CDA en CU willen dat belastingbetaler opdraait voor fatale 'inschattingsfout' Jetten met Gazprom-contracten

Nieuws 22 november 2022 3 minuten Marit Nubé
Rob Jetten

Eerder dit jaar wilde Energieminister Rob Jetten (D66) Nederlandse gemeenten dwingen om af te stappen van hun gascontracten met de Russische energieleverancier Gazprom. Tientallen gemeenten kwamen vervolgens voor torenhoge kosten te staan. Vorige week bleek echter dat Jetten hierin een fatale 'inschattingsfout' had gemakt, en dat de overstap niet had gehoeven. Het CDA en de ChristenUnie willen dat minister Jetten deze gemeenten volledig gaat compenseren. Naar verluidt is de schade al tientallen miljoenen euro's.

In april kondigde Jetten zijn plannen aan. Hij wilde 'niet langer de Russische staatskas spekken'. Daarom moesten gemeenten hun contract opzeggen bij het Russische staatsbedrijf Gazprom Energy. Maar al snel kwam er veel kritiek op de plannen. Zo bleek het dat zo'n opzegging miljoenen euro's per gemeente kon gaan kosten. De gemeente Utrecht, bijvoorbeeld, kostte het elf miljoen euro om een nieuw contract af te sluiten. 

Ook werd er getwijfeld aan de effectiviteit van de plannen. Als gemeenten hun contract opzeggen, moeten zij nieuw gas inkopen op de Europese markt. Maar dit gas is altijd nog deels Russisch, en de gasprijzen zijn inmiddels tien tot vijftien keer gestegen. Dit betekent dat er met een nieuw gascontract juist méér geld in de Russische staatskas komt. Jettens plannen bleken dus een averechts effect te hebben.

Kritiek uit kabinet en Tweede Kamer
Daarom schoof CDA-Kamerlid Henri Bontenbal eind augustus aan bij Nieuwsuur. Hij zei dat de minister 'deze route niet moet uitwandelen', en beter kon afzien van zijn plannen. Maar minister Jetten hield voet bij stuk: "Dat is een prijs die je moet betalen voor het niet langer vullen van de schatkist van een oorlogszuchtige dictator." Als gemeenten niet wilden meewerken aan de plannen, zag Jetten een mogelijkheid tot gevangenisstraf voor de verantwoordelijke burgemeesters en wethouders. Journalist Wierd Duk noemde dit idee 'tiranniek'.

Begin september werd bekend dat een kamermeerderheid niet meer achter Jettens plannen staat. Ook coalitiepartijen VVD, CDA en ChristenUnie zagen liever dat Jetten de plannen staakte. Hierin besloot Jetten mee te gaan: hij stopte met zijn gasplannen.

Compensatie voor gedupeerde gemeenten
Het CDA en de ChristenUnie kijken nu terug op de affaire. De gasplannen van Jetten blijken namelijk onnodig, meldt NOS. Vorige week werd namelijk bekend dat de Nederlandse gemeenten een contract hadden bij een Nederlandse dochteronderneming van Gazprom, dat op zijn beurt valt onder een Duitse dochteronderneming. Ondertussen is deze onderneming genationaliseerd door de Duitse staat. De plannen hiervoor waren al eerder bekend.

De Nederlandse gemeenten spekken dus niet de Russische staatskas, maar de Duitse. CU-Kamerlid Pieter Grinwis noemt dit "een inschattingsfout van Jetten". Hij zegt: "Er zat al helemaal geen Russisch tintje meer aan dat bedrijf en het gas van andere leveranciers kwam deels ook uit Rusland. Dus het was dubbel fout en gemeenten zijn op hoge kosten gejaagd."

Tientallen gemeenten zijn door Jettens plannen overgestapt op andere leveranciers. Ze kwamen met torenhoge kosten te staan. Nu heeft het kabinet weliswaar voor volgend jaar een tegemoetkoming aangekondigd voor de gedupeerde gemeenten, maar dit vinden het CDA en de ChristenUnie te weinig. De partijen willen dat minister Jetten deze gemeenten volledig gaat compenseren.

Kritische reacties
Vorige week werd er al kritisch gereageerd op het feit dat Gazprom onder de Duitse staat valt. Journalist Wierd Duk schreef: 'Jetten heeft aantal gemeentes dus enorm op kosten gejaagd omdat Nederland weer beste jongetje van de klas moest zijn.'

Het Haagse gemeenteraadslid Ralf Sluijs schreef: 'D66-minister Jetten maakt miljoenenfout waardoor gemeenten peperdure nieuwe gascontracten moesten afsluiten waar u thuis voor opdraait.'

Nu, met de aankondiging van CDA en CU, zijn er opnieuw kritische reacties. Hoogleraar Laurens Sloot vindt: 'Mag alle schade ook verhaald worden op Jetten en/of D66? Dit zijn de kosten van het aanstellen van niet gekwalificeerde mensen. Een vorm van onbehoorlijk bestuur wat mij betreft.' Tot slot reageert Jan Roos: 'Jetten = belastingbetaler. Dubbel genaaid dus.' 

De afsplitsing van zeven Tweede Kamerleden van de PVV zorgde voor politieke onrust in Den Haag. Voor Gidi Markuszower was het geen impulsieve stap, maar het eindpunt van een langer intern conflict over koers, macht en resultaat. In dit interview vertelt hij waarom verandering binnen de PVV volgens hem onmogelijk werd en waarom hij koos voor een eigen fractie. Markuszower doet een boekje open over hoe het er volgens hem écht aan toeging binnen de PVV, de dominante rol van Geert Wilders en de grenzen van politieke profilering zonder beleid. Daarbij rijst een grotere vraag: is de PVV veroordeeld tot blijvende oppositie, of ligt de sleutel tot daadwerkelijke macht elders? Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe gaat het er écht aan toe binnen de PVV? Gidi Markuszower doet boekje open

Beluister onze podcast

Hoe ging het er écht aan toe binnen de PVV? Gidi Markuszower doet boekje open
Of beluister op:

Meerartikelen

franse politieauto
Nieuws

Tien mannen aangeklaagd na misbruik van vijfjarige jongen in Lille

Het Franse Openbaar Ministerie heeft tien mannen aangeklaagd in een zaak rond het misbruik van een vijfjarige jongen. De verdachten zijn tussen de 29 en 50 jaar oud. Het onderzoek speelt zich af in de stad Lille, in het noorden van Frankrijk. Volgens

Britse politie
Nieuws

70-jarige migrant ontkomt aan cel na aanranding 12-jarig meisje

Een 70-jarige migrant genaamd Chaudhry Zaman is niet naar de gevangenis gestuurd voor het seksueel misbruiken van een 12-jarig meisje. Dit gebeurde terwijl hij haar tegelijkertijd aanmoedigde om haar hoofd te bedekken. Het incident vond plaats in Slo

EVP
Nieuws

Partij van Von der Leyen wil nationale veto’s in EU afschaffen

Tijdens een besloten bijeenkomst in Zagreb heeft de Europese Volkspartij (EVP) van Ursula von der Leyen een koers uitgezet die de macht van lidstaten verder moet beperken. Het zogenoemde Leaders Retreat bracht kopstukken van het Europese establishmen

Politie
Nieuws

Kabinet fluit politie terug na deelname aan pro-Palestijnse halalbeurs

Het kabinet heeft de politie teruggefloten na haar zichtbare aanwezigheid op het Halal Village Festival, een beurs met een religieus en politiek beladen karakter. Dat blijkt uit antwoorden van minister Van Oosten van Justitie en Veiligheid op Kamervr

Christian Stocker
Nieuws

Bondskanselier Oostenrijk pleit voor bindend referendum over dienstplicht

De Oostenrijkse bondskanselier Christian Stocker wil een bindend referendum houden over de toekomst van de militaire dienstplicht. Volgens hem is zo’n ingrijpende beslissing alleen mogelijk met duidelijke steun van de bevolking. De aankondiging komt

Abbas
Achtergronden

Palestijnse Autoriteit betaalde ruim 200 miljoen dollar aan veroordeelde terroristen

De Palestijnse Autoriteit heeft in 2025 voor meer dan 200 miljoen dollar aan uitkeringen toegezegd aan veroordeelde terroristen en hun families. Dat gebeurde nadat president Mahmoud Abbas publiekelijk had verklaard dat hij het omstreden zogeheten pay

Utrecht
Nieuws

Agent die moslima trap gaf wordt niet gestraft: 'Stond in zijn recht geweld te gebruiken'

De agent die vorige week in Utrecht een achterwaartse trap uitdeelde bij de arrestatie van twee gesluierde moslimvrouwen, heeft grotendeels naar behoren gehandeld. Dat concludeert de toetsingscommissie die het politieoptreden onderzocht. Een groot de

huizen
Nieuws

Limburgse gemeenten geven eigen inwoners voorrang bij koopwoningen

Inwoners van de gemeente Gennep krijgen voortaan als eersten de kans om een nieuwbouwwoning te kopen in hun eigen gemeente. De gemeenteraad besloot daar maandagavond unaniem toe. Daarmee kiest Gennep bewust voor voorrang voor de eigen bevolking op de

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Landbouw
Nieuws

Provincie Overijssel greep in bij nitraatmetingen: boeren mochten uitslagen niet meer zien

In het Natura 2000-gebied Springendal & Dal van de Mosbeek zijn de uitkomsten van nitraatmetingen aanleiding voor politieke en bestuurlijke vragen. Melkveehouders die hun grond beschikbaar stelden voor onderzoek, kregen de eerste jaren een snelle ind

spaargeld
Nieuws

Politiek wachtgeld vervijfvoudigd: van 1,6 naar 8,1 miljoen euro

De politieke instabiliteit van de afgelopen jaren heeft een fors prijskaartje. Het bedrag aan wachtgeld voor oud-politici is in tien jaar tijd vervijfvoudigd. Waar in 2016 nog 1,6 miljoen euro werd uitgekeerd, stond de teller in 2025 op 8,1 miljoen e

ABN AMRO
Nieuws

Massaclaim dreigt voor ABN AMRO na nieuw bewijs over te hoge rente

De juridische druk op ABN AMRO neemt opnieuw toe. Stichting Massaschade & Consument heeft bij het Gerechtshof Amsterdam nieuw bewijs ingediend in een collectieve rechtszaak. De stichting wil dat de bank kleine ondernemers compenseert die volgens haar

Von der Leyen
Achtergronden

Europese Commissie zette sociale media onder druk om politieke meningen te censureren

Een nieuw officieel rapport van de U.S. House Committee on the Judiciary schetst een ontluisterend beeld van de rol van de Europese Commissie bij online contentmoderatie. Volgens het rapport heeft Brussel sociale-mediaplatformen jarenlang onder druk

man/vrouw
Nieuws

Organisator inclusieprijs werkt samen met gesubsidieerde partner met D66-connecties

Women in Financial Services  (WIFS) organiseert een nieuwe awardshow rond inclusie en gendergelijkheid in de financiële sector. De organisatie presenteert zich als een netwerk voor professionals en leiderschap. Daarbij opereert WIFS niet op zichzelf.

Markus Johansson-Martis
Opinie

Ook kinderen de cel in bij moord en bomaanslagen: Zweedse koerswijziging

Het is nu beslist. Vanaf juli dit jaar verlaagt Zweden de leeftijd waarop ernstige misdrijven worden vervolgd. Als je moord pleegt of grote bomaanslagen uitvoert, is het tijdperk van de ‘koffie en kaneelbroodjes’-politiek voorbij. Als je een kind ben

Eieren
Nieuws

Oekraïense kooi-eieren ontwrichten Europese landbouwmarkt

De Europese eiermarkt staat onder zware druk door een sterke toename van eieren uit Oekraïne. Het gaat daarbij vaak om ongestempelde kooi-eieren, geproduceerd in houderijsystemen die binnen de Europese Unie verboden zijn. Toch komen deze eieren zonde

Noordhoff
Nieuws

Lesboek aangepast na klacht over fout beeld van varkenshouderij

Een Nederlandse onderwijsuitgever heeft beeldmateriaal over de varkenshouderij uit lesmateriaal verwijderd na kritiek vanuit de agrarische sector. Het ging om afbeeldingen van zeugen in kraamhokken die volgens betrokken organisaties een onjuist en ve

uwv
Nieuws

D66-coalitie wil hoogste uitkeringen fors verlagen: duizenden euro’s per jaar minder

Mensen die voorheen een hoog salaris hadden, gaan fors minder uitkering krijgen als een plan van D66, CDA en VVD doorgaat. Voor de hoogste inkomens betekent dat een verlaging van maximaal 926 euro bruto per maand, blijkt uit berekeningen van de NOS.

Keijzer
Nieuws

Keijzer baalt van getreuzel rondom afhandeling asielwetten

Demissionair minister Mona Keijzer noemt het teleurstellend dat twee belangrijke asielwetten nog altijd niet zijn behandeld door de Eerste Kamer. De wetten liggen volgens haar al maanden klaar. Toch zijn ze nog niet op de plenaire agenda van de senaa

FVD
Nieuws

Steeds bredere boycot van Forum voor Democratie in gemeenteraden

In meerdere gemeenten willen partijen niet meer samenwerken met Forum voor Democratie. In onder meer Den Haag, Nijmegen en Rotterdam spreekt een meerderheid van de gemeenteraad zich uit voor een boycot. Aanleiding is de vermeende aanwezigheid van kan

UvA
Onderzoek

Onderzoek: Joodse studenten voelen zich onveilig, universiteiten grijpen niet in

Joodse studenten in Nederland lopen aantoonbaar risico op intimidatie en geweld. Dat blijkt uit een nieuw rapport over antisemitisme op universiteiten en hogescholen. Onderwijsinstellingen schieten tekort in bescherming, terwijl pro-Gaza-demonstratie