AIVD vreest radicalisering van linkse feministen en klimaatactivisten in grote steden

Nieuws 17 april 2023 3 minuten Marit Nubé
Transgender-activisme

De inlichtingendienst AIVD heeft het jaaroverzicht van 2022 gepresenteerd. Naast de dreigingen van jihadisme en rechts-extremisme wordt ook 'links-extremisme' expliciet benoemd. Het zou gaan om vrouwen in de binnensteden die 'zich bezighouden met een strijd tegen het patriarchaat', vaak gecombineerd met anarchistische, anti-kapitalistische ideeën en klimaatretoriek.

'De afgelopen jaren groeide de linkse actiescene in Nederland. Ook in 2022 zette die door. De aanwas kwam vooral van jonge mensen uit grote steden, die belangstelling hebben voor anarchistische en marxistische ideeën,' schrijft AIVD in het jaarrapport.

'Veel van hen zijn vrouwen. Dat heeft ook te maken met de aandacht voor het feminisme binnen de anarchistische beweging. Terwijl bij veel rechts-extremisten blanke masculiniteit een belangrijk thema is, houdt een deel van de linkse actiescene zich bezig met de strijd tegen wat ze het patriarchaat noemen - (de positie van) de witte man.'

Volgens de AIVD is er voorlopig nog geen sprake van extremisme. Maar dit hoeft niet altijd zo te blijven: 'Er kan radicalisering plaatsvinden, bijvoorbeeld onder invloed van ideologie die haaks staat op de democratische rechtsorde, en door extremistische kopstukken. Enkele ontwikkelingen van afgelopen jaar kunnen mogelijk leiden tot zulke radicalisering, en maken het lastiger te voorspellen hoe groepen en personen uit de scene zich zullen gedragen.'

Gevaar van anarchisme
De linkse scene in Nederland wordt steeds internationaler. Dit is onder meer dankzij het internet, stelt AIVD. En dat is zorgwekkend, omdat buitenlandse links-extremisten 'vaker geweld gebruiken': 'Radicalere buitenlandse activisten en groepen, of door hen geïnspireerde Nederlanders, kunnen zich afkeren van de protestcultuur in Nederland omdat ze die te gematigd vinden. Het risico bestaat dan dat ze vooral nog gelijkgestemden opzoeken, onder meer in online bubbels. Onder zulke omstandigheden kunnen mensen sneller radicaliseren.'

Momenteel zouden enkele tientallen zogeheten 'insurrectionele anarchisten' zich mengen in de Nederlandse anarchistische beweging, aldus AIVD: 'Het gaat om een substroming van het anarchisme, waarbij de nadruk ligt op continue "opstand" door middel van ondergrondse, militante, illegale en soms gewelddadige acties.'

De kans van geweld ligt steeds meer op de loer: 'Aanhangers ervan in het buitenland hebben een aanmerkelijk hogere geweldsbereidheid laten zien. Insurrectionele netwerken hebben in het afgelopen decennium in diverse Europese landen bomaanslagen, brandstichtingen en bankovervallen gepleegd.'

Klimaatbeweging
Thema's bij extreem-links zijn onder meer de opkomst van rechts-extremisme, wonen, en verondersteld politiegeweld. Ook het klimaat wordt steeds meer hierbij betrokken, stelt het AIVD. Anarchisten zouden dit plaatsen 'in de context van hun strijd tegen "het kapitalistische autoritaire systeem"'. Hoewel AIVD geen aanwijzingen zegt te hebben dat klimaatactivisten zouden radicaliseren, erkent AIVD wel dat hierin verandering kan komen wanneer anarchisten zich gaan mengen in het klimaatactivisme.

AIVD vindt hierin bijval onder bewindslieden. Recent sloot de minister van Justitie en Veiligheid, Dilan Yeşilgöz-Zegerius (VVD), niet uit dat er in de toekomst kleine groepen van extremistische klimaatactivisten zich zullen afscheiden en gewelddadig zullen worden.

Recent pleegde een transgender een brute aanslag in de Verenigde Staten. De Amerikaanse Audrey Hale (28), die zich identificeerde als man, schoot zes mensen dood op een christelijke privé-school in Tennessee. Kort hiervoor had de staat Tennessee nieuwe anti-transgenderwetgeving aangekondigd. In de nasleep van Hales aanslag werd er een andere transgender gearresteerd die aanslagen wilde plegen op scholen en kerken.

Beluister onze podcast

Wie bepaalt het migratiebeleid: de kiezer of de rechtsstaat? Een debat op rechts
Of beluister op:

Meerartikelen

Migratie
Nieuws

Utrechtse wijk gebukt onder overlast veiligelanders: bewoners klagen over strooptochten door asielzoekers

Bewoners van Lombok-Oost in Utrecht zijn de aanhoudende overlast van een groep zogenoemde veiligelanders zat. Mannen slapen overdag in het gras en tussen de struiken. Ze doen volgens bewoners hun behoefte in de openbare ruimte en laten afval achter.

Jetten
Nieuws

Minderheidscoalitie blijft ruziën over begroting; aanval op Box 3 vormt struikelblok

De coalitiepartijen D66, VVD en CDA zijn na een korte nacht opnieuw om tafel gegaan over de begroting voor volgend jaar. De drie partijen spraken gisteren de hele dag en gingen door tot na 01.00 uur. Een akkoord kwam er niet. Daarmee loopt de tijd st

Koppel
Nieuws

Niet getrouwd, wel verplicht je vermogen delen? Brits wetsvoorstel voor na relatiebreuk doet stof opwaaien

Ongehuwde Britten kunnen na een relatiebreuk mogelijk toch financieel aan elkaar vastzitten. De regering onderzoekt regels waarbij een ex-partner in bepaalde gevallen aanspraak kan maken op vermogen, een deel van een woning of pensioenrechten. De pla

AfD
Nieuws

Een op de zeven Duitsers wil binnen vijf jaar emigreren, AfD-kiezers overwegen vertrek het meest

Een aanzienlijk deel van de Duitse bevolking overweegt om het land te verlaten. Uit een nieuwe peiling van onderzoeksbureau Insa blijkt dat 14 procent van de Duitsers van plan is om binnen vijf jaar te emigreren. 68 procent zegt daar juist geen plann

Wolven
Nieuws

Kabinet houdt groei wolvenpopulatie tegen: ‘Honderden wolven gaat niet lukken’

Staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw wil voorkomen dat het aantal wolven in Nederland sterk verder groeit. Vlak voor een Kamerdebat over het wolvenbeleid keert hij zich tegen een wetenschappelijk scenario waarin ruimte zou zijn voor maximaal 5

Oversteek
Nieuws

Steekpartij op migrantenboot die onderweg was naar Engeland

De Franse politie is een onderzoek begonnen nadat een migrant is overleden tijdens een overtocht over het Kanaal. Drie andere opvarenden raakten gewond. Ondanks de incidenten werd de reis van de boot richting het Verenigd Koninkrijk uiteindelijk voor

Gaybrapad
Nieuws

Regenboogpad in Nijkerk binnen enkele uren besmeurd met teerachtige stof

Het nieuwe regenboogpad bij station Nijkerk is nog geen halve dag na aanleg besmeurd met een zwarte, teerachtige substantie. De gemeente spreekt van vandalisme en probeert de schade te herstellen. De politie onderzoekt wie er achter de bekladding zit

Zelensky
Nieuws

Oekraïne vraagt Nederland dringend om 2 miljard euro extra militaire steun

Oekraïne doet een dringend beroep op Nederland om op korte termijn 2 miljard euro extra beschikbaar te stellen voor militaire steun. Het geld moet niet noodzakelijk boven op de reeds geplande steun komen. Kiev vraagt Den Haag om miljarden die voor la

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

EU
Nieuws

IJslanders wijzen nieuwe EU-onderhandelingen over lidmaatschap af in referendum

IJsland gaat de onderhandelingen over toetreding tot de Europese Unie niet hervatten. Een meerderheid van de kiezers heeft zich daar in een referendum tegen uitgesproken. Volgens de uitslag stemde 52,8 procent tegen nieuwe gesprekken met Brussel. 47,

Rosenmoller
Nieuws

Paul Rosenmöller verlaat politiek: PRO-fractievoorzitter stopt volgend jaar in Eerste Kamer

Paul Rosenmöller stopt in mei volgend jaar met de landelijke politiek. De huidige fractievoorzitter van PRO in de Eerste Kamer stelt zich niet opnieuw beschikbaar wanneer een nieuwe Senaat wordt gekozen. Daarmee komt een einde aan een politieke loopb

Rwanda
Nieuws

Nederland onderhandelt met Rwanda over opvang uitgeprocedeerde asielzoekers

Nederland voert samen met vier andere Europese landen gesprekken met Rwanda over de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers buiten de Europese Unie. Een Europese delegatie bezocht het Afrikaanse land afgelopen week om te onderhandelen over zogenoemd

politie
Nieuws

Pro-Palestijnse influencer vermoedelijk verdachte van steekpartij bij Amsterdam Centraal

De man die zaterdagavond is aangehouden na een steekpartij bij Amsterdam Centraal lijkt de op sociale media actieve influencer Angelo B. te zijn, beter bekend onder de naam ‘Superhuman Unchained’. B. profileert zich online onder meer als pro-Palestij

snelweg
Nieuws

Politie kiest hardere aanpak bij snelwegblokkades: alle 53 activisten aangehouden

De politie heeft zaterdag bij een nieuwe blokkade van de A12 in Den Haag een aangescherpte aanpak toegepast tegen klimaatactivisten van Extinction Rebellion (XR). Alle 53 actievoerders die bij de onaangekondigde blokkade betrokken waren, werden aange

Rechts
De kritische blik

Rechtse partijen hoeven niet te fuseren om meer invloed te krijgen

Met de komst van de nieuwe partij rond Mona Keijzer dringt zich een ongemakkelijke vraag op: werkt ons politieke systeem nog wel als het er écht toe doet? Rechts-conservatief is de grootste politieke stroming in de Tweede Kamer, maar het valt uiteen

AfD
Nieuws

AfD met 43 procent in peiling verreweg de grootste in Oost-Duitsland

De AfD staat in een nieuwe peiling met grote afstand bovenaan in het oosten van Duitsland. Volgens het actuele Trendbarometer van Forsa voor RTL en ntv zou 43 procent van de kiezers in de Oost-Duitse deelstaten, exclusief Berlijn, op de rechtse parti

nudist
Nieuws

Linkse Duitse politicus wil orgieën in stadhuis: ‘Ultieme nabijheid tot burgers’

Een Duits gemeenteraadslid uit Mannheim wil een swingersfeest organiseren in het stadhuis. Julian Ferrat, 35 jaar en raadslid namens de liberale partij Die Mannheimer, presenteerde het voorstel tijdens een recente vergadering van het stadsbestuur. Hi

politie
Nieuws

Migrant probeert 3 vrouwen in half uur te verkrachten, grijpt agente daarna bij kruis

Een 24-jarige man uit Gambia zit vast na drie vermeende seksuele aanvallen op vrouwen in het Duitse Heidelberg. Volgens politie en justitie probeerde hij de vrouwen zeer kort na elkaar richting een maisveld te trekken. De incidenten vonden dinsdagoch

Zwitserse vlag
Nieuws

Zwitserland: 80,5 procent Noord-Afrikaanse asielzoekers beschuldigd van strafbaar feit

In Zwitserland is 80,5 procent van de asielzoekers uit Noord-Afrikaanse landen beschuldigd van één of meer strafbare feiten. Dat blijkt uit cijfers van het Zwitserse Staatssecretariaat voor Migratie (SEM). Bij alle asielzoekers samen ligt dat percent

Hoofddoek
Nieuws

Hoofddoekverbod zorgt voor onrust op Weense scholen: 'Ik vertrek naar Syrië'

Een nieuw hoofddoekverbod voor meisjes onder de 14 jaar zorgt al vóór het begin van het Oostenrijkse schooljaar voor spanningen. Op een basisschool in Wenen zijn leerlingen onzeker, ouders boos en leraren bezorgd over de uitvoering. Een vader zou zel

Bagayoko
Nieuws

Justitie onderzoekt burgemeester die dreigde met linkse volksopstand

De Franse justitie is een onderzoek begonnen naar Bally Bagayoko, de burgemeester van Saint-Denis en prominent lid van het radicaal-linkse La France insoumise (LFI). Het onderzoek draait om de vraag of hij jarenlang terecht salaris ontving van het Pa