Het is vooralsnog onduidelijk hoe de schuld van Amsterdam zo groot heeft kunnen worden. Ook is onbekend hoe lang de gemeente al kampt met financiële problemen. Sinds vorig jaar bestaat het Amsterdamse bestuur uit GroenLinks, D66 en PvdA. In de periode daarvoor (2018-2022) was er een coalitie met de partijen GroenLinks, D66, PvdA en SP.
Vast staat wel dat de schuld grote gevolgen kan hebben. Er dreigt namelijk nog een grote financiële tegenvaller voor de gemeente Amsterdam. De overheidsbanken BNG Bank en NWB zijn namelijk de grootste financiers van de hoofdstad: respectievelijk voor 60 procent en 25 procent. Maar beide banken geven aan dat ze niet langer geld willen lenen aan Amsterdam als de schuld zo hoog oploopt.
Als BNG Bank en NWB zich terugtrekken, is het gevolg dat Amsterdam geld zal moeten lenen op de kapitaalmarkt, bij commerciële banken. Deze banken zullen hun geld alleen uitleen tegen een veel hogere rente, wat betekent dat de schulden van Amsterdam alleen maar verder zullen oplopen.
Daarom trekt een aantal raadsleden nu aan de bel, onder leiding van VVD'er Kune Burgers. Zij willen dat de gemeente 'in principe' niet overgaat op leningen op de kapitaalmarkt. Dit blijkt uit een ingediende motie.
Onder curatele?
De grote schuld van de gemeente Amsterdam zorgt op sociale media voor veel verbaasde reacties. 'De linke hobby' s van 020 lopen wat uit de hand', reageert GeenStijl-columnist Arthur van Amerongen.
Hij stelt dat de hoofdstad onder curatele wordt geplaatst, volgens de artikel 12-procedure van de Financiële-verhoudingswet. Dit zou betekenen dat Amsterdam tijdelijk haar financiële zelfstandigheid als gemeente deels inlevert, in ruil voor een extra geldinjectie. Het is de bedoeling dat op deze manier de begroting weer op orde wordt gebracht. Maar of dit echt gaat gebeuren, is vooralsnog totaal onduidelijk.
'Ratten aan de gracht'
Ook op andere punten lijkt de gemeente Amsterdam te verloederen. Eerder deze maand deelde een Amerikaanse toerist, Chris Dyer, een foto op sociale media. Hierop is te zien dat er overal ratten over de grachten lopen.
'Ik kom al jaren in Amsterdam, maar ik heb nog nooit zoiets verschrikkelijks gezien. Tonnen en tonnen afval, overal vogels en ratten. Het is een gevaar voor de gezondheid', schreef hij.
De foto maakte veel los op sociale media. Zo wijdde PVV-Kamerlid Martin Bosma de verloedering aan het jarenlange stadsbestuur van Amsterdam. Hij rijmde: 'GroenLinks aan de macht. Ratten langs de gracht.'
Verkeersexperiment
Ondertussen richt het Amsterdamse college zich vooral op zijn eigen prioriteiten. Zo werd in de afgelopen zes weken een belangrijke toegangsweg naar het stadscentrum afgesloten, op aandringen van het stadsbestuur. Met dit experiment wilde het college kijken hoe Amsterdam eruit zou zien zonder autoverkeer in de binnenstad.
Maar het experiment stuitte op veel weerstand, onder meer omdat ook mindervaliden en hulpdiensten soms ernstige vertraging opliepen om bij hun bestemming aan te komen. De voltallige oppositie riep op om het experiment vroegtijdig af te breken, maar tevergeefs. Het stadsbestuur vond het experiment te belangrijk om zomaar te beëindigen.