Oude Fortuyn-fragmenten mogen niet op tv: ‘Dat is echt een schande’
Bij Nieuws van de Dag is onthuld dat televisieprogramma’s veel oude beelden van Pim Fortuyn niet mogen gebruiken. Volgens presentator Thomas van Groningen zijn meerdere archieffragmenten geblokkeerd in het systeem waarmee redacties oude televisiebeelden opzoeken. Daardoor kunnen programmamakers de beelden wel vinden, maar mogen zij die niet zomaar uitzenden. Het gaat volgens de uitzending om fragmenten met historische waarde uit de tijd van Fortuyn waarin Fortuyn zware kritiek kreeg van linkse media en politici.
Van Groningen noemde onder meer het bekende fragment met Marcel van Dam. Daarin viel Van Dam Fortuyn hard aan. ‘We hebben een legendarisch fragment van Marcel van Dam die tegen hem zei: 'U bent een buitengewoon minderwaardig mens.' Het opmerkelijke is: heel veel van dit soort fragmenten zijn geblokkeerd.’
— keesjan (@keesjan) May 7, 2026
Volgens Van Groningen zit er achter de schermen een systeem waarmee televisiearchieven worden doorzocht. In dat systeem kan bij fragmenten een blokkade staan. ‘Je hebt een systeem bij de televisie, achter de schermen, waarin wij oude archieffragmenten kunnen opzoeken. Daar zit een vinkje bij waarbij dan de persoon die te zien is kan aangeven: 'Ik wil niet meer dat dit uitgezonden wordt.' Dat is dus bij heel veel Fortuyn-fragmenten zo.’
Kritiek op blokkeren van geschiedenis
Mediakenner Victor Vlam reageerde scherp op de onthulling. Hij vindt dat zulke beelden gewoon uitgezonden moeten kunnen worden. Volgens hem gaat het niet om willekeurige tv-momenten, maar om beelden die horen bij de Nederlandse politieke geschiedenis. Zeker rond Fortuyn hebben die fragmenten volgens hem betekenis. ‘Dat is echt een schande. Ik weet dat het zo is en dat moet echt veranderen. Want dit zijn fragmenten die een historische betekenis hebben. Dit zijn dingen die we moeten laten zien omdat we er wat van kunnen leren.’
Thomas van Groningen doet een boekje open over censuur bij de televisie: heel veel fragmenten van Pim Fortuyn zijn geblokkeerd en mogen niet uitgezonden worden.
— Strijder124 (@Strijder124) May 7, 2026
"We hebben een legendarisch fragment van Marcel van Dam die tegen hem zei: 'U bent een buitengewoon minderwaardig… pic.twitter.com/aU3VtI8S3H
Daarmee raakt de kwestie aan een breder punt. Oude politieke beelden laten zien hoe het debat destijds werd gevoerd. Voor veel kijkers zijn ze belangrijk om te begrijpen hoe Fortuyn werd behandeld. Als zulke beelden achter een blokkade verdwijnen, wordt dat verleden minder zichtbaar.
‘Onderdeel van de Nederlandse geschiedenis’
Vlam wees erop dat het fragment voor Marcel van Dam ongemakkelijk kan zijn. Toch vindt hij dat geen reden om het niet te tonen. ‘Het zegt wat over die tijd, het zegt wat over onze huidige tijd. Ik vermoed dat Marcel van Dam er niet blij mee is dat dat fragment te zien is. Maar tegelijkertijd, het is onderdeel van de Nederlandse geschiedenis. En ik denk dat hij er niet aan gaat ontkomen. Dat zal echt aan hem blijven kleven.’
Ook Amerikakenner Raymond Mens reageerde kritisch. Hij stelde dat Van Dam later in interviews vaker op het fragment is aangesproken. Volgens Mens maakt dat het juist belangrijk dat de beelden kunnen worden uitgezonden. Kijkers kunnen dan zelf zien wat er destijds precies is gezegd.
‘Het is een vuil spelletje. Ik heb afgelopen jaren interviews met Marcel van Dam gezien. Die wordt hier altijd naar gevraagd. En dan zegt hij: ik heb dat anders gezegd. Dan denk ik, nee, dat heb je niet anders gezegd. Dat heb je letterlijk gezegd, we willen dus die beelden uitzenden. En dat mag dan niet.’
