in Brussel. Dat blijkt uit antwoorden op Kamervragen over de nieuwe miljardenbegroting, oftewel het Meerjarig Financieel Kader (MFK) van de Europese Unie. Op de vraag of Nederland

Brekelmans Heinen
Nieuws

Nederland bouwt hogere schulden op door extra Oekraïne-steun

De Nederlandse steun aan Oekraïne wordt grotendeels betaald met geleend geld. Dat blijkt uit Kamervragen en antwoorden van het kabinet over de financiering van extra miljarden voor militaire hulp. De uitgaven vallen buiten het normale uitgavenkader,

Wilders
Nieuws

Wilders noemt Rob Kamphues ‘foute man’ na tv-uitspraken over PVV'ers

Een felle discussie in de talkshow De Oranjewinter heeft geleid tot een openlijke botsing tussen tv-presentator Rob Kamphues en PVV-leider Geert Wilders. Aanleiding is de uitspraak van Kamphues, die zei het 'heerlijk' te vinden dat er wordt neergekek

Heinen
Nieuws

Kabinet wil geen afgezwakte invoering van digitale euro

Het demissionaire kabinet ziet niets in een beperkte of gefaseerde invoering van de digitale euro. Minister van Financiën Eelco Heinen maakt duidelijk dat Nederland geen digitale euro wil zowel offline als online werkt. Volgens hem heeft zo’n halve i