Volgens het kabinet is een stabiele en betaalbare energievoorziening essentieel. “Het kabinet deelt de analyse over het belang van een robuuste, betaalbare en onafhankelijke energievoorziening in Europa.” Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar kernenergie als onderdeel van de energiemix. 

Minder afhankelijk van import
De discussie speelt tegen de achtergrond van geopolitieke spanningen en schommelende energieprijzen. Europa is voor een groot deel afhankelijk van energie uit het buitenland. Dat maakt de economie kwetsbaar.

Von der Leyen wees daar recent nog op, meldde NOS. “Voor fossiele brandstoffen zijn we volledig afhankelijk van dure en volatiele import.” Volgens haar zorgt dat voor een achterstand ten opzichte van andere regio’s.

De Europese Commissie wil die afhankelijkheid verkleinen door meer eigen energie op te wekken. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar wind en zon, maar ook naar kernenergie. “Dat moet veranderen”, zei Von der Leyen over het eerdere afbouwen van kernenergie.

Nieuwe investeringen in kerntechnologie
Om die koers te ondersteunen, trekt de Europese Commissie geld uit voor nieuwe technologie. Er komt 200 miljoen euro beschikbaar voor investeringen in innovatieve kernenergie, zoals kleine modulaire reactoren, ook wel SMR’s genoemd.

Deze reactoren zijn kleiner dan traditionele kerncentrales en zouden sneller gebouwd kunnen worden. Ze leveren stabiele energie en zijn minder afhankelijk van weersomstandigheden.

Het kabinet wil dat Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen hiervan profiteren. Er wordt gewerkt aan een sterker “nucleair ecosysteem”, met aandacht voor kennis, personeel en samenwerking.

Zo is er tot en met 2030 ongeveer 65 miljoen euro beschikbaar voor onderzoek en ontwikkeling. Ook wordt gekeken naar de rol van Nederland in de internationale keten, bijvoorbeeld als leverancier van technologie en expertise.

Versnellen van regels en procedures
Naast investeringen wil de Europese Commissie ook de regels versoepelen. Nieuwe kerntechnologieën moeten sneller getest en ontwikkeld kunnen worden.

In Nederland ligt de nadruk nog altijd op veiligheid en zorgvuldigheid. Volgens het kabinet is er al een stevig kader voor de bouw van kerncentrales. Tegelijk wordt gekeken hoe procedures beter kunnen aansluiten op nieuwe technieken zoals SMR’s.

Ook op Europees niveau verandert het speelveld. Het staatssteunkader is aangepast, waardoor landen meer ruimte krijgen om te investeren in energieprojecten en industrie. 

Concrete plannen in Nederland
Het kabinet is in gesprek met bedrijven die interesse hebben in de bouw van kleine kernreactoren. Uit die gesprekken blijkt dat vooral in de beginfase ondersteuning nodig is.

Daarom wordt tot 20 miljoen euro vrijgemaakt voor haalbaarheidsstudies en vergunningstrajecten. Ook komt er een marktconsultatie om inzicht te krijgen in lopende initiatieven en toekomstige projecten. Voor de langere termijn wordt gekeken naar financiering van de bouw en exploitatie van kerncentrales.

Europese samenwerking
Nederland werkt ook samen met andere landen binnen Europa. Het kabinet is actief in verschillende samenwerkingsverbanden, zoals de Nucleaire Alliantie en de SMR Industriële Alliantie.

Het doel is om kennis te delen en de ontwikkeling van kernenergie te versnellen. Daarmee moet Europa minder afhankelijk worden van fossiele energie uit andere delen van de wereld.

Volgens het kabinet blijft die inzet de komende jaren belangrijk. “Het kabinet blijft zich binnen en buiten de genoemde gremia inzetten voor het ondersteunen en versnellen van de uitrol van kernenergie.”