Uit het Nationaal Plan blijkt dat het grootste deel van het waterverbruik in Nederland plaatsvindt tijdens het douchen (41 procent), gevolgd door het doorspoelen van het toilet (25 procent) en het gebruik van de wasmachine (12 procent). Om dit verbruik te verminderen, worden burgers aangespoord korter te douchen, waterbesparende douchekoppen te gebruiken en de kleinere toiletknop te hanteren. Dit meldt De Telegraaf.

Eén van de belangrijkste doelen is het terugbrengen van het huishoudelijk drinkwatergebruik van 134 liter naar 100 liter per persoon per dag. Daarnaast wordt onderzocht of douchewater kan worden hergebruikt voor het doorspoelen van toiletten. Een verdere beprijzing van waterverbruik behoort ook tot de mogelijkheden, waarbij hogere rekeningen zullen volgen voor huishoudens die veel water verbruiken.

Naast de gedragsverandering van burgers richt het plan zich ook op bedrijven en de landbouwsector. Bedrijven moeten hun drinkwatergebruik met 20 procent verminderen, en er komen strengere regels voor industriële gebruikers. De woningbouwopgave van 900.000 extra woningen tot 2030 en de gevolgen van klimaatverandering vergroten de druk op de drinkwatervoorziening, vooral in provincies zoals Gelderland, Overijssel en Groningen waar al een tekort aan vergunningscapaciteit is.

Het rapport benadrukt dat het huidige watergebruik niet langer houdbaar is. Het aanpassen van ons gedrag en het gebruik van nieuwe technologieën zijn essentieel om de leefomgeving duurzaam te benutten, aldus het rapport. Vorig jaar wilde toenmalig D66-Kamerlid Tjeerd de Groot al geld vrijmaken vanwege de aanstaande drinkwatercrisis in Nederland.

Sommige bedrijven haken hier al op in. Met de zomer om de hoek vreest men namelijk opnieuw voor een penibele situatie rondom het schone drinkwater in Nederland. Drinkwaterbedrijf Vitens overweegt daarom consumenten die buitensporig veel drinkwater verbruiken extra te laten betalen, als de overheid hiertoe besluit. Dit zou een mogelijke maatregel zijn om drinkwaterschaarste te voorkomen.

Woedende reacties
Het Nationaal Plan leidt tot woedende reacties in de politiek. Volgens criticasters moet de Nederlander inleveren, ten gevolge van structureel mismanagement bij de overheidsinstanties. Zo reageert PVV-Kamerlid Hidde Heutink: 'Volstrekt krankzinnig. Ga drinkwaterbronnen regelen in plaats van de Nederlander extra te laten betalen voor plezierwater. Er is geen drinkwatertekort. Er is een tekort aan vergunningen.' 

Ook oud-wethouder Geert Dales is verbaasd. 'Tien maanden vrijwel dagelijks enorme stortbuien over ons heen gehad, twee dagen droog en nu al een waterprobleem. Er gaat iets niet goed', reageert hij via X.

JA21-senator Annabel Nanninga denkt hardop: 'Kunnen we al dat regenwater niet gebruiken voor datacenters en voor "huishoudelijk" water dat we niet drinken, zoals tuin, wc, wasmachine? Of is dat technisch niet haalbaar?'

Rechtsfilosofe Raisa Blommestijn toont zich kritisch. 'Nederland, waar het altijd regent (!), op een “waterslot”. Te gek voor woorden. Trap er niet in, dit is niet veroorzaakt door “droogte” of “klimaatverandering” maar door actief mismanagement - dat natuurlijk weer wel mooi bijdraagt aan de uit te rollen agenda.'

Historicus en Elsevier-columnist Roelof Bouwman reageert: 'Kunstmatig gecreëerde schaarste (water, stroom, voedsel, woningen etc.) is het beste voorwendsel om de overheid nóg groter en nóg machtiger te maken. Zéér oude truc uit Walt Disney's Handboek voor Ambtenaren.'