CDA en CU willen dat belastingbetaler opdraait voor fatale 'inschattingsfout' Jetten met Gazprom-contracten

Nieuws22 november 2022 3 minuten Marit Nubé

Eerder dit jaar wilde Energieminister Rob Jetten (D66) Nederlandse gemeenten dwingen om af te stappen van hun gascontracten met de Russische energieleverancier Gazprom. Tientallen gemeenten kwamen vervolgens voor torenhoge kosten te staan. Vorige week bleek echter dat Jetten hierin een fatale 'inschattingsfout' had gemakt, en dat de overstap niet had gehoeven. Het CDA en de ChristenUnie willen dat minister Jetten deze gemeenten volledig gaat compenseren. Naar verluidt is de schade al tientallen miljoenen euro's.

In april kondigde Jetten zijn plannen aan. Hij wilde 'niet langer de Russische staatskas spekken'. Daarom moesten gemeenten hun contract opzeggen bij het Russische staatsbedrijf Gazprom Energy. Maar al snel kwam er veel kritiek op de plannen. Zo bleek het dat zo'n opzegging miljoenen euro's per gemeente kon gaan kosten. De gemeente Utrecht, bijvoorbeeld, kostte het elf miljoen euro om een nieuw contract af te sluiten. 

Ook werd er getwijfeld aan de effectiviteit van de plannen. Als gemeenten hun contract opzeggen, moeten zij nieuw gas inkopen op de Europese markt. Maar dit gas is altijd nog deels Russisch, en de gasprijzen zijn inmiddels tien tot vijftien keer gestegen. Dit betekent dat er met een nieuw gascontract juist méér geld in de Russische staatskas komt. Jettens plannen bleken dus een averechts effect te hebben.

Kritiek uit kabinet en Tweede Kamer
Daarom schoof CDA-Kamerlid Henri Bontenbal eind augustus aan bij Nieuwsuur. Hij zei dat de minister 'deze route niet moet uitwandelen', en beter kon afzien van zijn plannen. Maar minister Jetten hield voet bij stuk: "Dat is een prijs die je moet betalen voor het niet langer vullen van de schatkist van een oorlogszuchtige dictator." Als gemeenten niet wilden meewerken aan de plannen, zag Jetten een mogelijkheid tot gevangenisstraf voor de verantwoordelijke burgemeesters en wethouders. Journalist Wierd Duk noemde dit idee 'tiranniek'.

Begin september werd bekend dat een kamermeerderheid niet meer achter Jettens plannen staat. Ook coalitiepartijen VVD, CDA en ChristenUnie zagen liever dat Jetten de plannen staakte. Hierin besloot Jetten mee te gaan: hij stopte met zijn gasplannen.

Compensatie voor gedupeerde gemeenten
Het CDA en de ChristenUnie kijken nu terug op de affaire. De gasplannen van Jetten blijken namelijk onnodig, meldt NOS. Vorige week werd namelijk bekend dat de Nederlandse gemeenten een contract hadden bij een Nederlandse dochteronderneming van Gazprom, dat op zijn beurt valt onder een Duitse dochteronderneming. Ondertussen is deze onderneming genationaliseerd door de Duitse staat. De plannen hiervoor waren al eerder bekend.

De Nederlandse gemeenten spekken dus niet de Russische staatskas, maar de Duitse. CU-Kamerlid Pieter Grinwis noemt dit "een inschattingsfout van Jetten". Hij zegt: "Er zat al helemaal geen Russisch tintje meer aan dat bedrijf en het gas van andere leveranciers kwam deels ook uit Rusland. Dus het was dubbel fout en gemeenten zijn op hoge kosten gejaagd."

Tientallen gemeenten zijn door Jettens plannen overgestapt op andere leveranciers. Ze kwamen met torenhoge kosten te staan. Nu heeft het kabinet weliswaar voor volgend jaar een tegemoetkoming aangekondigd voor de gedupeerde gemeenten, maar dit vinden het CDA en de ChristenUnie te weinig. De partijen willen dat minister Jetten deze gemeenten volledig gaat compenseren.

Kritische reacties
Vorige week werd er al kritisch gereageerd op het feit dat Gazprom onder de Duitse staat valt. Journalist Wierd Duk schreef: 'Jetten heeft aantal gemeentes dus enorm op kosten gejaagd omdat Nederland weer beste jongetje van de klas moest zijn.'

Het Haagse gemeenteraadslid Ralf Sluijs schreef: 'D66-minister Jetten maakt miljoenenfout waardoor gemeenten peperdure nieuwe gascontracten moesten afsluiten waar u thuis voor opdraait.'

Nu, met de aankondiging van CDA en CU, zijn er opnieuw kritische reacties. Hoogleraar Laurens Sloot vindt: 'Mag alle schade ook verhaald worden op Jetten en/of D66? Dit zijn de kosten van het aanstellen van niet gekwalificeerde mensen. Een vorm van onbehoorlijk bestuur wat mij betreft.' Tot slot reageert Jan Roos: 'Jetten = belastingbetaler. Dubbel genaaid dus.' 

Meerartikelen

Nieuws

Wilders bezorgd om toenemende asielcrisis: 'Meer asielzoekers, meer overlast en criminaliteit'

COA, IND, de politie en het minsterie van Justitie en Veiligheid zien het somber in. Nederland stevent af op een "maatschappelijk ontwrichtende" asielcrisis die nog ingrijpender  zal zin dan die van afgelopen zomer, staat er in interne stukken. De in

Nieuws

Serieverkrachter mag als transgender naar vrouwengevangenis; ex-vrouw denkt dat hij "autoriteiten wil belazeren"

De Schotse gevangene Adam Graham is veroordeeld voor de verkrachting van twee vrouwen in 2016 en 2019. Maar toen hij terechtstond voor de aanvallen, maakte de serieverkrachter bekend dat hij voortaan door het leven zou gaan als vrouw. Dankzij zeer so

Nieuws

Trump hekelt tankleveranties aan Oekraïne: 'Eerst komen de tanks, daarna de atoombommen'

De Verenigde Staten gaat maar liefst 31 tanks naar Oekraïne sturen, maar de Amerikaanse oud-president Donald Trump is hier zeer kritisch op. 'Eerst komen de tanks, daarna de atoombommen,' schrijft hij op zijn eigen platform. Trump roept alle partijen

Nieuws

Europese Commissie voert strijd tegen Hongarije op: sleept land voor de rechter

De Europese Commissie daagt Hongarije voor het Europees Hof van Justitie wegens een door de Hongaarse autoriteiten ingevoerde kennisgevingsregeling waarmee ze de export van bouwmaterialen kunnen blokkeren. De maatregel werd tijdens de coronacrisis in

Nieuws

Zweden gaat 100 extra politieagenten inzetten tegen immigrantengeweld Stockholm

Stockholm kampt al enige tijd met grootschalig bendegeweld, schietpartijen en explosies, veelal afkomstig van immigranten. 2022 was zelfs een piekjaar. In een poging dit te bestrijden, halen Zweedse autoriteiten honderd politieagenten uit andere depa

Nieuws

'D66 vindt het hilarisch dat bewoners meer moeten betalen voor energie'

Er vond deze week een opmerkelijk debat plaats in de lokale politiek. FVD in Haarlemmermeer verzet zich hevig tegen tal van klimaatregels, maar de lokale afdeling van D66 wil juist nog meer gaat inzetten op de verduurzaming van de gemeente. FVD hekel

Nieuws

Zweden begint internationale anti-immigratiecampagne om nieuwkomers af te schrikken

De Zweedse regering gaat immigranten in het buitenland proberen te overtuigen om niet naar Zweden te komen. Middels een internationale informatiecampagne wil de regering de immigranten vertellen over hun nieuwe, veel strengere asielbeleid. Op deze ma

Nieuws

Kabinet: Nederland stevent af op ongekende asielcrisis

COA, IND, de politie en het minsterie van Justitie en Veiligheid zien het somber in. Nederland stevent af op een "maatschappelijk ontwrichtende" asielcrisis die nog ingrijpender  zal zin dan die van afgelopen zomer, staat er in interne stukken. De in

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Nieuws

Defensieminister Ollongren (D66) meldt zich ziek voor debat wapenleveranties Oekraïne

Donderdag vond er een commissiedebat plaats over onder meer de eventule Nederlandse wapenleveranties aan Oekraïne. Maar wie schitterde door afwezigheid, was de verantwoordelijke minister van Defensie, Kajsa Ollongren (D66). Ze wordt vervangen door ee

Nieuws

Peiling: Oostenrijkse anti-immigratie partij veruit grootste van het land

De Oostenrijkse anti-immigratie partij en tevens kritisch tegenstander van EU-sancties richting Rusland, de FPÖ, is de meest populaire partij van het land, zo blijkt uit recente peilingen. De rechtse Vrijheidspartij (FPÖ) van Oostenrijk, bekend om ha

Nieuws

Doodsbedreiger Geert Wilders krijgt een reprimandegesprek: 'Om gek van te worden'

PVV-voorman Geert Wilders ontvangt jaarlijks honderden (doods)bedreigingen. Tot de grote frustratie van Wilders gaat het Openbaar Ministerie te vaak niet over op vervolging. Recent heeft Wilders weer flink wat aangiftes gedaan, onder andere tegen een

Nieuws

PVV dient motie van wantrouwen in tegen Landbouwminister Adema: "Liegen en bedriegen"

Vorige week werd bekend dat de boeren versneld hun mest moeten gaan wegvoeren van de Europese Commissie (derogatie), en dat het kabinet dit wekenlang voor de Tweede Kamer heeft verzwegen. De PVV is woest, en heeft daarom een motie van wantrouwen inge

Nieuws

Slechts een op de vier afgewezen asielzoekers verlaat daadwerkelijk het land

In 2021 verliet slechts 24 procent van de geweigerde asielzoekers het EU-land waar ze asiel aanvroegen, dat blijkt uit onderzochte cijfers van Eurostat en de Volkskrant. In 2021 werden bijna 350.000 asielaanvragen afgewezen. Echter zijn hiervan maar

Nieuws

Bosma (PVV) roept minister op om te stoppen met 'slavernijgedram': "Het is propaganda en indoctrinatie"

PVV-Kamerlid Martin Bosma heeft donderdagavond tijdens een debat over de excuses voor het Nederlandse slavernijverleden de minister opgeroepen om te stoppen met "propaganda en indoctrinatie". Volgens Bosma hoeven Nederlanders helemaal niet "bewust te

Nieuws

Trudeau uitgejouwd door tientallen boze demonstranten: "Tiran! Verrader!"

Deze week had de Canadese premier Justin Trudeau een dagenlange vergadering over een nieuwe zorgakkoord met zijn coalitie. Maar terwijl hij binnen druk bezig was, werd het buiten het gebouw onrustig, met tientallen demonstranten. Trudeau kwam uiteind

Nieuws

PVV'er mag niet deelnemen aan Comité 4 en 5 mei: 'Ik zou een nazi zijn'

PVV-raadslid Natasja Cornelisse (Zaanstad) had dit jaar graag willen meewerken aan de jaarlijkse 4 en 5-herdenking. Cornelisse had zich dan ook aangemeld als vrijwilliger, echter werd haar direct de deur gewezen. Als PVV-raadslid was ze namelijk niet

Nieuws

Denemarken zoekt Europese steun voor asielcentrum buiten EU

Denemarken wil woorden omzetten in daden, en nu echt werk maken van een asielcentrum buiten de EU. Hier moeten asielzoekers hun aanvraag gaan afwachten. Denemarken zoekt steun bij andere Europese landen om zo'n asielcentrum werkelijkheid te laten wor

Nieuws

Omtzigt woedend op belastingdienst om achterhouden dossiers: niets geleerd van toeslagenaffaire

Meerdere advocaten luiden de noodklok: de belastingdienst weigert in rechtszaken regelmatig om belangrijke dossiers vrij te geven, tegen de wet in. Maar de staatssecretaris van Financiën, Marnix van Rij (CDA), zegt dat dit "hun beleving in hun zaken"

Nieuws

Van der Plas: "Kabinet wil boeren met onmogelijke regelgeving weg hebben"

Vorige week werd bekend dat de boeren versneld hun mest moeten gaan wegvoeren van de Europese Commissie (derogatie), en dat het kabinet dit wekenlang voor de Tweede Kamer heeft verzwegen. BBB-leider Caroline van der Plas is woest: "Als je de boeren w

Nieuws

Rutte heeft plannen om migratie te beperken met strengere grenscontroles

Uit een gelekte notitie blijkt dat premier Mark Rutte plannen heeft om de hoge asielinstroom aan te pakken. Het kabinet wil fors meer geld investeren in de grenscontroles aan de EU en wil vaker én sneller afgewezen asielzoekers terugsturen. Naar verw