Sinds augustus 2021 overlijden er wekelijks honderden Nederlanders meer dan verwacht, om onduidelijke redenen. Na ruim drie jaar is er voor het eerst een Kamerdebat over gehouden. NSC-Kamerlid Agnes Joseph wil dat er snel duidelijkheid komt over dit schrijnende fenomeen.

"Stel dat er vandaag onverwachts vijf mensen overlijden op straat, hier in Den Haag, op een onbegrepen en onverklaarbare wijze. Dan zie je dat vanavond waarschijnlijk meteen terug in het journaal", zegt ze in haar bijdrage. "Dan stelt de Tweede Kamer daar bij de eerste gelegenheid vragen over. Dan onderzoeken we direct uitgebreid de oorzaak, waarna er maatregelen volgen om dit in de toekomst mogelijk te voorkomen."

Joseph vervolgt: "Intussen overlijden er nu al vier jaar op rij ongeveer 14.000 mensen méér dan vooraf werd verwacht. Omgerekend zijn dat bijna 40 mensen per dag. Er is sprake van flinke oversterfte, maar de media, de regering en de Tweede Kamer zijn hier bijna oorverdovend stil over. De oversterfte begon op te vallen in 2020. Eerst leek corona zelf de belangrijkste boosdoener. Maar nu de oversterfte jaar op jaar voortduurt, is het duidelijk dat er waarschijnlijk veel meer aan de hand is. Dat duidt mogelijk op dieperliggende problemen met de volksgezondheid. We kunnen dit niet onopgemerkt voorbij laten gaan. De hogere sterfte behoeft grondig onderzoek. Wat zijn de oorzaken? Wat kunnen we hiervan leren voor de toekomst? Kunnen we maatregelen nemen? Wat betekent dit voor het overheidsbeleid, een volgende pandemie, de volksgezondheid, preventie en bijvoorbeeld pensioenen?"

Onderzoek naar oversterfte
De afgelopen jaren zijn er wel onderzoeken opgestart, maar volgens Joseph ging er te weinig geld hiernaartoe, zoals bij ZonMw. Een belangrijke hindernis was ook dat de CBS-data hierover niet geanonimiseerd konden worden vrijgegeven. Daarom ziet Joseph dat deze data graag alsnog wordt vrijgegeven.

Wat NSC betreft is er een "integraal onderzoek nodig naar de oorzaken van de oversterfte in de afgelopen jaren", vertelt Joseph. Als mogelijke oorzaken wil NSC dat er niet alleen wordt gekeken naar het coronavirus en uitgestelde zorg, maar ook "de invloed van de veranderde bevolkingssamenstelling en onze voedsel-, water- en luchtkwaliteit". De mogelijkheid van vaccinatieschade, dat PVV, BBB en FVD wél aanwijzen als mogelijke oorzaak, laat NSC onbenoemd. 

Tot slot heeft Joseph een aantal vragen voor zorgminister Dijkstra. "Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat wetenschappers voor hun onderzoeken voortaan eenvoudig, tijdig en tegen lage kosten de data kunnen verkrijgen die zij hiervoor nodig hebben?" wil ze weten. "Kan de minister toezeggen dat er een integraal vervolgonderzoek naar de oorzaken van oversterfte komt, ook nu we zien dat die oversterfte meerdere jaren aanhoudt? Ik denk daarbij aan een echt groot onderzoek, zodat we een totaalbeeld krijgen van waar deze oversterfte vandaan komt."

Check dit sterke betoog van Agnes Joseph (NSC) in het debat over oversterfte, dat werd aangevraagd door Pieter Omtzigt. Ze blijft ook stevig overeind staan bij de interrupties. Zoveel respect voor haar! 👊🏻#TweedeKamer #oversterfte #NSC pic.twitter.com/ZiNTkCpUn4

— Susanne (@suusonline) February 15, 2024