Deze Haagse schaduwmacht wil het nieuwe kabinet 'zoveel mogelijk' tegenwerken

Achtergronden 17 september 2024 2 minuten Marit Nubé
Binnenhof
ANP

Topambtenaren op het ministerie van Justitie en Veiligheid zullen "zoveel mogelijk zand in de machine strooien" bij de asielplannen van het nieuwe kabinet. Dit kreeg schrijver Arnon Grunberg persoonlijk van hen te horen, vertelt hij bij Buitenhof. Eerder stelde oud-Kamervoorzitter Khadija Arib al dat topambtenaren "machtsposities claimen" in Den Haag zijn.

Zondag was Grunberg te gast bij het NPO-programma Buitenhof om te praten over zijn nieuwe roman en het fenomeen van 'moralisme met het geven vingertje'. Al snel kwam het gesprek op politiek, met Prinsjesdag en de Algemene Beschouwingen in het vooruitzicht. Daar deed Grunberg een opmerkelijke uitspraak over Haagse topambtenaren. 

Afgelopen jaar gaf Grunberg een lezing op het ministerie van Justitie en Veiligheid, toen de PVV, VVD, NSC en BBB een nieuw kabinet aan het formeren waren. Na afloop praatte hij nog even na met wat topambtenaren, die belast zijn met asielzaken. Daar kreeg hij het volgende van hen te horen: "Wanneer dat kabinet er echt komt, dan zullen we zoveel mogelijk zand in de machine strooien."

Al snel probeerden presentator Pieter Jan Hagens en GL/PvdA-leider Frans Timmermans om de uitspraak te relativeren, maar Grunberg bleef erbij dat dit hem letterlijk zo was gezegd. Oftewel: topambtenaren willen actief voorkomen dat Nederland een streng asielbeleid krijgt.

Stiekeme machthebbers
Vorig jaar klapte oud-Kamervoorzitter Khadija Arib al uit de school over de schaduwmacht van Haagse topambtenaren. Volgens haar hebben zij "invloed op het parlementaire proces", vertelde ze bij Zomergasten. Oftewel: de gekozen Kamerleden hebben lang niet alle touwtjes in handen.

"Topambtenaren claimen machtsposities", zei Arib. "Het is een ongecontroleerde macht. Politici kunnen worden afgerekend op wat ze wel en niet doen, maar topambtenaren niet."

Ondertussen hebben topambtenaren wel "heel veel invloed achter de schermen, beïnvloeden ze eigenlijk het parlementair proces en hebben ze contacten met departementen en ministers", aldus Arib.

De PvdA'er vervolgde: "Ik heb er altijd voor gewaarschuwd dat het parlement onafhankelijk is, dat openheid de norm is, en over zichzelf gaat. Volksvertegenwoordigers bepalen wanneer ze wel en niet een debat of enquête doen. Dat gebeurt niet via topambtenaren die met elkaar gaan lunchen en hun eigen netwerken hebben. Daar heb ik mij wel tegen verzet."

De Doetinchemse burgemeester Mark Boumans (VVD) vindt dat het leger desnoods moet worden ingezet als de onrust en demonstraties rond de asielopvang blijven aanhouden. Wat hij niet doet, is tegemoetkomen aan de zorgen van bewoners die willen dat de Spreidingswet van tafel gaat.

VVD-burgemeester wil leger inzetten bij anti-azc-protesten

Beluister onze podcast

Diederik Boomsma ontrafelt juridisch moeras: ‘Massamigratie moet stoppen, mensen willen dit niet'
Of beluister op:

Meerartikelen

Europees Parlement
Nieuws

Europees Parlement wil grip op vakantiekeuzes krijgen

Het Europees Parlement wil dat toeristen in Europa meer worden verspreid over minder bekende gebieden. Europarlementariërs stemden voor voorstellen voor een nieuw model voor ‘evenwichtig toerismebeheer’. Daarmee wil Brussel drukte op populaire plekke

regenboogvlag
Nieuws

Ondanks verbod blijven privéklinieken hormonen voorschrijven aan 'transkinderen'

Een Britse moeder zegt dat haar dochter al op 15-jarige leeftijd testosteron kreeg via een privékliniek. Dat gebeurde volgens haar ondanks haar bezwaren. De zaak zorgt voor discussie, omdat de NHS, de Britse publieke gezondheidsdienst, het gebruik va

Holman Grinwis
Nieuws

Nederlands mestvoorstel mogelijk onvolledig gemeld bij Europese Commissie

BBB Europa wil dat de Europese Commissie ingrijpt bij het Nederlandse wetsvoorstel over grondgebondenheid en mestafzet. Volgens Europarlementariërs Jessika van Leeuwen en Sander Smit is Brussel onvolledig geïnformeerd over maatregelen die de mesthand

Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani
Nieuws

Frans ministerie onder vuur om X-account met pro-immigratiekoers en banden met Qatar

In Frankrijk is ophef ontstaan over FrenchResponse, een X-account dat officieel is verbonden aan het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken. Het account moet de reputatie van Frankrijk in het buitenland verdedigen en online reageren op beeldvorming

zonnepanelen
Nieuws

Medemblik trekt met nieuwe coalitie steun in voor 2,5 miljoen zonnepanelen op het IJsselmeer

De nieuwe coalitie in Medemblik trekt de steun in voor een groot plan met 2,5 miljoen zonnepanelen op het IJsselmeer. Dat staat in het coalitieakkoord van VVD Medemblik, GemeenteBelangen Medemblik en Hart voor Medemblik voor de periode 2026-2030. Ook

Politie
Achtergronden

Mogelijk misbruiknetwerk rond meisjes in Neurenberg: politie doet onderzoek

De politie in Neurenberg onderzoekt een ernstige zaak rond minderjarige meisjes, harddrugs en vermoedelijke seksuele uitbuiting. Een groep mannen zou meisjes hebben benaderd in de omgeving van het centraal station, hen afhankelijk hebben gemaakt van

Duisenberg
Nieuws

Rekenkamer waarschuwt: EU-migratiepact dreigt asielwachtlijst verder vast te laten lopen

Het nieuwe Europese migratiepact moet zorgen voor meer grip op asiel. Snellere screening, snellere procedures en sneller terugsturen wie geen recht heeft op verblijf. Maar volgens de Algemene Rekenkamer dreigt in Nederland precies het omgekeerde te g

Verlinden
Nieuws

Belgische minister durft 's avonds niet in Brussel te hardlopen: "Ik ben geen held"

De Belgische minister van Justitie Annelies Verlinden heeft een opvallende uitspraak gedaan over de onveiligheid in Brussel. In een interview met Humo vertelde de cd&v-politica dat zij deze week nog in Brussel is gaan hardlopen, maar alleen overdag.

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Europees Parlement
Nieuws

Strengere terugkeerwet voor afgewezen asielzoekers loopt vast in Brussel

EU-lidstaten en het Europees Parlement hebben na uren onderhandelen nog geen akkoord bereikt over een strengere terugkeerwet voor afgewezen asielzoekers. Die wet moet het makkelijker maken om mensen zonder verblijfsrecht terug te sturen en maakt ook

Van Zanen
Nieuws

Oud-korpschef wil hardere aanpak van Defend Netherlands: “Criminele organisatie”

Voormalig korpschef van de Amsterdamse politie Bernard Welten wil dat het Openbaar Ministerie steviger optreedt tegen Defend Netherlands en vergelijkbare groepen. Volgens hem moet niet alleen worden gekeken naar losse incidenten bij asielprotesten, m

Berendsen
Achtergronden

Minister weigert onderzoek naar 'EU-propagandatool' ondanks waarschuwingen van wetenschappers

Minister Berendsen weigert om de betrouwbaarheid van de Eurobarometer te laten onderzoeken, ondanks meerdere wetenschappelijke studies die wijzen op ernstige methodologische gebreken in het veelgebruikte EU-opinieonderzoek. Tijdens een Kamerdebat ble

Vlissingen
Nieuws

Syriërs azc Vlissingen bedreigd na bekering christendom: 'Afvalligen islam moeten dood’

Enkele Syrische bekeerlingen in het azc in Vlissingen zouden ernstig zijn bedreigd nadat zij zich van de islam tot het christendom hebben bekeerd en zondag werden gedoopt. Volgens CU-Statenlid Lizo Koppejan zijn de bedreigingen door moslims daarna st

Europol
Nieuws

Europol onder vuur om verborgen databanken met gegevens van gewone burgers

Europol, de politiedienst van de Europese Unie in Den Haag, ligt onder vuur na onthullingen over grootschalige opslag van persoonsgegevens. Jarenlang zouden naast de officiële systemen aparte databanken zijn gebruikt voor het verwerken van enorme hoe

Cheider
Nieuws

Minderjarige aangehouden na bedreiging van Joodse school Cheider

De politie heeft een minderjarige jongen aangehouden na een telefonische bedreiging richting de Joodse school Cheider in Amsterdam-Buitenveldert. De school bleef donderdag dicht vanwege de melding. De bedreiging komt kort na een eerdere explosie bij

examen
Nieuws

Vwo-examen Nederlands draait om dierenrechten, veganisme en klimaatbeleid

Het vwo-examen Nederlands van 2026 bevat meerdere thema’s die vaak worden gekoppeld aan links, groen en progressief denken. Leerlingen krijgen teksten over dierenrechten, dierenemancipatie, veganisme, economische krimp en klimaatbeleid. Ook moeten zi

Geert Wilders
Nieuws

Groot anti-azc protest in Engelen krijgt steun van Wilders: 'Nee tegen het azc in Engelen'

PVV-leider Geert Wilders heeft in Engelen gesproken bij een grote demonstratie tegen de komst van een azc. De demonstranten verzetten zich tegen de opvang van asielzoekers in het dorp. Wilders sprak de aanwezigen toe en zei dat hij hun verzet wilde s

WA
Nieuws

Koning bezorgd om asielprotesten: “Dat doe je niet met geweld”

Koning Willem-Alexander heeft zich uitgesproken over de onrust rond de asielprotesten in Loosdrecht. Tijdens het persgesprek na de zomerfotosessie met het koninklijk gezin zei hij de gebeurtenissen “met zeer veel zorgen” te hebben gevolgd. De koning

Postma
Achtergronden

COA-bestuurders óók betrokken bij woningsector die statushouders huisvest

Rond het COA bestaat al jaren een patroon van bestuurlijke banden met de woningsector. Via nevenfuncties, adviesraden en volkshuisvestingsfondsen zijn topbestuurders en adviseurs van de asielopvangorganisatie verweven met de wereld die sociale huurwo

Magyar en Von der Leyen
Nieuws

Nieuwe Hongaarse regering opent deur voor Oekraïne-toetreding tot de EU

De nieuwe Hongaarse regering onder leiding van Péter Magyar staat open voor overleg met Oekraïne over toetreding tot de Europese Unie. Daarmee lijkt Boedapest een andere koers te kiezen dan onder Viktor Orbán, die de start van een belangrijk deel van

Wilders
Nieuws

Eerste PVV-wethouder ooit geïnstalleerd in Nederland

Wesley Tack heeft woensdagavond geschiedenis geschreven in Rucphen. De PVV’er werd in de raadszaal beëdigd als wethouder en is daarmee de eerste PVV-wethouder ooit in Nederland. Voor de partij van Geert Wilders is dat een politieke mijlpaal. De nieuw