In 2026 ziet het beeld er nog iets gunstiger uit. De koopkracht stijgt dat jaar gemiddeld met ongeveer 0,6 procent, doordat de lonen harder groeien dan de prijzen bij de supermarkt en aan de pomp. Een jaar later keert dat beeld om. Gezinnen zonder kinderen gaan er in 2027 het sterkst op achteruit.

Extra belasting maakt boodschap lastig
Economisch commentator Martin Visser stelt bij WNL dat de koopkrachtcijfers politiek gevoelig liggen. 'Het is procentueel weliswaar heel beperkt, maar voor de politiek vermoedelijk voldoende reden om hier toch wel naar te kijken. Politiek is dit een vervelende boodschap', zegt hij. Volgens hem blijft de economie ondanks de oorlog in het Midden-Oosten redelijk draaien, 'maar de consument betaalt de prijs.'

Daar komt bij dat het kabinet van plan is om burgers extra belasting te laten betalen. Visser verwijst naar de zogenoemde vrijheidsbijdrage, die hij omschrijft als 'een soort NAVO-tax, een ideetje van CDA-leider Henri Bontenbal'. Bij een nieuwe inflatiegolf kan volgens hem de vraag ontstaan of zo'n extra lastenverzwaring politiek nog goed uit te leggen is.

Middeninkomens krijgen klap
Werkenden en mensen met een uitkering gaan er in 2026 nog respectievelijk 0,4 en 0,6 procent op vooruit. Voor beide groepen verwacht het CPB in 2027 echter een koopkrachtdaling van 0,4 procent. Lagere inkomens blijven relatief beter buiten schot. Mensen rond het minimumloon krijgen dit jaar 0,8 procent meer koopkracht en blijven volgend jaar ongeveer gelijk.

Visser noemt vooral de positie van middeninkomens opvallend. 'Het zijn vooral de middeninkomens die koopkracht inleveren. Dat is electoraal gezien een moeilijke groep.' Hij verwacht daarom discussie binnen het kabinet over compensatie. 'Hoewel het percentage klein is, denk ik dat er op z'n minst een robbertje gevochten zal worden; moeten we compenseren en zo ja, hoe dan? Het zou mij niks verbazen als de discussie op de accijns op benzine weer van vooraf aan gaat beginnen.'

CPB waarschuwt voor nieuwe steun
CPB-directeur Pieter Hasekamp waarschuwt ondertussen voor brede overheidssteun. Hij noemde dat 'niet het verstandigste beleid'. Wel was hij positief over eerdere maatregelen tegen hoge energieprijzen, waaronder steun voor mensen met hoge energierekeningen en subsidies voor verduurzaming.

De armoede daalt in 2026 licht, mede doordat meer mensen recht krijgen op huurtoeslag. Naar verwachting leven dan ongeveer 460.000 mensen in armoede. In 2027 stijgt dat aantal naar circa 470.000, terwijl de financiële positie van de laagste inkomens volgens het CPB ongeveer gelijk blijft.