Nederland krijgt klein deel EU-coronageld, maar betaalt straks wel miljarden mee aan schuld

Achtergronden 13 augustus 2026 4 minuten Marit Nubé
Leyen Jetten
ANP / JONAS ROOSENS

De Europese Unie moet vanaf 2028 beginnen met het terugbetalen van de enorme schuld die tijdens de coronacrisis is aangegaan. Lidstaten gebruikten uiteindelijk 648 miljard euro uit het Europese herstelfonds. Over de rekening is alleen nog altijd geen overeenstemming. Voor Nederland staat één ding wel vast: het kreeg relatief weinig geld uit de subsidiepot, maar moet naar verwachting een veel groter deel van de gezamenlijke schuld dragen. Dit meldt Brusselse Nieuwe.

Het coronaherstelfonds werd in 2021 opgetuigd om de Europese economie na de lockdowns weer op gang te helpen. De Europese Commissie kreeg toestemming om daarvoor op grote schaal geld te lenen op de kapitaalmarkt. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen vergeleek de operatie destijds zelfs met het Amerikaanse Marshallplan na de Tweede Wereldoorlog.

In totaal maakten de EU-landen gebruik van 648 miljard euro. Daarvan bestond 291 miljard uit leningen aan lidstaten. Die landen moeten dat geld zelf terugbetalen. Daarnaast werd 357 miljard euro uitgekeerd als subsidies, vaak aangeduid als ‘giften’.

Ook de ‘giften’ moeten worden terugbetaald
Juist bij die laatste miljarden zit de politieke pijn. De subsidies hoeven niet rechtstreeks te worden terugbetaald door het land dat ze ontving. De Europese Commissie heeft het geld daarvoor echter wel geleend. Uiteindelijk moet die schuld dus alsnog worden afgelost uit de Europese begroting, die voor een belangrijk deel wordt gevuld door de lidstaten.

Nederland vroeg zelf geen lening aan en kreeg voor 5,6 miljard euro aan subsidies toegewezen. Een belangrijk deel daarvan ging naar maatregelen rond verduurzaming, waaronder de aansluiting van ruim 500.000 warmtepompen, elektrische fornuizen en boilers op zonnepanelen.

Nederland ontving daarmee ongeveer 1,5 procent van de totale subsidiepot. Bij het terugbetalen van de gezamenlijke schuld ligt de verhouding anders. Naar verwachting komt ongeveer 6,1 procent voor Nederlandse rekening, omdat de bijdrage samenhangt met het aandeel van Nederland in de Europese economie.

Nederland betaalt daardoor niet alleen voor de eigen ontvangen miljarden, maar ook mee aan subsidies die naar andere lidstaten zijn gegaan.

Waar moet het geld vandaan komen?
De eerste aflossingen moeten vanaf 2028 plaatsvinden. De vraag is nu waar Brussel het benodigde geld vandaan haalt. Volgens het Nederlandse kabinet liggen er grofweg drie mogelijkheden op tafel.

De eerste is simpel, maar politiek gevoelig: lidstaten verhogen hun jaarlijkse bijdrage aan de Europese begroting. Vooral nettobetalers zien daar weinig in. Nederland draagt nu al meer af aan de EU dan het via de Europese begroting terugkrijgt.

Een tweede mogelijkheid is bezuinigen. Brussel zou dan geld moeten weghalen bij andere Europese programma's om ruimte te maken voor rente en aflossing. Nederland ziet daar meer in.

Een Nederlandse EU-diplomaat vat het probleem kernachtig samen: „Gratis geld bestaat niet. Maar in Europa vinden we dat lastig.”

Volgens hem kan Brussel niet telkens nieuwe uitgaven toevoegen zonder ergens anders te schrappen. „Je kunt niet méér doen met evenveel geld.” Ook Duitsland, Zweden, Oostenrijk, Finland en Denemarken neigen volgens Brusselse Nieuwenaar deze zuinige lijn.

Nieuwe Europese belastingen
Een derde mogelijkheid is het vergroten van de eigen inkomsten van de EU. Brussel zou bijvoorbeeld meer geld kunnen ophalen via heffingen op tabak en elektronisch afval. Ook inkomsten uit CBAM, de Europese CO2-heffing op bepaalde producten die van buiten de EU worden ingevoerd, kunnen daarvoor worden gebruikt.

Het Nederlandse kabinet staat positief tegenover zulke inkomstenbronnen. Niet alle lidstaten delen dat enthousiasme. Tegenstanders vrezen dat eigen Europese belastingen de EU meer kenmerken van een federale overheid geven.

Daarmee raakt de discussie over de coronaschuld aan een veel bredere politieke vraag: hoeveel eigen financiële macht moet Brussel krijgen?

Nieuwe schuld om oude schuld af te lossen
Econoom en emeritus hoogleraar Lex Hoogduin vreest nog een vierde scenario. De Europese Commissie zou opnieuw geld kunnen lenen om aflopende coronaschulden te vervangen. De schuld wordt dan doorgeschoven en Brussel hoeft vooral de jaarlijkse rente op te brengen. Die bedraagt volgens Hoogduin ongeveer 20 miljard euro.

Hij noemt bij Brusselse Nieuwe dat „een reële optie”, maar alleen „als je vergeet dat de Europese Unie niet mag lenen”. De coronolening was volgens hem mogelijk vanwege de uitzonderlijke noodsituatie tijdens de pandemie. Van gezamenlijk lenen een terugkerend instrument maken, vindt hij onwenselijk.

„Europees lenen mag niet, en dat moet vooral zo blijven”, zegt Hoogduin. Volgens hem ontstaat anders een precedent. „Anders is het hek van de dam en schuiven we de problemen alsmaar vooruit.”

Nederland wil daarom dat de schuld daadwerkelijk wordt afgelost en dat daarvoor zo nodig in andere Europese uitgaven wordt gesneden. De miljarden uit het coronafonds werden tijdens de crisis als subsidies en leningen verdeeld. Nu de aflossing dichterbij komt, moet blijken wie uiteindelijk de rekening betaalt. Zoals Hoogduin het samenvat: „Landen mogen dit best voelen. Dat is nou eenmaal de consequentie van het lenen van veel geld.”

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economie
Nederland en de Europese Unie voeren een buitenlandbeleid dat islamitisch extremisme in het Midden-Oosten niet alleen onvoldoende bestrijdt, maar volgens Johannes de Jong zelfs financieel in stand houdt en ondersteunt. De directeur van de Europese christelijke denktank Sallux stelt in een interview met NieuwRechts dat Nederland daarmee zijn eigen veiligheid ondermijnt. Via handelsbetrekkingen, ontwikkelingsprogramma's en militaire samenwerking komt geld volgens De Jong terecht bij regimes en organisaties die radicalisering bevorderen. De gevolgen zijn volgens hem ook in Nederland merkbaar, onder meer door de komst van Syrische vluchtelingen. "Vervolgens moeten de belastingbetalers hier ook betalen voor de gevolgen."

 Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert

Beluister onze podcast

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert
Of beluister op:

Meerartikelen

Zonnepanelen
Nieuws

Bijna helft zonnepaneeleigenaren heeft spijt van aankoop

Bijna de helft van de Nederlandse zonnepaneeleigenaren zou achteraf geen zonnepanelen meer kopen. Dat blijkt uit onderzoek van energieleverancier Budget Thuis onder 1.038 eigenaren. Maar liefst 46 procent zou bij een nieuwe keuze afzien van de...

Boekholt
Nieuws

D66-minister bevestigt: migratie vraagt 340.000 woningen in tien jaar

Migratie vraagt de komende tien jaar zo'n 340.000 extra woningen. Dat bevestigt minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting) in een brief aan PVV-Kamerlid Mooiman. Ook zet zij drie berekeningen naast elkaar van het aandeel sociale...

Europese vlaggen
Nieuws

Brussel wil 45 miljard lenen voor Oekraïne via gemeenschappelijke EU-schulden

De Europese Commissie wil opnieuw 45 miljard euro lenen om Oekraïne financieel te ondersteunen. Dat gebeurt via gezamenlijke Europese schulden, waarbij EU-lidstaten de jaarlijkse rente betalen. Oekraïne hoeft de hoofdsom pas terug te betalen indien...

Bart van den Brink
Nieuws

Vijf keer betrokken bij incidenten, en toch blijven: minister ziet geen ruimte om asielvergunning in te trekken

Asielzoekers die steeds weer voor overlast zorgen in een azc, houden in de praktijk gewoon hun verblijfsvergunning. Dat blijkt uit antwoorden van asielminister Bart van den Brink aan de Tweede Kamer. Zolang er geen onherroepelijke veroordeling is...

Kerk
Nieuws

Kerken en monumenten kleuren rood voor vervolgde christenen

Van de Notre-Dame in Parijs tot kerken in Londen, Madrid en Rotterdam: op talloze plekken in Europa kleurden woensdagavond gebouwen rood. Met de actie RedWednesday vroeg de katholieke hulporganisatie Kerk in Nood aandacht voor christenen die om hun...

Zembla
Nieuws

Wiskundedocent mag geen les meer geven na kooigevechten met neonazi's op eigen erf

Een wiskundedocent van scholengemeenschap Stad & Esch in Meppel mag per direct geen les meer geven. De school nam het besluit nadat onderzoeksprogramma Zembla beelden naar buiten bracht van kooigevechten met neonazi's op zijn erf in Zuidwolde. Bij de...

Jonker
Nieuws

PRO-jongere weet verschil niet tussen kernwapens en kerncentrales

Een demonstratie tegen kerncentrales in Groningen heeft een opmerkelijk filmpje opgeleverd. Een bestuurder van de landelijke PRO-jongerentak, Tim Jonker (23), kreeg vragen over een protestbord met het woord 'kernkop', terwijl de demonstratie juist...

IS
Nieuws

Iraanse vluchteling dreigt met aanslag op kleuterschool: OM eist celstraf

Een 41-jarige Iraanse vluchteling uit Ouderkerk aan den IJssel heeft gedreigd een kleuterschool aan te vallen en een kind te vermoorden. Hij stuurde ook een vlag van terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) naar de gemeente Krimpenerwaard. Woensdag...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Koran
Nieuws

Nederlandse halalbank Sifr in financiële problemen: miljoen van investeerders op

De Nederlandse islamitische financiële dienstverlener Sifr zit in grote problemen. Het bedrijf wilde moslims laten bankieren zonder rente en werkte aan een halalhypotheek. Maar de samenwerking met een buitenlandse betaalpartner is beëindigd en...

D66
Nieuws

Sten (18) dient klacht in na like van D66-wethouder bij doodswens

De 18-jarige Sten Jansen uit Angeren heeft een officiële klacht ingediend tegen D66-wethouder Léon Dekkers van Lingewaard. Dekkers gaf op Facebook een like aan een reactie waarin Jansen de dood werd gewenst. Dekkers noemt het een ongeluk en...

Hilversum
Nieuws

Pro en FVD grootste winnaars verkiezingen nieuwe gemeente Hilversum-Wijdemeren

Pro is de grootste partij in de nieuwe gemeente Hilversum. Bij de herindelingsverkiezingen van woensdag haalde de fusiepartij van GroenLinks en PvdA volgens de voorlopige uitslag 7 van de 37 zetels. Forum voor Democratie, die voor het eerst meedeed...

Europees Parlement
Nieuws

Brussel versoepelt stikstofregels voor energietransitie, niet voor woningbouw

Brussel maakt een uitzondering op de stikstofregels voor projecten die nodig zijn voor de energietransitie, maar woningbouw en andere bedrijfsprojecten krijgen die ruimte niet. Door een voorlopig akkoord tussen het Europees Parlement en de...

Utrecht Overvecht
Nieuws

Syrische asielzoeker steekt Marleen (25) zonder aanleiding neer: OM eist vier jaar cel en tbs

Een 19-jarige Syriër die vorig jaar een jonge vrouw bij station Utrecht Overvecht neerstak, moet volgens het Openbaar Ministerie vier jaar de cel in en daarna verplicht worden behandeld in een tbs-kliniek. Yousef A. stak de destijds 25-jarige Marleen...

Sikkema
Nieuws

PRO-burgemeester benoemd in gemeente waar GroenLinks 2,1% van de stemmen kreeg

Nissewaard krijgt naar verwachting een burgemeester van Progressief Nederland (PRO), terwijl haar oude partij GroenLinks bij de gemeenteraadsverkiezingen nauwelijks stemmen trok. Met 631 stemmen, goed voor 2,1 procent, eindigde GroenLinks in maart...

Destinus
Nieuws

Nederlandse wapenfabrikant jaagt op Russische drones: 'Je rommelt jezelf oorlog in'

Medewerkers van de Nederlandse wapenfabrikant Destinus hebben in Oekraïne zelf deelgenomen aan de strijd tegen Russische drones. Ook hielpen zij Oekraïense militairen bij het lanceren van aanvalsdrones richting Rusland. Dat blijkt uit onderzoek van...

Sinterklaas
Nieuws

Linkse partijen woedend na komst zwarte pieten bij intocht: 'Walgelijk'

Tijdens de Sinterklaasintocht op Scheveningen liepen zaterdag onverwacht zwarte pieten mee, terwijl de officiële stoet alleen uit roetveegpieten bestond. Hun aanwezigheid leidde tot verontwaardiging bij linkse politieke partijen, die willen weten...

Ulysse Ellian
Nieuws

VVD komt met remigratieplan: Syriërs krijgen 10.000 euro om terug te keren

De VVD wil remigratie van Syriërs stimuleren door hen 10.000 euro te bieden als zij vrijwillig terugkeren naar hun eigen land. Het voorstel is bedoeld voor ongeveer 71.000 Syriërs met een tijdelijke verblijfsvergunning in Nederland. De partij wil het...

Leerdam
Onderzoek

Slavernijmuseum dreigt bodemloze geldput te worden: miljoenen tekort nog vóór eerste bezoeker

Het Nationaal Slavernijmuseum bestaat nog alleen op papier, maar heeft al bijna 100 miljoen euro aan overheidsgeld toegezegd gekregen. Het is niet genoeg. De bouw kost 22,3 miljoen euro meer dan begroot, de inrichting is niet betaald en na de opening...

FVD
Achtergronden

FVD royeert twee leden na onthulling over neonazistische kooigevechten; ook FVD-raadslid verzocht op te stappen

Forum voor Democratie heeft twee leden uit de partij gezet. Uit onderzoek van Zembla bleek dat ze aanwezig waren bij vechtwedstrijden van een extremistisch netwerk. Ook FVD-gemeenteraadslid Ramon van Asch uit ‘s-Hertogenbosch was aanwezig bij zo'n...

Maurice de Hond
Nieuws

Openbaar Ministerie eist twee maanden cel tegen Maurice de Hond

Het Openbaar Ministerie heeft woensdag twee maanden cel geëist tegen opiniepeiler Maurice de Hond. Volgens justitie heeft de 79-jarige zich schuldig gemaakt aan smaad en smaadschrift in de Deventer moordzaak. De zaak gaat over uitlatingen die De Hond...