Die situatie zet het gevangenisbestuur onder druk. De E-vleugel ligt namelijk binnen een vrouwengevangenis. Het ministerie van Justitie stelt wel dat de eenheid gescheiden is van de gewone vrouwenafdelingen. Toch mogen gevangenen van de E-vleugel onder voorwaarden deelnemen aan activiteiten en workshops met vrouwelijke gevangenen. Volgens het ministerie gebeurt dat alleen na een ‘strenge lokale risicobeoordeling’.

Uitspraak zet toekomst vleugel onder druk
De uitspraak van het Hooggerechtshof heeft de toekomst van de E-vleugel onzeker gemaakt. Rebecca Paul, parlementslid voor het gebied waar Downview ligt, wil dat de uitspraak ‘volledig en op alle niveaus’ wordt uitgevoerd. De kern van de discussie is of een aparte transvleugel binnen een vrouwengevangenis nog past bij een juridische uitleg die uitgaat van biologisch geslacht. Juist daarom klinkt de roep om duidelijk beleid vanuit de regering.

Inspecteur Charlie Taylor schreef dat de situatie voor gevangenisleiders lastig is. Volgens hem heeft de regering nog niet duidelijk gereageerd op de uitspraak van april 2025. Hij schreef: ‘Het falen van de regering om te reageren op de uitspraak van het Hooggerechtshof van april 2025 liet gevangenisleiders in een moeilijke positie achter, met voortdurende onzekerheid over de toekomst van de E-vleugel voor transgender gevangenen.’

Aparte vleugel na misbruikzaak
De E-vleugel werd opgezet na de zaak rond Karen White. White is biologisch man en identificeerde zich als vrouw. In 2018 misbruikte White twee vrouwelijke gevangenen in HMP New Hall, terwijl White in voorarrest zat voor verkrachting. De speciale vleugel moest daarna mogelijk gevaarlijke daders scheiden van vrouwelijke gevangenen. Veel vrouwen in Downview zijn zelf slachtoffer van seksueel misbruik.

In 2019 werd de E-vleugel geopend als eerste ‘gevangenis binnen een gevangenis’ in Europa voor transgevangenen die als man zijn geboren. Inspecteur Taylor noemde de risicobeoordelingen rond contact met vrouwelijke gevangenen ‘robuust’. Wel schreef hij dat personeel regelmatig moest worden herinnerd aan de beperkingen die voor elke gevangene gelden.

Sfeer op vleugel onder vuur
Een inspectie van de Independent Monitoring Board beschreef de sfeer op de E-vleugel eerder als ‘giftig’ en ‘vol drama’. Veel gevangenen zouden niet werken of onderwijs volgen. In plaats daarvan zaten zij volgens inspecteurs uren in de recreatieruimte ‘overdag televisie te kijken’. Ook waren er volgens inspecteurs vaak conflicten op de afdeling.

Inspecteurs schreven: ‘Op verschillende momenten was de sfeer op de vleugel uitdagend... met veel conflicten, pesterijen, uitsluiting en spanningen in relaties tussen gevangenen.’

Campagnevoerders eisen sluiting
Campagnevoerders willen dat de vleugel direct wordt gesloten. Volgens hen kunnen de transgevangenen nog altijd een risico vormen voor vrouwelijke gevangenen. Labour Women’s Declaration stelde eerder: ‘Kwetsbare vrouwelijke gevangenen moeten prioriteit krijgen.’ Ook zei een woordvoerder: ‘Het huisvesten van mannelijke daders, ongeacht hoe zij zich identificeren, in de vrouwengevangenis schendt de rechten en veiligheid van vrouwelijke gevangenen en schendt de uitspraak van het Hooggerechtshof.’

Het ministerie van Justitie zegt dat de meeste transgender vrouwen in gevangenissen in mannengevangenissen zitten. Over Downview zegt een woordvoerder: ‘Er is een aparte eenheid voor transgender gevangenen in HMP Downview, geïsoleerd van de belangrijkste vrouwelijke populatie.’ Ook stelt het ministerie: ‘De grote meerderheid van transgender vrouwen in de gevangenis zit in mannengevangenissen, en wij herzien ons beleid voor transgender gevangenen in het licht van de uitspraak van het Hooggerechtshof.’