In een officieel advies aan het kabinet zegt de ECB ‘zeer bezorgd’ te zijn, meldt RTL Nieuws. De bank hoopt dat de plannen nog worden aangepast. De ECB kan dit niet afdwingen, maar waarschuwt wel duidelijk voor de gevolgen. Het advies richt zich op een ontwerpbesluit van het ministerie van Financiën.

Te ruime uitzonderingen volgens de ECB
In het ontwerpbesluit staat dat contant geld in principe moet worden geaccepteerd. De euro is immers een wettig betaalmiddel. Tegelijkertijd maakt het kabinet veel uitzonderingen mogelijk. Die uitzonderingen zijn bedoeld voor situaties waarin veiligheid of openbare orde in het geding zou zijn.

Volgens het plan mag contant geld worden geweigerd bij verkoop in de openbare ruimte, bij onbemande verkooppunten en in het openbaar vervoer. Ook in de avond en nacht, bij kleine ondernemingen en bij een ‘wezenlijk veiligheidsbelang’ zou weigering zijn toegestaan. De ECB vindt die opsomming te ruim en te vaag onderbouwd.

De Centrale Bank schrijft hierover: ‘De rechtvaardiging van het algemeen belang die van toepassing is op een aantal uitzonderingen op de verplichting om contant geld te accepteren, [is] veiligheid. Deze reden van openbaar belang wordt echter slechts in brede zin beschreven, zonder te beschrijven hoe deze uitzonderingen zullen bijdragen tot de verbetering van de veiligheid in Nederland’. Volgens de ECB wordt veiligheid zo gebruikt als algemene kapstok, zonder concrete onderbouwing.

Gevaar voor status van contant geld
De kritiek blijft daar niet bij. De ECB waarschuwt dat het grote aantal uitzonderingen het vertrouwen in contant geld kan aantasten. Dat vertrouwen is volgens de bank essentieel voor de positie van de euro in het dagelijks betalingsverkeer.

In het advies staat: ‘Het aantal en de reikwijdte van de uitzonderingen vormen een groot risico voor het vertrouwen van het publiek in eurocontanten als wettig betaalmiddel en kunnen ertoe leiden dat situaties waarin eurocontanten momenteel worden geaccepteerd, steeds zeldzamer worden’. De bank vreest dat cash stap voor stap uit het straatbeeld verdwijnt.

Daarom doet de ECB een duidelijke oproep. Zij ‘dringt er met klem op aan’ om het besluit opnieuw te bekijken en de Europese regels te respecteren. De bank benadrukt dat nationale uitzonderingen niet mogen botsen met Europese wetgeving.

Contant geld steeds minder gebruikt
In Nederland wordt contant geld al steeds minder gebruikt. Slechts een vijfde van alle betalingen gebeurt nog met contant geld. Dat percentage ligt ver onder het gemiddelde in de eurozone, waar meer dan de helft van de betalingen contant is.

Toch blijft contant geld volgens veel instanties belangrijk. Het biedt privacy en werkt ook bij stroom- of internetstoringen. Daarnaast is het toegankelijk voor iedereen, ook zonder bankrekening. Juist daarom waarschuwt de Europese Centrale Bank dat te ruime uitzonderingen het vertrouwen in cash blijvend kunnen ondermijnen.