Veel migranten keerden later terug naar Marokko. Maandagavond lagen naar verluidt nog honderden mensen op het strand. In Ceuta verbleven ook enkele duizenden mensen, onder wie bijna duizend minderjarigen die juridisch gezien moeilijker kunnen worden teruggestuurd.

Uitspraak breed verspreid
Koopmans wijst op een uitspraak van het Spaanse hooggerechtshof uit juni. Die ging over een Algerijn die in 2024 met twee anderen naar Ceuta zwom. ‘Als je zwemmend Ceuta bereikt, dan moet je gewoon de normale asielprocedure in en mag je niet direct worden teruggewezen.’

De uitspraak werd gedeeld op sociale media in Marokko en West-Afrika, waarschijnlijk mede door mensensmokkelaars. Koopmans denkt dat de Marokkaanse autoriteiten hiervan moeten hebben geweten. Hij noemt het geen samenzwering, ‘al hebben ze het wel laten gebeuren’.

‘Helemaal niets bereikt’
Volgens Koopmans kreeg Spanje de situatie alleen onder controle door de eigen regels niet te volgen. Hij wijst ook op de gevolgen van de rechtszaak. ‘Nu zijn er 83 mensen, volgens de laatste telling, omgekomen, ook kinderen. Dat is het directe resultaat van zo'n uitspraak.’

Spanje heeft inmiddels een barrière in zee gebouwd. Koopmans ziet daarin geen humanitaire winst. ‘Er is in humanitaire zin dus helemaal niets bereikt. Mensen zijn dood, Europa is in rep en roer en hiermee is aangetoond dat het nieuwe Europese asielsysteem zo lek is als een mandje.’

Volgens Koopmans heeft het incident fundamentele problemen aangetoond. ‘Dit laat precies zien waarom de Europese regels niet functioneren, omdat essentiële bouwstenen alleen op papier bestaan.’ Volgens hem zijn terugkeerhubs en afspraken met derde landen snel nodig. ‘Als de terugkeerhubs er niet binnen afzienbare tijd zijn, moeten alle mensen in de procedure gewoon de EU binnengelaten worden. Daarom hoop ik dat deze gebeurtenis voor versnelling zorgt.’