CDA en CU willen dat belastingbetaler opdraait voor fatale 'inschattingsfout' Jetten met Gazprom-contracten

Nieuws 22 november 2022 3 minuten Marit Nubé
Rob Jetten

Eerder dit jaar wilde Energieminister Rob Jetten (D66) Nederlandse gemeenten dwingen om af te stappen van hun gascontracten met de Russische energieleverancier Gazprom. Tientallen gemeenten kwamen vervolgens voor torenhoge kosten te staan. Vorige week bleek echter dat Jetten hierin een fatale 'inschattingsfout' had gemakt, en dat de overstap niet had gehoeven. Het CDA en de ChristenUnie willen dat minister Jetten deze gemeenten volledig gaat compenseren. Naar verluidt is de schade al tientallen miljoenen euro's.

In april kondigde Jetten zijn plannen aan. Hij wilde 'niet langer de Russische staatskas spekken'. Daarom moesten gemeenten hun contract opzeggen bij het Russische staatsbedrijf Gazprom Energy. Maar al snel kwam er veel kritiek op de plannen. Zo bleek het dat zo'n opzegging miljoenen euro's per gemeente kon gaan kosten. De gemeente Utrecht, bijvoorbeeld, kostte het elf miljoen euro om een nieuw contract af te sluiten. 

Ook werd er getwijfeld aan de effectiviteit van de plannen. Als gemeenten hun contract opzeggen, moeten zij nieuw gas inkopen op de Europese markt. Maar dit gas is altijd nog deels Russisch, en de gasprijzen zijn inmiddels tien tot vijftien keer gestegen. Dit betekent dat er met een nieuw gascontract juist méér geld in de Russische staatskas komt. Jettens plannen bleken dus een averechts effect te hebben.

Kritiek uit kabinet en Tweede Kamer
Daarom schoof CDA-Kamerlid Henri Bontenbal eind augustus aan bij Nieuwsuur. Hij zei dat de minister 'deze route niet moet uitwandelen', en beter kon afzien van zijn plannen. Maar minister Jetten hield voet bij stuk: "Dat is een prijs die je moet betalen voor het niet langer vullen van de schatkist van een oorlogszuchtige dictator." Als gemeenten niet wilden meewerken aan de plannen, zag Jetten een mogelijkheid tot gevangenisstraf voor de verantwoordelijke burgemeesters en wethouders. Journalist Wierd Duk noemde dit idee 'tiranniek'.

Begin september werd bekend dat een kamermeerderheid niet meer achter Jettens plannen staat. Ook coalitiepartijen VVD, CDA en ChristenUnie zagen liever dat Jetten de plannen staakte. Hierin besloot Jetten mee te gaan: hij stopte met zijn gasplannen.

Compensatie voor gedupeerde gemeenten
Het CDA en de ChristenUnie kijken nu terug op de affaire. De gasplannen van Jetten blijken namelijk onnodig, meldt NOS. Vorige week werd namelijk bekend dat de Nederlandse gemeenten een contract hadden bij een Nederlandse dochteronderneming van Gazprom, dat op zijn beurt valt onder een Duitse dochteronderneming. Ondertussen is deze onderneming genationaliseerd door de Duitse staat. De plannen hiervoor waren al eerder bekend.

De Nederlandse gemeenten spekken dus niet de Russische staatskas, maar de Duitse. CU-Kamerlid Pieter Grinwis noemt dit "een inschattingsfout van Jetten". Hij zegt: "Er zat al helemaal geen Russisch tintje meer aan dat bedrijf en het gas van andere leveranciers kwam deels ook uit Rusland. Dus het was dubbel fout en gemeenten zijn op hoge kosten gejaagd."

Tientallen gemeenten zijn door Jettens plannen overgestapt op andere leveranciers. Ze kwamen met torenhoge kosten te staan. Nu heeft het kabinet weliswaar voor volgend jaar een tegemoetkoming aangekondigd voor de gedupeerde gemeenten, maar dit vinden het CDA en de ChristenUnie te weinig. De partijen willen dat minister Jetten deze gemeenten volledig gaat compenseren.

Kritische reacties
Vorige week werd er al kritisch gereageerd op het feit dat Gazprom onder de Duitse staat valt. Journalist Wierd Duk schreef: 'Jetten heeft aantal gemeentes dus enorm op kosten gejaagd omdat Nederland weer beste jongetje van de klas moest zijn.'

Het Haagse gemeenteraadslid Ralf Sluijs schreef: 'D66-minister Jetten maakt miljoenenfout waardoor gemeenten peperdure nieuwe gascontracten moesten afsluiten waar u thuis voor opdraait.'

Nu, met de aankondiging van CDA en CU, zijn er opnieuw kritische reacties. Hoogleraar Laurens Sloot vindt: 'Mag alle schade ook verhaald worden op Jetten en/of D66? Dit zijn de kosten van het aanstellen van niet gekwalificeerde mensen. Een vorm van onbehoorlijk bestuur wat mij betreft.' Tot slot reageert Jan Roos: 'Jetten = belastingbetaler. Dubbel genaaid dus.' 

Een zebrapad voor een school, acht jaar wachten – hoe bureaucratisch kan Nederland zijn? In de nieuwste gemeentespecial van NieuwRechts vertelt Hart voor Medemblik-voorman Tjeu Berlijn over de haperende gemeentepolitiek in Medemblik en de steeds groter wordende kloof tussen bestuurders en normale burgers.  Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

'Als je iedereen helpt, help je niemand': Tjeu Berlijn over asielbeleid in Medemblik

Beluister onze podcast

'Als je iedereen helpt, help je niemand': Tjeu Berlijn over asielbeleid in Medemblik
Of beluister op:

Meerartikelen

Orban
Nieuws

Orbán voert prijsplafond benzine in, Kabinet-Jetten wil nog geen maatregelen nemen

De oorlog in het Midden-Oosten begint steeds duidelijker door te werken in de Europese economie. In verschillende landen stijgen de brandstofprijzen snel. Kroatië en Hongarije hebben inmiddels besloten in te grijpen met prijsplafonds voor benzine en

Global Center on Adaptation
Nieuws

Omstreden Rotterdams klimaatcentrum in financiële crisis, top stapt op

Het omstreden klimaatcentrum Global Center on Adaptation (GCA) in Rotterdam verkeert in zware financiële problemen en dreigt failliet te gaan. Tegelijk stappen belangrijke gezichten van de organisatie op. Directeur Patrick Verkooijen heeft zijn vertr

Von der Leyen
Nieuws

EU wil spaargeld van burgers actiever inzetten voor investeringen

De Europese Commissie wil dat Europese burgers een groter deel van hun spaargeld gaan investeren in plaats van het op spaarrekeningen te laten staan. Daarmee wil Brussel de economie versterken en bedrijven makkelijker toegang geven tot financiering.

Europees Parlement
Nieuws

EU zet stap naar strenger migratiebeleid voor afgewezen asielzoekers

Het Europees Parlement heeft een stap gezet richting een strengere Europese wet voor de terugkeer van afgewezen asielzoekers. Het voorstel moet ervoor zorgen dat mensen die geen recht hebben op verblijf sneller uit de Europese Unie vertrekken. Daarbi

Onderwijs
Nieuws

Spanningen op Oostenrijkse scholen tijdens ramadan: docenten waarschuwen voor 'ramadan politie'

Op scholen in Wenen nemen spanningen tussen leerlingen toe tijdens de islamitische vastenmaand ramadan. Docenten signaleren dat sommige leerlingen druk uitoefenen op klasgenoten om mee te doen met het vasten en zich te houden aan religieuze regels. D

Woningmarkt
Nieuws

Hypotheekrente stijgt door oorlog in Midden-Oosten: einde aan wekenlange daling

De hypotheekrente in Nederland begint opnieuw te stijgen. Volgens hypotheekadviseurs komt daarmee een einde aan een periode van acht weken waarin de rente juist daalde. De omslag wordt volgens deskundigen veroorzaakt door de geopolitieke spanningen i

Zita Pels
Nieuws

Ophef over GroenLinks-wethouder Pels na video met ‘fuck bitches get money'

Zita Pels, wethouder namens GroenLinks in Amsterdam en lijsttrekker voor de komende gemeenteraadsverkiezingen, ligt onder vuur na een video op sociale media. In het filmpje playbackt zij een reeks politieke leuzen, waaronder de uitspraken ‘fuck Donal

synagoge in Luik
Nieuws

Explosie bij synagoge in Luik: minister spreekt van ‘verachtelijke antisemitische daad’

In de Belgische stad Luik heeft in de nacht van zondag op maandag een explosie plaatsgevonden bij een synagoge. Het incident gebeurde rond vier uur in de ochtend in de rue Léon Frédéricq. Er raakte niemand gewond, maar er ontstond wel materiële schad

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Werner
Achtergronden

Econoom Richard Werner waarschuwt in Europees Parlement voor digitale ID en digitale euro

Tijdens een bijeenkomst in het Europees Parlement heeft econoom Richard Werner zich kritisch uitgelaten op plannen voor digitale identificatiesystemen en digitale centrale bankmunten. Volgens Werner brengen deze ontwikkelingen grote risico’s met zich

Contant geld
Nieuws

Zwitsers stemmen massaal voor bescherming van contant geld in grondwet

Zwitsers hebben zich in een referendum duidelijk uitgesproken voor het behoud van contant geld. Een ruime meerderheid van de kiezers steunde een wetswijziging die het recht op het gebruik van bankbiljetten en munten vastlegt in de Zwitserse grondwet.

moslima's
Nieuws

'Onafhankelijk' onderzoek: Turkse moskee betrokken bij onderzoek naar moslimdiscriminatie

Minister Thierry Aartsen heeft de Tweede Kamer laten weten dat een aan de Turkse moskeekoepel Diyanet gelieerde organisatie toch inhoudelijk betrokken was bij een onderzoek naar moslimdiscriminatie. Dat bleek uit zijn antwoorden tijdens een debat ove

azc Ter Apel
Nieuws

Emmen krijgt 2 miljoen om overlast van asielzoekers harder aan te pakken

De gemeente Emmen krijgt het komende jaar twee miljoen euro extra om overlast door asielzoekers aan te pakken. Dat maakte asielminister Bart van den Brink bekend tijdens zijn eerste bezoek aan het aanmeldcentrum in Ter Apel. De extra middelen moeten

Doğukan Ergin
Nieuws

Kamerdebat onderbroken voor ramadan-iftar: 'Echt bezopen'

In een commissiedebat in de Tweede Kamer werd het overleg tijdelijk onderbroken vanwege de ramadan. Het voorstel kwam van DENK-Kamerlid Doğukan Ergin. Hij vroeg om een korte schorsing zodat deelnemers aan het debat hun vasten konden verbreken met een

COA
Nieuws

Gemeente Hardenberg zet druk op COA: dwangsom dreigt als azc niet sluit

De gemeente Hardenberg heeft het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) een zogenoemde last onder dwangsom opgelegd. Daarmee wil de gemeente afdwingen dat het asielzoekerscentrum en een tijdelijke noodopvanglocatie alsnog sluiten. Volgens de gemee

Defensie
Achtergronden

Europese wapenimport verdrievoudigd: dit is wat u moet weten

Europa is in korte tijd uitgegroeid tot de grootste importeur van wapens ter wereld. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Zweedse onderzoeksinstituut SIPRI. Volgens het rapport is de Europese wapenimport in de afgelopen jaren verdrievoudigd. Het ond

CDA
Nieuws

Kabinet houdt vast aan spreidingswet: roept gemeenten op meer asielzoekers op te vangen

Het kabinet roept Nederlandse gemeenten op om meer verantwoordelijkheid te nemen bij de opvang van asielzoekers. Minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink (CDA) waarschuwt dat er de komende jaren een groot tekort aan opvangplekken dreigt. Tij

voetbalvrouwen
Nieuws

Gemeente Amsterdam geeft vrouwen voorrang op voetbalveldjes

Op vijf voetbalpleintjes in Amsterdam hangen sinds kort borden waarop staat dat meisjes op een bepaalde dag voorrang krijgen. Met het initiatief wil de gemeente meer ruimte maken voor meisjes om te sporten. Volgens de gemeente bewegen meisjes namelij

gevangenis
Nieuws

Tweede Kamer kritisch op plan voor gevangenistablets met softporno

In de Tweede Kamer bestaat grote weerstand tegen een plan om gevangenen tablets te geven waarop onder meer softporno beschikbaar zou zijn. Het voorstel komt van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). Volgens de plannen zouden op de apparaten onder

JA21
Rechts voor z'n Raap

JA21 Amsterdam strijdt tegen links beleid: 'Wij zijn de enige die dit blijven aankaarten'

"Het staat er slecht voor. Het is onveilig. We hebben veel meer moorden en geweldsincidenten dan het landelijk gemiddelde. Het is heel vies. Overal ligt afval." Met deze harde woorden schetst Sytze Rijpkema, de kersverse lijsttrekker van JA21 Amsterd

Voedselbank
Nieuws

Meer Nederlanders afhankelijk van voedselbank: stijging van 7,5 procent in één jaar

Het aantal mensen dat gebruikmaakt van voedselbanken in Nederland is vorig jaar opnieuw gestegen. Volgens Voedselbanken Nederland zochten in 2025 in totaal 155.600 mensen hulp bij een voedselbank. Dat zijn er ruim tienduizend meer dan een jaar eerder