AIVD vreest radicalisering van linkse feministen en klimaatactivisten in grote steden

Nieuws 17 april 2023 3 minuten Marit Nubé
Transgender-activisme

De inlichtingendienst AIVD heeft het jaaroverzicht van 2022 gepresenteerd. Naast de dreigingen van jihadisme en rechts-extremisme wordt ook 'links-extremisme' expliciet benoemd. Het zou gaan om vrouwen in de binnensteden die 'zich bezighouden met een strijd tegen het patriarchaat', vaak gecombineerd met anarchistische, anti-kapitalistische ideeën en klimaatretoriek.

'De afgelopen jaren groeide de linkse actiescene in Nederland. Ook in 2022 zette die door. De aanwas kwam vooral van jonge mensen uit grote steden, die belangstelling hebben voor anarchistische en marxistische ideeën,' schrijft AIVD in het jaarrapport.

'Veel van hen zijn vrouwen. Dat heeft ook te maken met de aandacht voor het feminisme binnen de anarchistische beweging. Terwijl bij veel rechts-extremisten blanke masculiniteit een belangrijk thema is, houdt een deel van de linkse actiescene zich bezig met de strijd tegen wat ze het patriarchaat noemen - (de positie van) de witte man.'

Volgens de AIVD is er voorlopig nog geen sprake van extremisme. Maar dit hoeft niet altijd zo te blijven: 'Er kan radicalisering plaatsvinden, bijvoorbeeld onder invloed van ideologie die haaks staat op de democratische rechtsorde, en door extremistische kopstukken. Enkele ontwikkelingen van afgelopen jaar kunnen mogelijk leiden tot zulke radicalisering, en maken het lastiger te voorspellen hoe groepen en personen uit de scene zich zullen gedragen.'

Gevaar van anarchisme
De linkse scene in Nederland wordt steeds internationaler. Dit is onder meer dankzij het internet, stelt AIVD. En dat is zorgwekkend, omdat buitenlandse links-extremisten 'vaker geweld gebruiken': 'Radicalere buitenlandse activisten en groepen, of door hen geïnspireerde Nederlanders, kunnen zich afkeren van de protestcultuur in Nederland omdat ze die te gematigd vinden. Het risico bestaat dan dat ze vooral nog gelijkgestemden opzoeken, onder meer in online bubbels. Onder zulke omstandigheden kunnen mensen sneller radicaliseren.'

Momenteel zouden enkele tientallen zogeheten 'insurrectionele anarchisten' zich mengen in de Nederlandse anarchistische beweging, aldus AIVD: 'Het gaat om een substroming van het anarchisme, waarbij de nadruk ligt op continue "opstand" door middel van ondergrondse, militante, illegale en soms gewelddadige acties.'

De kans van geweld ligt steeds meer op de loer: 'Aanhangers ervan in het buitenland hebben een aanmerkelijk hogere geweldsbereidheid laten zien. Insurrectionele netwerken hebben in het afgelopen decennium in diverse Europese landen bomaanslagen, brandstichtingen en bankovervallen gepleegd.'

Klimaatbeweging
Thema's bij extreem-links zijn onder meer de opkomst van rechts-extremisme, wonen, en verondersteld politiegeweld. Ook het klimaat wordt steeds meer hierbij betrokken, stelt het AIVD. Anarchisten zouden dit plaatsen 'in de context van hun strijd tegen "het kapitalistische autoritaire systeem"'. Hoewel AIVD geen aanwijzingen zegt te hebben dat klimaatactivisten zouden radicaliseren, erkent AIVD wel dat hierin verandering kan komen wanneer anarchisten zich gaan mengen in het klimaatactivisme.

AIVD vindt hierin bijval onder bewindslieden. Recent sloot de minister van Justitie en Veiligheid, Dilan Yeşilgöz-Zegerius (VVD), niet uit dat er in de toekomst kleine groepen van extremistische klimaatactivisten zich zullen afscheiden en gewelddadig zullen worden.

Recent pleegde een transgender een brute aanslag in de Verenigde Staten. De Amerikaanse Audrey Hale (28), die zich identificeerde als man, schoot zes mensen dood op een christelijke privé-school in Tennessee. Kort hiervoor had de staat Tennessee nieuwe anti-transgenderwetgeving aangekondigd. In de nasleep van Hales aanslag werd er een andere transgender gearresteerd die aanslagen wilde plegen op scholen en kerken.

Aan de Vrije Universiteit in Amsterdam is de studentenpolitiek de afgelopen jaren hard gepolariseerd. Wat ooit een rustige en vrij voorspelbare studentenraad was, veranderde na 7 oktober 2023 in een fel ideologisch strijdtoneel. Vooral de rechts-conservatieve Vrijmoedige Studentenpartij en haar voorzitter Marlon Uljee kwamen daarbij zwaar onder vuur te liggen. De VSP brak in 2024 door bij de studentenraadsverkiezingen. De partij zette academische vrijheid centraal en keerde zich tegen diversiteits- en dekolonisatiebeleid. Dat gebeurde op een campus waar pro-Palestijnse activisten steeds zichtbaarder werden en waar de SRVU zich uitsprak voor steun aan de BDS-beweging. De doorbraak van de VSP kwam hard aan bij de gevestigde studentenpolitiek. ChangeVU werd de grootste partij, maar ook de VSP behaalde zetels. De spanning op de campus nam daarna snel toe. In gesprek met NieuwRechts blikt Marlon Uljee terug op alles. 
In de aanloop naar de verkiezingen van 2025 werd de sfeer grimmiger. Posters van de VSP werden volgens de partij overplakt of vernield. Flyers verdwenen uit rekken. Stickers werden weggehaald.

Ook in campusblad Ad Valvas verschenen meerdere stukken over de VSP. Volgens de partij werd zij daarin neergezet als een onveilige en destabiliserende factor. Veel verhalen zouden zwaar hebben geleund op anonieme bronnen.

Een rapport dat rondging over vermeend grensoverschrijdend gedrag door de VSP werd later door een onafhankelijke mediator inhoudelijk ondeugdelijk genoemd. Het zou bestaan uit onbewezen beweringen van één partij en niet voldoen aan basale eisen van hoor en wederhoor. In november 2025 raakten SRVU-bestuurslid Omar El Habibi en VSP-voorzitter Marlon Uljee slaags bij de VU-campus. El Habibi deed aangifte. In de omgeving van de SRVU werd het incident al snel neergezet als een ‘haatmisdrijf’.

Volgens een reconstructie lag de situatie minder simpel. El Habibi zou zelf de confrontatie hebben opgezocht om Uljee aan te spreken. Daarna liep het uit de hand. Kort daarop volgde een walk-out op de campus. Die werd gepresenteerd als actie voor sociale veiligheid. Tijdens de bijeenkomst riepen sprekers echter op om ‘de campus terug te pakken van rechts’.

De zaak kreeg daarna landelijke media-aandacht. Het Parool publiceerde meerdere stukken over het conflict. De VSP werd daarin opnieuw centraal gezet als probleempartij.
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Heksenjacht op rechtse studentenleider: hoe Marlon Uljee het mikpunt werd

Beluister onze podcast

Diederik Boomsma ontrafelt juridisch moeras: ‘Massamigratie moet stoppen, mensen willen dit niet'
Of beluister op:

Meerartikelen

Marlon Uljee
Achtergronden

Heksenjacht op rechtse studentenleider: hoe Marlon Uljee het mikpunt werd

Aan de Vrije Universiteit in Amsterdam is de studentenpolitiek de afgelopen jaren hard gepolariseerd. Wat ooit een rustige en vrij voorspelbare studentenraad was, veranderde na 7 oktober 2023 in een fel ideologisch strijdtoneel. Vooral de rechts-cons

OV
Nieuws

Duizenden boetes voor zwartrijdende asielzoekers ongeldig verklaard

Duizenden boetes die dit jaar zijn uitgedeeld aan asielzoekers op de treinlijn tussen Emmen en Zwolle kunnen worden weggegooid. De boetes blijken niet geldig te zijn, omdat de betrokkenen zich identificeerden met een COA-pas. Dat meldt RTV Oost. Volg

PvdA
Nieuws

Voormalig PvdA-burgemeester die vastzit voor kinderporno nu ook verdacht van ontucht

De voormalige PvdA-burgemeester van Hendrik-Ido-Ambacht, Herman Jonker, wordt nu ook verdacht van ontucht. De oud-bestuurder van de PvdA zat al vast op verdenking van het bezit van kinderporno. Volgens nieuwe informatie richt het onderzoek zich inmid

XR
Nieuws

Alle XR-activisten weer vrij na blokkade van spoor op Utrecht Centraal

De 27 actievoerders van Extinction Rebellion die gisteren werden aangehouden op station Utrecht Centraal zijn weer op vrije voeten. Dat bevestigt een woordvoerster van de politie aan RTV Utrecht. Volgens haar zit niemand meer vast. De actievoerders w

Bontenbal
Nieuws

Bontenbal baalt van komst eerste PVV-wethouder: 'Geen goed idee'

Voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis levert de PVV een wethouder. Dat gebeurt in de Brabantse gemeente Rucphen. Daar gaat de partij samenwerken met het CDA en de Rucphense Volkspartij. Woensdagavond werd PVV’er Wesley Tack beëdigd als wethou

EU
Nieuws

Brussel houdt deur open voor nieuwe gezamenlijke EU-schulden

De Europese Commissie sluit nieuwe gezamenlijke EU-leningen niet uit als zich ‘dringende kwesties’ voordoen. Dat zei Eurocommissaris Valdis Dombrovskis na overleg van de EU-ministers van Financiën in Nicosia. De EU zoekt naar manieren om grote invest

FVD
Nieuws

FVD-raadsleden verrichten burgerarrest op Soedanees die sportwinkel vernielt

In Oisterwijk is donderdagavond een man aangehouden nadat de ruiten van een sportwinkel waren vernield. Volgens de aangeleverde informatie gebeurde dat met een putdeksel. De verdachte werd staande gehouden door twee lokale raadsleden van Forum voor D

CDA
Nieuws

Bontenbal laat ware aard zien: sluit dwang tegen gemeenten niet uit bij asielopvang

CDA-leider Henri Bontenbal sluit niet uit dat het kabinet uiteindelijk dwang moet inzetten tegen gemeenten die weigeren asielzoekers op te vangen. Dat zei hij in Café Kockelmann. Volgens Bontenbal moet de Spreidingswet worden uitgevoerd zoals die is

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

De Mos
Nieuws

Coalitiegesprekken Hart voor Den Haag en D66 geklapt op asielbeleid

De onderhandelingen tussen Hart voor Den Haag en D66 zijn definitief mislukt. De partijen kwamen er niet uit op het dossier asiel. Vooral de opvangplannen rond de Sportlaan bleken een te groot struikelblok. Daarmee is een coalitie tussen Hart voor De

Trump
Nieuws

VS wil duizenden extra Afrikaners opnemen: 'Door overheid gesteunde rassendiscriminatie’

De Verenigde Staten willen dit jaar duizenden extra blanke Zuid-Afrikanen, de zogeheten Afrikaners, opnemen als vluchteling. Zij hebben vaak een Nederlandse of andere Europese afkomst. Volgens de regering van president Donald Trump is er in Zuid-Afri

terroristische aanslag VK
Nieuws

Terreuroverlevenden waarschuwen voor islamitisch extremisme bij Britse goede doelen

Overlevenden van islamistische terreuraanslagen in het Verenigd Koninkrijk waarschuwen dat liefdadigheidsorganisaties kunnen worden misbruikt voor islamitisch extremisme. Zij vinden dat de Charity Commission, de Britse toezichthouder op goede doelen,

Tusk
Nieuws

Meer migratie naar Polen: Tusk-regering wil snellere toelating van buitenlandse werknemers

Polen krijgt steeds meer het karakter van een immigratieland. De regering van premier Donald Tusk werkt aan een plan waardoor buitenlandse werknemers sneller een verblijfsvergunning kunnen krijgen. Als de overheid niet binnen 60 dagen reageert op een

Q Manivannan
Nieuws

Schotse transgender parlementariërs willen herstelbetalingen voor Palestina

Een nieuw gekozen Schots transgender parlementslid van de Groene Partij wil dat Schotse belastingbetalers meebetalen aan herstelbetalingen voor Palestijnen. Q Manivannan, gekozen voor de Scottish Greens in de regio Edinburgh & Lothians East, steunde

Natuur
Nieuws

Natuurplan Bodegraven kan boeren raken in vergunningen

Zeventien boeren uit Zuid-Holland roepen de provincie op om voorlopig niet verder te gaan met de ontwikkeling van nieuwe natuur in Bodegraven-Noord. Zij willen eerst duidelijkheid over de gevolgen voor landbouwbedrijven, bewoners, waterbeheer en de t

koeien
Onderzoek

Nieuwe studie: klimaatangst over methaan van koeien is sterk overdreven

Een nieuwe studie van de CO2 Coalition stelt dat de angst voor methaanuitstoot door vee sterk overdreven is. Volgens de studie zou zelfs het doden van alle 1,6 miljard koeien op aarde slechts 0,04 graden Celsius aan opwarming voorkomen. Bij alle 1,3

migranten
Nieuws

Duitsland vreest nieuwe grote migratiegolf na Spaans pardon voor illegalen

Duitsland maakt zich zorgen over een nieuwe migratiegolf vanuit Spanje. De Spaanse premier Pedro Sánchez wil grote aantallen illegale migranten legaliseren met verblijfs- en werkvergunningen. Oorspronkelijk ging het om ongeveer 500.000 migranten, maa

Iers ontbijt
Nieuws

Varkensworst geserveerd op Ierse deportatievlucht naar Pakistan: 'Ongepast'

Op de eerste Ierse chartervlucht voor deportaties naar Pakistan zijn tot grote onvrede van de uitgezette migranten varkensworsten geserveerd als onderdeel van een ‘volledig Iers ontbijt’. Dat is opvallend, omdat Pakistan een land is met een moslimmee

Europees Parlement
Nieuws

Europees Parlement wil grip op vakantiekeuzes krijgen

Het Europees Parlement wil dat toeristen in Europa meer worden verspreid over minder bekende gebieden. Europarlementariërs stemden voor voorstellen voor een nieuw model voor ‘evenwichtig toerismebeheer’. Daarmee wil Brussel drukte op populaire plekke

regenboogvlag
Nieuws

Ondanks verbod blijven privéklinieken hormonen voorschrijven aan 'transkinderen'

Een Britse moeder zegt dat haar dochter al op 15-jarige leeftijd testosteron kreeg via een privékliniek. Dat gebeurde volgens haar ondanks haar bezwaren. De zaak zorgt voor discussie, omdat de NHS, de Britse publieke gezondheidsdienst, het gebruik va

Holman Grinwis
Nieuws

Nederlands mestvoorstel mogelijk onvolledig gemeld bij Europese Commissie

BBB Europa wil dat de Europese Commissie ingrijpt bij het Nederlandse wetsvoorstel over grondgebondenheid en mestafzet. Volgens Europarlementariërs Jessika van Leeuwen en Sander Smit is Brussel onvolledig geïnformeerd over maatregelen die de mesthand