In het huidige schooljaar (2024-2025) nemen 122 onderwijsinstellingen in Catalonië deel aan het zogenoemde Programma voor Arabische Taal en Marokkaanse Cultuur (PLACM). De meeste lessen worden buiten de reguliere schooluren gegeven. Slechts vier scholen bieden het programma tijdens lesuren aan. Dat blijkt uit officiële gegevens van het Catalaanse ministerie van Onderwijs, verkregen na een parlementaire vraag van de rechtse oppositiepartij VOX.

De provincie Barcelona telt met 61 scholen de meeste deelnemers. Ook in Tarragona, Girona en Lleida is het programma actief. In steden als Sabadell, Lleida en Terrassa zijn meerdere scholen betrokken.

Betrokkenheid Marokkaanse overheid
Het PLACM wordt gefinancierd door de Marokkaanse regering via de Hassan II-stichting. Deze stichting selecteert ook de docenten en zorgt voor hun salaris. De leerkrachten worden naar Spanje gestuurd door het Marokkaanse ministerie van Onderwijs. De algemene coördinatie ligt formeel bij het Spaanse ministerie van Onderwijs, in samenwerking met de Marokkaanse ambassade.

Het programma richt zich op kinderen van Marokkaanse komaf en wil de kennis van het klassiek Arabisch en Marokkaanse tradities versterken. Volgens voorstanders helpt het migrantenkinderen hun culturele wortels te behouden. Tegenstanders waarschuwen juist voor segregatie.

Politieke controverse
De aanwezigheid van het programma op Spaanse scholen zorgt al jaren voor verdeeldheid. Oppositiepartij VOX wil dat het programma volledig wordt stopgezet. De partij vreest dat lessen in Arabisch en Marokkaanse cultuur de integratie van migrantenkinderen bemoeilijken en de nationale identiteit ondermijnen.

In de officiële reactie op de parlementaire vraag bevestigt de Catalaanse regering dat het programma al jaren loopt. In het schooljaar 2020-2021 werd het nog aangeboden op 139 scholen. Sindsdien is er een lichte daling zichtbaar, maar het aantal deelnemers blijft structureel hoog.

Islamitisch onderwijs groeit ook in Valladolid
Niet alleen in Catalonië is religieus-cultureel onderwijs in opkomst. Ook in Valladolid, hoofdstad van de regio Castilië en León, worden nieuwe stappen gezet. Daar wordt inmiddels op zeven basisscholen islamitisch godsdienstonderwijs gegeven, meldt La Gaceta. De lessen zijn bedoeld voor moslimleerlingen, die in deze regio snel in aantal toenemen.

De gemeente zag de afgelopen jaren de islamitische bevolking stijgen met ruim 60 procent. In 2019 telde Valladolid 6.445 moslims, eind 2024 waren dat er al 10.425. De meerderheid heeft inmiddels de Spaanse nationaliteit. De groei leidde tot toenemende vraag naar islamitisch onderwijs. Volgens een akkoord uit 1992 is een school verplicht dit aan te bieden zodra er tien of meer verzoeken van ouders zijn.

Jarenlang lag de uitvoering stil door een gebrek aan leraren. Pas sinds 2023 zijn er voldoende islamdocenten beschikbaar. In totaal volgen nu meer dan 250 leerlingen les in de islamitische godsdienst, verspreid over scholen in wijken waar de moslimgemeenschap sterk vertegenwoordigd is, zoals Las Delicias, La Rondilla en Pajarillos.