Uit onderzoek van EenVandaag onder bijna 20.000 leden van het Opiniepanel blijkt dat de maatregel hard valt bij ouderen. Niet alleen vanwege het geld. Een kwart van de 65-plussers vreest ook eenzamer te worden als reizen duurder wordt. “Ik ben afhankelijk van het ov. Ik kan niet meer mijn kinderen en kleinkinderen bezoeken”, zegt een panellid.

Kinderen gratis, ouderen korting kwijt
De maatregel komt van DOVA, het samenwerkingsverband van provincies en vervoerregio’s. Het doel is om kinderen vroeg kennis te laten maken met het openbaar vervoer. “Jong geleerd is oud gedaan”, vinden ook sommige panelleden. Maar de vraag is vooral wie de rekening moet betalen. Daarover ontstaat wrijving tussen generaties.

Een deel van de jongere deelnemers begrijpt dat de korting voor 65-plussers verdwijnt. Volgens hen krijgen ouderen al vaak voordeel. “De kortingen die deze leeftijdsgroep overal krijgen, slaan nergens op. Zij zijn over het algemeen al de rijkste generatie.”

Anderen vinden juist dat gezinnen al genoeg steun krijgen. “Mensen met kinderen krijgen al genoeg toeslagen. Nu zijn de ouderen de dupe.”

Veel ouderen gaan minder reizen
Bij ouders met kinderen onder de 12 jaar verwacht slechts een minderheid vaker het openbaar vervoer te nemen. Ongeveer 16 procent denkt door gratis reizen voor kinderen vaker met trein, bus of tram te gaan. Voor de meeste ouders verandert er weinig. Sommigen reizen nu al niet met het ov, anderen zijn niet van plan dat straks vaker te doen.

Bij ouderen is het effect groter. Bijna de helft van de 65-plussers zegt nooit met het openbaar vervoer te reizen. Maar onder de groep die dat wél doet, is de zorg groot. Een derde van de 65-plussers reist nu met het ov, maar denkt door het schrappen van de korting veel minder of helemaal niet meer te gaan. De reden is simpel: zonder korting wordt het te duur.

Angst voor eenzaamheid
Voor veel ouderen is het openbaar vervoer meer dan vervoer. Het is de manier om familie te bezoeken, naar het ziekenhuis te gaan, cursussen te volgen of even de deur uit te komen.

Een kwart van de 65-plussers denkt eenzamer te worden door de maatregel. Iemand zegt: “Geen cursussen of werkgroepen, buiten wat ik kan lopen, niet meer op avontuur.” Ook praktische zorgen spelen mee. “Als ik met de bus naar het ziekenhuis moet voor controle, moet ik daar meer voor betalen.”

De maatregel raakt daardoor vooral ouderen die niet meer autorijden of geen alternatief hebben. Voor hen is de bus of trein geen luxe, maar een levenslijn.

‘We moeten achter de geraniums’
Onder oudere panelleden klinkt ook een bredere frustratie. Zij hebben het gevoel dat zij steeds vaker moeten inleveren. “We moeten uit de auto, zijn te duur voor de zorg, moeten achter de geraniums, spaarcentjes worden extra belast”, somt een deelnemer op.

Een ander vraagt zich af waarom Nederland zo met gepensioneerden omgaat. “Waarom worden in Nederland mensen boven de pensioengerechtigde leeftijd als paria’s behandeld? Ook met deze plannen, terwijl in de landen om ons heen de gepensioneerden geëerd worden.”

Die boosheid verklaart waarom de ov-korting zo gevoelig ligt. Het gaat niet alleen om een paar euro korting. Voor veel ouderen voelt het als opnieuw een signaal dat zij minder meetellen.

Waarom niet kijken naar inkomen?
Panelleden van verschillende leeftijden vragen zich af waarom de maatregel alleen naar leeftijd kijkt. Niet iedere oudere is arm. Niet ieder gezin met jonge kinderen heeft financiële steun nodig.

Sommigen pleiten daarom voor korting op basis van inkomen. Bijvoorbeeld gratis of goedkoper reizen voor mensen met een bijstandsuitkering, alleen AOW of een klein pensioen. “Het gaat er toch om of je genoeg inkomen hebt om het openbaar vervoer te betalen”, zegt een deelnemer.

Anderen gaan verder en willen gratis openbaar vervoer voor iedereen. Dat zou volgens hen eerlijker zijn en mensen sneller uit de auto halen.