CDA en CU willen dat belastingbetaler opdraait voor fatale 'inschattingsfout' Jetten met Gazprom-contracten

Nieuws 22 november 2022 3 minuten Marit Nubé
Rob Jetten

Eerder dit jaar wilde Energieminister Rob Jetten (D66) Nederlandse gemeenten dwingen om af te stappen van hun gascontracten met de Russische energieleverancier Gazprom. Tientallen gemeenten kwamen vervolgens voor torenhoge kosten te staan. Vorige week bleek echter dat Jetten hierin een fatale 'inschattingsfout' had gemakt, en dat de overstap niet had gehoeven. Het CDA en de ChristenUnie willen dat minister Jetten deze gemeenten volledig gaat compenseren. Naar verluidt is de schade al tientallen miljoenen euro's.

In april kondigde Jetten zijn plannen aan. Hij wilde 'niet langer de Russische staatskas spekken'. Daarom moesten gemeenten hun contract opzeggen bij het Russische staatsbedrijf Gazprom Energy. Maar al snel kwam er veel kritiek op de plannen. Zo bleek het dat zo'n opzegging miljoenen euro's per gemeente kon gaan kosten. De gemeente Utrecht, bijvoorbeeld, kostte het elf miljoen euro om een nieuw contract af te sluiten. 

Ook werd er getwijfeld aan de effectiviteit van de plannen. Als gemeenten hun contract opzeggen, moeten zij nieuw gas inkopen op de Europese markt. Maar dit gas is altijd nog deels Russisch, en de gasprijzen zijn inmiddels tien tot vijftien keer gestegen. Dit betekent dat er met een nieuw gascontract juist méér geld in de Russische staatskas komt. Jettens plannen bleken dus een averechts effect te hebben.

Kritiek uit kabinet en Tweede Kamer
Daarom schoof CDA-Kamerlid Henri Bontenbal eind augustus aan bij Nieuwsuur. Hij zei dat de minister 'deze route niet moet uitwandelen', en beter kon afzien van zijn plannen. Maar minister Jetten hield voet bij stuk: "Dat is een prijs die je moet betalen voor het niet langer vullen van de schatkist van een oorlogszuchtige dictator." Als gemeenten niet wilden meewerken aan de plannen, zag Jetten een mogelijkheid tot gevangenisstraf voor de verantwoordelijke burgemeesters en wethouders. Journalist Wierd Duk noemde dit idee 'tiranniek'.

Begin september werd bekend dat een kamermeerderheid niet meer achter Jettens plannen staat. Ook coalitiepartijen VVD, CDA en ChristenUnie zagen liever dat Jetten de plannen staakte. Hierin besloot Jetten mee te gaan: hij stopte met zijn gasplannen.

Compensatie voor gedupeerde gemeenten
Het CDA en de ChristenUnie kijken nu terug op de affaire. De gasplannen van Jetten blijken namelijk onnodig, meldt NOS. Vorige week werd namelijk bekend dat de Nederlandse gemeenten een contract hadden bij een Nederlandse dochteronderneming van Gazprom, dat op zijn beurt valt onder een Duitse dochteronderneming. Ondertussen is deze onderneming genationaliseerd door de Duitse staat. De plannen hiervoor waren al eerder bekend.

De Nederlandse gemeenten spekken dus niet de Russische staatskas, maar de Duitse. CU-Kamerlid Pieter Grinwis noemt dit "een inschattingsfout van Jetten". Hij zegt: "Er zat al helemaal geen Russisch tintje meer aan dat bedrijf en het gas van andere leveranciers kwam deels ook uit Rusland. Dus het was dubbel fout en gemeenten zijn op hoge kosten gejaagd."

Tientallen gemeenten zijn door Jettens plannen overgestapt op andere leveranciers. Ze kwamen met torenhoge kosten te staan. Nu heeft het kabinet weliswaar voor volgend jaar een tegemoetkoming aangekondigd voor de gedupeerde gemeenten, maar dit vinden het CDA en de ChristenUnie te weinig. De partijen willen dat minister Jetten deze gemeenten volledig gaat compenseren.

Kritische reacties
Vorige week werd er al kritisch gereageerd op het feit dat Gazprom onder de Duitse staat valt. Journalist Wierd Duk schreef: 'Jetten heeft aantal gemeentes dus enorm op kosten gejaagd omdat Nederland weer beste jongetje van de klas moest zijn.'

Het Haagse gemeenteraadslid Ralf Sluijs schreef: 'D66-minister Jetten maakt miljoenenfout waardoor gemeenten peperdure nieuwe gascontracten moesten afsluiten waar u thuis voor opdraait.'

Nu, met de aankondiging van CDA en CU, zijn er opnieuw kritische reacties. Hoogleraar Laurens Sloot vindt: 'Mag alle schade ook verhaald worden op Jetten en/of D66? Dit zijn de kosten van het aanstellen van niet gekwalificeerde mensen. Een vorm van onbehoorlijk bestuur wat mij betreft.' Tot slot reageert Jan Roos: 'Jetten = belastingbetaler. Dubbel genaaid dus.' 

De afsplitsing van zeven Tweede Kamerleden van de PVV zorgde voor politieke onrust in Den Haag. Voor Gidi Markuszower was het geen impulsieve stap, maar het eindpunt van een langer intern conflict over koers, macht en resultaat. In dit interview vertelt hij waarom verandering binnen de PVV volgens hem onmogelijk werd en waarom hij koos voor een eigen fractie. Markuszower doet een boekje open over hoe het er volgens hem écht aan toeging binnen de PVV, de dominante rol van Geert Wilders en de grenzen van politieke profilering zonder beleid. Daarbij rijst een grotere vraag: is de PVV veroordeeld tot blijvende oppositie, of ligt de sleutel tot daadwerkelijke macht elders? Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe gaat het er écht aan toe binnen de PVV? Gidi Markuszower doet boekje open

Beluister onze podcast

Hoe ging het er écht aan toe binnen de PVV? Gidi Markuszower doet boekje open
Of beluister op:

Meerartikelen

Kabinet Jetten
Nieuws

Nieuwe coalitie kan belofte woningbouw nu al niet waarmaken

De bouwplannen van de nieuwe coalitie van D66, VVD en CDA dreigen al bij voorbaat onhaalbaar te worden. Volgens projectontwikkelaars en woningcorporaties ontbreekt het geld om de ambitieuze doelstelling van 100.000 nieuwe woningen per jaar te realise

Forssell
Nieuws

Zweden wil opvang in migratiecentra verplicht maken voor asielzoekers

De Zweedse regering wil asielzoekers verplichten om tijdens hun procedure in speciale migratiecentra te verblijven. Het voorstel betekent een grote verandering ten opzichte van het huidige systeem, waarin asielzoekers zelf huisvesting kunnen regelen.

Nigeria
Nieuws

Meer dan 170 doden bij aanval in Nigeria na weigering sharia-eis

Bij een gewelddadige aanval op het afgelegen dorp Woro in Nigeria zijn volgens lokale autoriteiten meer dan 170 mensen om het leven gekomen. Gewapende aanvallers vielen het dorp binnen en openden het vuur nadat bewoners weigerden zich te onderwerpen

Politie
Nieuws

Golf van geweld en explosies houdt Lelystad in greep: angst blijft ondanks arrestaties

Lelystad wordt al geruime tijd opgeschrikt door explosies, bedreigingen en afpersing. Hoewel meerdere verdachten zijn opgepakt en de zogeheten Kempenaarbende deels zou zijn ontmanteld, is de onrust in de stad nog lang niet verdwenen. Bewoners en onde

COA
Nieuws

Haagse raadsleden bezorgd om geplande mega-asielopvang: 'Onverteerbaar'

De geplande komst van ruim 440 asielzoekers en 40 statushouders naar het voormalige ziekenhuis aan de Sportlaan in Den Haag zorgt voor stevige politieke discussie. In het complex moeten ook jongeren en andere kwetsbare groepen worden ondergebracht. V

Japan
Nieuws

Rechtse premier Japan pakt supermeerderheid in parlement

De Japanse premier Sanae Takaichi heeft een overtuigende overwinning geboekt bij de vervroegde parlementsverkiezingen van 8 februari. Haar partij, de Liberaal-Democratische Partij (LDP), behaalt naar verwachting 316 van de 465 zetels in het Japanse p

Protest
Nieuws

Coronademonstranten in Triëst vrijgesproken na jarenlang proces

Bijna vijf jaar na de grote coronaprotesten in de haven van Triëst zijn vijf demonstranten vrijgesproken. Zij stonden terecht voor verzet tegen het gezag en belediging van agenten tijdens de ontruiming van een protestkamp op 18 oktober 2021. Volgens

Rooduijn
Nieuws

NPO-duider slaat alarm over FVD: “Gevaarlijke connecties” 

In het NPO Radio 1-programma Jortcast klonk deze week hoorbare onrust over Forum voor Democratie. Aanleiding is de groei van de partij in de peilingen, én signalen over mensen op kandidatenlijsten en contacten rond de partij. “Lidewij de Vos komt ove

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Fico
Nieuws

Slowakije verzet zich tegen WHO-pandemieplannen

De Slowaakse regering verzet zich nadrukkelijk tegen belangrijke onderdelen van de nieuwe pandemieplannen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Het land wijst met name het voorstel af voor een wereldwijde “pathogeenbibliotheek”, waarin landen zi

IND
Nieuws

Nederlanderschap van 90 personen ingetrokken in vier jaar tijd

In de afgelopen vier jaar heeft het kabinet van 90 mensen het Nederlanderschap ingetrokken. Dat blijkt uit cijfers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), opgevraagd door RTL Nieuws. Het Nederlanderschap kan alleen worden afgenomen als ieman

Khelif
Nieuws

Olympisch bokser Imane Khelif bevestigt dat zij mannelijk gen heeft

De Algerijnse olympisch bokskampioen Imane Khelif heeft in een interview bevestigd dat zij het zogeheten SRY-gen bezit, een gen dat zich bevindt op het Y-chromosoom en een rol speelt bij de ontwikkeling van mannelijke geslachtskenmerken. Tegelijk ver

Asiel
Nieuws

PVV-fractievoorzitter klaar met voorrangsstatus migranten: 'Statushouders liever in tent dan in woning'

De Partij voor de Vrijheid (PVV) in Almere wil af van de huidige urgentieregeling voor statushouders op de woningmarkt. Lijsttrekker Willem Boutkan stelt dat de partij, indien nodig, statushouders tijdelijk in tenten wil huisvesten om te voldoen aan

Sanchez
Nieuws

Spanje werkt aan strengere socialemediaregels, grote zorgen om gevolgen

De Spaanse regering wil sociale media strenger reguleren. Premier Pedro Sánchez presenteerde plannen voor nieuwe wetgeving die platforms meer verantwoordelijkheid moet geven voor illegale inhoud, desinformatie en online veiligheid. De voorstellen mak

Rechters
Achtergronden

Hoe activistisch zijn onze rechters?

Tijdens het debat over het coalitieakkoord van CDA, D66 en VVD heeft Gidi Markuszower vragen gesteld over de rol van rechters bij klimaatbeleid. Aanleiding was een recente uitspraak van de Rechtbank Den Haag in een klimaatzaak rond Bonaire, aangespan

Jake Paul
Nieuws

Influencer Jake Paul steunt ICE en haalt uit naar Billie Eilish

Zijn Nederlandse vriendin Jutta Leerdam hoopt tijdens de Olympische Winterspelen goud te halen en kwam deze week veel in het nieuws omdat ze liever niet met de pers spreekt. Maar ook Jake Paul laat deze week van zich horen. De Amerikaanse influencer

ol
Nieuws

Protestmars in Milaan tegen Olympische Spelen loopt uit op rellen: "Vijanden van de staat"

In Milaan zijn grootschalige protesten tegen de Winterspelen van 2026 uitgemond in zware rellen. Wat begon als een massale demonstratie van duizenden tegenstanders van de Olympische Spelen, escaleerde toen een radicale groep zich afscheidde en de con

asielzoekers
Nieuws

Dr. Jan van de Beek: "Asielmigrant kost Nederland gemiddeld 800.000 euro"

Gemiddeld kost één asielmigrant Nederland maar liefst 800.000 euro. Dat stelt antropoloog en onderzoeker dr. Jan van de Beek in de WNL-podcast Onze Eeuw. In de podcast gaat hij dieper in op het onderwerp migratie en daarbij gaat het vanzelfsprekend v

Geert
Nieuws

Geert Wilders haalt uit naar asielminister: 'Weer een islamitische stad in Nederland erbij'

PVV-leider Geert Wilders heeft op X hard uitgehaald naar de huidige asielminister Mona Keijzer (BBB). Zij waarschuwt haar opvolger voor de stroom aan asielmigranten de komende tijd en stelt dat Nederland dit niet aan kan. “Het asielsysteem is kapot e

Dilan
Nieuws

Flink deel van VVD-achterban negatief over coalitie

Een flink deel van de VVD-achterban is niet blij met de nieuwe coalitie. Slechts 46 procent geeft aan positief te zijn over het minderheidskabinet met D66 en CDA. De achterban van die partijen is veel positiever. Dat blijkt uit onderzoek van Peil.nl

eerdmans
Nieuws

JA21 groeit flink in nieuwste peiling Maurice de Hond

JA21 blijft groeien in de peilingen. Als er op dit moment verkiezingen plaats zouden vinden, behaalt de partij van Joost Eerdmans 14 zetels. Dat gaat ten koste van de VVD dat opnieuw zetels verliest, zo blijkt uit de nieuwste peiling van Maurice de H