De uitspraak viel op omdat Postma tegenwoordig aan het hoofd staat van Justice for Prosperity (JfP), een organisatie die zichzelf juist presenteert als beschermer van de democratie tegen extremistische en ondermijnende bewegingen. In de praktijk ageert JfP vrijwel uitsluitend tegen rechts-conservatieve bewegingen. Gedurende zijn loopbaan werkte Postma eerder tien jaar als inlichtingenofficier voor de AIVD en daarna bij de NCTV en de Verenigde Naties. 

Aanleiding voor het gesprek was de historische overwinning van de AfD in Saksen-Anhalt. De partij behaalde 44,5 procent van de stemmen en 39 van de 83 zetels. Daarmee werd zij veruit de grootste, maar bleef een absolute meerderheid uit. 

‘Een heftig moment’
Postma noemde de uitslag bij Renze „markant” en „een heftig moment in ons tijdperk”. Hij wees erop dat de AfD-afdeling door de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst als extremistisch wordt beschouwd.

Tegelijk erkende hij dat de verkiezingsuitslag zelf democratisch tot stand kwam. Hij wees op de hoge opkomst en de duidelijke uitslag. „Wat dat betreft heeft de democratie een goede, dat zeg ik natuurlijk met een beetje zuur in de mond, moet ik daarbij zeggen, een goede uitslag gehad”, aldus Postma.

Daarna ontstond aan tafel discussie over de vraag of de AfD ondanks haar standpunten simpelweg als democratische partij moet worden behandeld. Postma stelde dat de „hele gedachtegang” en „hele filosofie” van de partij volgens hem antidemocratisch is en uiteindelijk leidt tot een teruggang van rechten.

Tafelgast Thomas Acda wierp tegen dat de partij legaal aan verkiezingen deelneemt en bijna 45 procent van de kiezers achter zich kreeg. „Dat is democratie”, zei Acda. „Dus ik vind: je moet die partij ook niet uitsluiten.”

Hoop op ‘groot, charismatisch politiek leider’
De opvallendste wending kwam aan het einde van de discussie. Renze Klamer vroeg Postma in hoeverre de opkomst van de AfD ook het gevolg is van het falen van gevestigde partijen. „Absoluut het grootste deel”, antwoordde Postma.

Volgens hem ontbreekt in Nederland een gezamenlijk toekomstbeeld. „Wij missen een beeld, een droom waar we met elkaar voor willen strijden”, zei hij. „En dat betekent dat we een droom moeten bouwen met elkaar. En daar hoop ik dat er een groot, charismatisch politiek leider opstaat die ons dat kan bieden, waar we elkaar weer vinden. Van links tot rechts, van progressief tot conservatief, maakt allemaal niks uit.”

Klamer legde hem daarop een duidelijke voorwaarde voor: „Zolang het maar democratisch is?”

Postma antwoordde: „Nee, zolang we elkaar maar veilig houden. Zolang we kunnen zijn wie we willen zijn. En zolang we iets van financiële stabiliteit hebben. Dat zijn de drie kernelementen.”

Vervolgens voegde hij eraan toe: „En of je dat nou democratie noemt, of iets anders. Volgens mij zijn dat van die technische termen. Of het nou een rechtsstaat belangrijker is dan een democratie, of iets dergelijks. We moeten het weer met elkaar gaan doen.”

Postma: ‘Niet zonder democratie’
Acda reageerde direct: „Maar je wilt het zonder democratie?” Daar nam Postma enige afstand van die interpretatie. „Nee, ik zeg niet dat het zonder democratie moet”, antwoordde hij.

Dat is opvallend gezien zijn huidige werk. Justice for Prosperity omschrijft zijn eigen missie als het beschermen van democratie en kwetsbare groepen en zegt onderzoek te doen naar organisaties en netwerken die democratische samenlevingen zouden ondermijnen.

NPO-duider wil democratie afschaffen
De uitspraken volgen kort op een vergelijkbare discussie bij de publieke omroep. Europaduider Stefan de Vries stelde na dezelfde AfD-overwinning bij EenVandaag dat de huidige West-Europese democratie volgens hem „niet meer” werkt.

„De democratie zoals we die nu kennen in West-Europa werkt niet meer. Dat is totaal achterhaald, zeker ook in Nederland”, zei De Vries. Hij pleitte voor „een andere soort manier van volksvertegenwoordiging en regeren”.