De fractie van de Socialisten en Democraten reageerde snel op het nieuws. “We hanteren een zerotolerancebeleid als het gaat om corruptie en politieke manipulatie,” aldus een persverklaring in Politico. “Sinds Qatargate aan het licht kwam in december 2022, hebben we extra maatregelen genomen om transparantie te bevorderen en corruptie binnen de Europese instellingen te bestrijden.”

Toch blijft de S&D-fractie onder vuur liggen. Moretti en Gualmini zijn niet de eerste sociaaldemocraten die in opspraak raken. Eerder werden oud-Europarlementariërs Andrea Cozzolino, Marie Arena en Marc Tarabella al in verband gebracht met de corruptieaffaire. De nieuwe onthullingen werpen de vraag op of de interne maatregelen van de fractie voldoende effect hebben gehad.

Het onderzoek en de verdenkingen
Volgens gerechtelijke documenten die Politico kon inkijken, zou Moretti deel hebben uitgemaakt van een “quadrumviraat” binnen de S&D-fractie, samen met andere socialistische parlementsleden. Dit collectief zou hebben geprobeerd parlementaire resoluties over de mensenrechtenschendingen in Qatar te blokkeren. Ook zou er achter de schermen zijn gelobbyd om een visumvrij reisakkoord tussen Qatar en de EU te bespoedigen.

Moretti heeft zich niet publiekelijk uitgesproken over de aantijgingen. Haar collega Gualmini heeft haar betrokkenheid ontkend. “Ik heb nooit zaken gedaan met Qatar, geen contact gehad met Qatarese ambassades of missies, en wist absoluut niet dat Francesco Giorgi lobbyde voor de belangen van dit land,” verklaarde ze eerder in een interview met de Belgische krant Le Soir.

Parlementaire immuniteit op de helling
De Belgische aanklager heeft officieel verzocht om de immuniteit van de twee Europarlementariërs op te heffen. Dit verzoek zal op 10 maart worden aangekondigd door de voorzitter van het Europees Parlement, Roberta Metsola. Daarna volgt een complexe juridische procedure.

Eerst krijgen Moretti en Gualmini de kans om hun verdediging te voeren voor de juridische commissie van het Parlement. Vervolgens zal de commissie haar oordeel doorgeven aan de plenaire vergadering, waar de Europarlementariërs over de opheffing van de immuniteit zullen stemmen. Dit proces kan weken in beslag nemen, maar als het Parlement het verzoek inwilligt, krijgen de Belgische autoriteiten groen licht om de Italiaanse politici verder te vervolgen.

Schandaal blijft Europees Parlement achtervolgen
Qatargate werd eind 2022 wereldnieuws toen oud-Europarlementariër Pier Antonio Panzeri, parlementair assistent Francesco Giorgi en voormalig vicevoorzitter van het Parlement Eva Kaili werden gearresteerd. Tijdens spectaculaire politie-invallen werden koffers vol contant geld aangetroffen, wat duidde op omvangrijke buitenlandse inmenging binnen de EU.

Het schandaal zorgde voor een vertrouwenscrisis in het Europees Parlement en leidde tot de belofte van strengere regels rond lobbyisme en financiering van parlementariërs. Toch blijven er nieuwe namen opduiken, wat de vraag oproept of de anti-corruptiemaatregelen van de EU werkelijk effectief zijn.

De komende weken worden cruciaal voor Moretti en Gualmini. Als hun immuniteit wordt opgeheven, dreigen ze een vergelijkbaar lot als hun voorgangers te ondergaan: juridische vervolging, een mogelijke veroordeling en een schandelijke politieke val. Hoe diep de wortels van Qatargate nog verder reiken, zal de tijd moeten uitwijzen.