Onverklaarbare oversterfte baart NSC zorgen: 'Media is oorverdovend stil'

Achtergronden16 februari 2024 3 minuten Marit Nubé
Joseph
ANP

NSC'er Agnes Joseph wil dat er zo snel mogelijk duidelijkheid komt over de onverklaarbare oversterfte, die al bijna vier jaar duurt. Daarom wil ze dat de CBS-data van overleden personen snel geanonimiseerd wordt vrijgegeven, zodat onderzoekers hiervan gebruik kunnen maken.

Sinds augustus 2021 overlijden er wekelijks honderden Nederlanders meer dan verwacht, om onduidelijke redenen. Na ruim drie jaar is er voor het eerst een Kamerdebat over gehouden. NSC-Kamerlid Agnes Joseph wil dat er snel duidelijkheid komt over dit schrijnende fenomeen.

"Stel dat er vandaag onverwachts vijf mensen overlijden op straat, hier in Den Haag, op een onbegrepen en onverklaarbare wijze. Dan zie je dat vanavond waarschijnlijk meteen terug in het journaal", zegt ze in haar bijdrage. "Dan stelt de Tweede Kamer daar bij de eerste gelegenheid vragen over. Dan onderzoeken we direct uitgebreid de oorzaak, waarna er maatregelen volgen om dit in de toekomst mogelijk te voorkomen."

Joseph vervolgt: "Intussen overlijden er nu al vier jaar op rij ongeveer 14.000 mensen méér dan vooraf werd verwacht. Omgerekend zijn dat bijna 40 mensen per dag. Er is sprake van flinke oversterfte, maar de media, de regering en de Tweede Kamer zijn hier bijna oorverdovend stil over. De oversterfte begon op te vallen in 2020. Eerst leek corona zelf de belangrijkste boosdoener. Maar nu de oversterfte jaar op jaar voortduurt, is het duidelijk dat er waarschijnlijk veel meer aan de hand is. Dat duidt mogelijk op dieperliggende problemen met de volksgezondheid. We kunnen dit niet onopgemerkt voorbij laten gaan. De hogere sterfte behoeft grondig onderzoek. Wat zijn de oorzaken? Wat kunnen we hiervan leren voor de toekomst? Kunnen we maatregelen nemen? Wat betekent dit voor het overheidsbeleid, een volgende pandemie, de volksgezondheid, preventie en bijvoorbeeld pensioenen?"

Onderzoek naar oversterfte
De afgelopen jaren zijn er wel onderzoeken opgestart, maar volgens Joseph ging er te weinig geld hiernaartoe, zoals bij ZonMw. Een belangrijke hindernis was ook dat de CBS-data hierover niet geanonimiseerd konden worden vrijgegeven. Daarom ziet Joseph dat deze data graag alsnog wordt vrijgegeven.

Wat NSC betreft is er een "integraal onderzoek nodig naar de oorzaken van de oversterfte in de afgelopen jaren", vertelt Joseph. Als mogelijke oorzaken wil NSC dat er niet alleen wordt gekeken naar het coronavirus en uitgestelde zorg, maar ook "de invloed van de veranderde bevolkingssamenstelling en onze voedsel-, water- en luchtkwaliteit". De mogelijkheid van vaccinatieschade, dat PVV, BBB en FVD wél aanwijzen als mogelijke oorzaak, laat NSC onbenoemd. 

Tot slot heeft Joseph een aantal vragen voor zorgminister Dijkstra. "Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat wetenschappers voor hun onderzoeken voortaan eenvoudig, tijdig en tegen lage kosten de data kunnen verkrijgen die zij hiervoor nodig hebben?" wil ze weten. "Kan de minister toezeggen dat er een integraal vervolgonderzoek naar de oorzaken van oversterfte komt, ook nu we zien dat die oversterfte meerdere jaren aanhoudt? Ik denk daarbij aan een echt groot onderzoek, zodat we een totaalbeeld krijgen van waar deze oversterfte vandaan komt."

Meerartikelen

Ebru Umar
De kritische blik

Geert Wilders moet premier van Nederland worden

Wat is dat toch, dat de man in coulissen zijn zegen moet uitspreken over het meisje op het podium? Diverse kranten, zo niet allemaal, quoten Mark Rutte die tijdens het VVD-congres geen onvertogen woord over het hoofdlijnenakkoord en zijn opvolgster z

keijzer
Nieuws

Moslims die aangifte doen tegen Mona Keijzer kwamen zelf in opspraak

Afgelopen week werd bekend dat een groep moslims aangifte heeft gedaan tegen Mona Keijzer. Het Tweede Kamerlid van de BBB stelde in talkshow Sophie en Jeroen dat Jodenhaat onderdeel is van de islamitische cultuur. Dat was voor een groep moslims reden

dragqueen
Nieuws

Politie houdt man aan die mogelijk dragqueen aanreed tijdens Pride 2023

De Amsterdamse politie heeft een 26-jarige man aangehouden in verband met een poging tot zware mishandeling van een dragqueen en diens partner tijdens Pride 2023. Na een weigering om het koppel een taxirit te geven, zou de chauffeur, een taxichauffeu

Formatie
Nieuws

Nieuwe kabinet komt met speciale minister voor Migratie

Het nieuwe kabinet van PVV, VVD, NSC en BBB krijgt een minister voor Migratie. Dit kondigde NSC-leider Pieter Omtzigt woensdag aan. Tot nu toe viel asiel en migratie onder een staatssecretaris binnen het ministerie van Justitie en Veiligheid. Migrati

Zipse
Nieuws

BMW-baas bezorgd om vergaande klimaatambities in auto-industrie

Oliver Zipse, CEO van BMW, heeft grote zorgen over de toenemende focus op elektrische auto's in Europa. Hij waarschuwt, in een interview met NZZ, dat deze trend niet de enige oplossing is voor de toekomst van mobiliteit en zelfs negatieve gevolgen ka

Eritrese rellen
Nieuws

Eritrese rellen teisteren Zwitserse steden

In de afgelopen maanden zijn er meerdere incidenten geweest met Eritrese groepen in Zwitserland. De spanningen tussen aanhangers en tegenstanders van de Eritrese regering zijn geëscaleerd tot geweld. Dit probleem speelt al langer in verschillende Eur

Klaus Ioannis
Nieuws

Roemenië zal nooit eigen troepen naar Oekraïne sturen

De Roemeense president Klaus Iohannis is kraakhelder: zijn land zal nooit zijn eigen troepen sturen naar Oekraïne. Deze helderheid vormt een schril contrast met het Nederlandse kabinet, dat deze week nog een motie ontraadde om geen Nederlandse gevech

Melbourne
Achtergronden

Australië krijgt digitaal ID: 'Niets zal ooit nog privé zijn'

Australië heeft nieuwe wetgeving aangenomen voor een nationale digitale identiteit. Vanaf november treedt deze wet in werking, hoewel het ID-systeem, myGovID, al operationeel is. Maar online zijn er ook grote zorgen om de komst van de digitale ID. Zo

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Yesilgoz
Nieuws

VVD-leider stelt dat ze eigenlijk weinig trek had in PVV-kabinet

VVD-partijleider Dilan Yeşilgöz heeft tijdens de Algemene Ledenvergadering van de VVD in Nieuwegein verklaard dat de onderhandelingen voor een nieuw kabinet met de PVV, NSC en BBB "echt zwaar" waren. Ondanks de moeilijke gesprekken is het volgens Yeş

Baudet
Nieuws

Oekraïner die Baudet aanviel hoeft niet voor rechter te verschijnen

De 33-jarige Oekraïense man die vorig jaar FVD-leider Thierry Baudet aanviel tijdens een lezing aan de Universiteit Gent, zal niet voor de rechter verschijnen. Hij kreeg van het Oost-Vlaamse parket een waarschuwing en moet aan strikte voorwaarden vol

Migratie
Nieuws

Linkse burgemeester en VNG kritisch op intrekken asieldwangwet: 'Doe het niet'

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft het aankomende kabinet opgeroepen om de spreidingswet voor asielzoekers voorlopig niet in te trekken. VNG-voorzitter Sharon Dijksma, die tevens burgemeester van Utrecht is, uitte haar zorgen in het

nsc
Nieuws

NSC wil dat Israël stopt met offensief Rafah

NSC, de partij van Pieter Omtzigt, pleit voor het onmiddellijk stopzetten van het militaire offensief van Israël in Rafah, gelegen in het zuiden van Gaza. Dit statement komt na het recente oordeel van het Internationaal Gerechtshof (ICJ), waarin gest

Wilders
Nieuws

Oud-formateur doet oproep: 'Wilders, neem het premierschap alsnog op je'

PVV-leider Geert Wilders moet zichzelf alsnog opwerpen als minister-president. Dat stelt oud-informateur Jacques Wallage. 'Als dit bijna een gewoon kabinet wordt, waarom kan Wilders het dan niet doen? Waarom kan PVV’er Martin Bosma het niet doen? Dat

azc
Nieuws

COA slaat alarm: niet blij met intrekken asieldwangwet

Het voornemen van PVV, VVD, NSC en BBB om de spreidingswet in te trekken, leidt direct tot een verlies van opvangplekken voor asielzoekers. Dit meldt het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), de organisatie die verantwoordelijk is voor de opvang

Trump
Nieuws

Illegale migranten vertellen snel nog naar VS te komen voordat Trump president wordt

Illegale immigranten haasten zich om de zuidelijke grens van de VS over te steken vóór de presidentsverkiezingen in november. Ze willen profiteren van het beleid van president Joe Biden en vrezen een mogelijke nieuwe ambtstermijn van Donald Trump. Tw

Biden
Nieuws

Regering Biden wil staat aanklagen die illegale immigratie strafbaar wil maken

Het Amerikaanse Ministerie van Justitie dreigt de staat Oklahoma aan te klagen vanwege een nieuwe wet die illegale immigratie op staatsniveau strafbaar stelt. Het dreigement van het ministerie volgt nadat de gouverneur van Oklahoma, Kevin Stitt, een

Gebed
Nieuws

Duitse cultuurprijs uitgereikt aan project dat Arabische muziek promoot op scholen

De Duitse Cultuurminister Claudia Roth (Groenen) heeft een belangrijke cultuurprijs uitgereikt aan een project dat Arabische muziek promoot op scholen. Volgens haar kan dit project bijdragen aan meer begrip voor de Arabische cultuur bij Duitse scholi

Milei
Achtergronden

Milei pleit voor kapitalisme: 'Het vermindert armoede op massale schaal'

De Argentijnse president Javier Milei heeft grote bewondering voor het kapitalisme. Volgens hem is het een krachtig systeem dat individuele vrijheid en economische vooruitgang bevordert. In zijn toespraak benadrukt hij hoe marktgedreven economieën he

Orbán
Nieuws

Orbán pleit voor hervorming NAVO: minder dwang, geen trainingen in Oekraïne

De Hongaarse premier Viktor Orbán wil het Hongaarse partnerschap met de NAVO opnieuw vormgeven. Zo wil hij dat landen meer autonomie krijgen binnen de NAVO, en niet meer verplicht hoeven mee te doen aan NAVO-operaties. Ook wil hij dat de NAVO stopt o

Von der Leyen
Nieuws

Corruptieonderzoek naar EU-personeel ingesteld

De Europese Commissie start een nieuw onderzoek naar mogelijke belangenverstrengeling tussen haar medewerkers en grote bedrijven. Dit onderzoek komt na toenemende zorgen over draaideurpraktijken, waarbij personeel van de EU-commissie overstapt naar f