VVD-minister duwt kapitaalmarktunie vooruit, vrees voor meer macht in Brussel
Demissionair minister Eelco Heinen (VVD) wil samen met vijf andere Europese landen vaart maken met een Europese kapitaalmarktunie. Tegelijk klinkt stevige kritiek op het plan. Tegenstanders waarschuwen voor verlies van nationale zeggenschap, grotere financiële risico’s en minder democratische controle.
Heinen overlegde in Brussel met de ministers van Financiën van Frankrijk, Duitsland, Italië, Polen en Spanje. Deze zes landen vormen een voorhoede die de nationale kapitaalmarkten wil samenbrengen in één Europese markt. Uiteindelijk is het doel dat alle 27 EU-lidstaten aansluiten, meldt de NRC.
Eén Europese markt voor kapitaal
De kapitaalmarktunie moet de verschillende nationale regels voor investeren en beleggen samenbrengen. Volgens Heinen belemmert de huidige versnippering de toegang tot kapitaal. Vooral jonge bedrijven zouden daardoor moeilijk kunnen doorgroeien.
De demissionair minister wijst op start- en scale-ups. ‘Vaak steken bedrijven de oceaan over naar de Verenigde Staten. Dat is eeuwig zonde’, zegt hij. Met een gezamenlijke markt moet meer Europees kapitaal beschikbaar komen voor investeringen in eigen bedrijven.
Zorgen over centralisatie en risico’s
Binnen het Europees Parlement klinkt kritiek, onder meer vanuit de Europese Conservatieve en Hervormers (ECH) waar de SGP bij is aangesloten. Deze fractie waarschuwt dat een kapitaalmarktunie leidt tot verdere centralisatie van toezicht en besluitvorming in Brussel.
Volgens critici verliezen lidstaten daarmee invloed op hun financiële stelsels. Besluiten over kapitaalstromen en toezicht raken direct aan spaargeld en pensioenstelsels. Ook bestaat de vrees dat financiële risico’s tussen landen worden gedeeld zonder expliciete politieke keuzes.
Daarnaast wijzen tegenstanders erop dat verschillen tussen nationale markten niet verdwijnen door regels te harmoniseren. Samenvoeging kan volgens hen juist extra kwetsbaarheden creëren.
Extra druk vanuit Brussel
De druk op het proces neemt toe door uitspraken van Ursula von der Leyen. Tijdens een informele EU-bijeenkomst in Alden Biesen gaf zij aan dat bij onvoldoende vooruitgang in juni een kleinere groep landen zelf het voortouw moet nemen.
Het Europees Verdrag biedt die mogelijkheid, mits minimaal negen lidstaten deelnemen. Heinen steunt dit signaal, al zegt hij de voorkeur te geven aan deelname van alle 27 landen. Nederland staat volgens hem niet afwijzend tegenover een kopgroep als dat nodig blijkt.
