Minister wil Kamer passeren met uitbreiding anti-discriminatiebevoegdheden

Nieuws 2 oktober 2026 4 minuten Marit Nubé
Heerma
ANP / Peter Hilz

De Raad van State haalt hard uit naar een plan van minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken om buiten het parlement om de bevoegdheden van Nederlandse antidiscriminatie-instanties uit te breiden. Het kabinet wil daarvoor een zelfstandige algemene maatregel van bestuur gebruiken. Zo’n besluit kan zonder voorafgaande instemming van Tweede en Eerste Kamer worden ingevoerd. Volgens de Raad van State is daar in dit geval geen goede reden voor. Het advies is ondubbelzinnig: neem het besluit niet. 

De aanleiding is een Europese richtlijn die Nederland uiterlijk op 19 juni had moeten uitvoeren. Die deadline werd niet gehaald. Heerma wil daarom tijdelijk via een zelfstandige AMvB regelen dat het College voor de Rechten van de Mens en de gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen ook kunnen optreden bij ongelijke behandeling van mannen en vrouwen op het terrein van de sociale zekerheid. Een formele wet moet later alsnog volgen. Raad van State Juist die constructie gaat de Raad van State te ver.

‘Beschikbare tijd onvoldoende benut’
Normaal worden belangrijke nieuwe wettelijke regels door regering én parlement vastgesteld. Een zelfstandige AMvB is een uitzondering: het kabinet kan daarmee rechtstreeks op grond van de Grondwet regels vaststellen, zonder dat daar eerst een wet van Tweede en Eerste Kamer onder ligt.

Volgens de Raad van State staat zo’n route daarom “op gespannen voet met het primaat van de wetgever”. Dat uitgangspunt houdt in dat belangrijke keuzes over rechten, plichten en bevoegdheden in beginsel door de democratisch gekozen wetgever worden gemaakt. Zelfstandige AMvB’s horen volgens de Raad alleen thuis in uitzonderlijke situaties en als tijdelijke noodoplossing. 

Dat Nederland te laat is met Europese wetgeving is volgens de staatsraad geen noodsituatie die zo’n ingreep rechtvaardigt. De regering kende de Europese plannen al voordat de richtlijn werd aangenomen en had daarna twee jaar om de Nederlandse wet aan te passen.

De Raad legt de verantwoordelijkheid voor de ontstane haast dan ook nadrukkelijk bij het kabinet zelf: “De termijnoverschrijding is ontstaan doordat de beschikbare tijd onvoldoende is benut.” Een achterstand die door de overheid zelf is ontstaan, mag volgens de Raad niet vervolgens als reden worden gebruikt om het parlement buiten de procedure te houden. 

Het eindoordeel behoort tot de zwaarste categorieën die de Raad bij een ontwerpbesluit kan geven: “De Afdeling advisering van de Raad van State heeft bezwaar tegen het ontwerpbesluit en adviseert dit besluit niet te nemen.” Heerma zou in plaats daarvan het gewone wetsvoorstel met spoed naar het parlement moeten sturen. 

Wat krijgt het College erbij?
De inhoudelijke uitbreiding waarover de ruzie gaat, is beperkter dan het algemene Europese pakket rond discriminatie. Op dit moment kunnen het College voor de Rechten van de Mens en de antidiscriminatievoorzieningen niet in alle gevallen toetsen of mannen en vrouwen binnen de sociale zekerheid gelijk worden behandeld. De Europese richtlijn uit 2024 verplicht Nederland dat gat te dichten. Raad van State

Het College behandelt nu al grote aantallen discriminatiezaken. In 2025 onderzocht het 853 verzoeken om een oordeel en deed het 139 uitspraken. In 63 procent daarvan stelde het College discriminatie vast. De huidige oordelen zijn niet juridisch bindend, maar organisaties passen hun beleid er geregeld wel op aan; volgens het College nam in 2025 77 procent van de betrokken organisaties na een oordeel maatregelen. 

Het kabinet vindt de uitbreiding op zichzelf noodzakelijk vanwege Europese verplichtingen. De Raad van State bestrijdt dat doel ook niet. Het conflict gaat over de manier waarop Heerma het nu wil regelen.

Onderdeel van veel bredere uitbreiding
Tegelijk staat de tijdelijke maatregel niet op zichzelf. Heerma werkt dit jaar aan meerdere veranderingen waarmee de rol van antidiscriminatie-instanties groter wordt.

Zo wil het kabinet de Algemene wet gelijke behandeling uitbreiden naar zogenoemd eenzijdig overheidshandelen. Daarmee zouden burgers straks ook bij het College kunnen aankloppen over bijvoorbeeld belastingheffing, vergunningen, subsidies en controles door de overheid. Nu valt een groot deel van dat typische overheidshandelen nog buiten de werking van de wet. Heerma kondigde daarvoor in maart een normaal wetgevingstraject aan. 

Daarnaast ligt er een afzonderlijk wetsvoorstel voor een nieuwe landelijke structuur rond discriminatiemeldingen. Het huidige stelsel van gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen moet plaatsmaken voor één landelijk georganiseerde voorziening, met lokale meldpunten en financiering vanuit het Rijk. Ook dat traject loopt via wetgeving en consultatie. 

Die bredere plannen moeten wel worden onderscheiden van het besluit dat de Raad van State nu afwijst. De omstreden AMvB gaat specifiek over het ontbrekende Europese onderdeel rond gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de sociale zekerheid. Zaken als een bredere toetsing van de overheid worden via aparte wetsvoorstellen geregeld.

Europese deadline haalt kabinet zelf niet
De kritiek van de Raad draait daardoor uiteindelijk minder om discriminatiebeleid dan om de positie van het parlement. Nederland steunde de Europese versterking van gelijkebehandelingsorganen zelf. Het kabinet wist bovendien al geruime tijd dat de Nederlandse wetgeving op het punt van sociale zekerheid moest worden aangepast. In maart schreef Heerma zelf aan de Kamer dat juist op dit terrein nog een wijziging nodig was om aan Richtlijn 2024/1499 te voldoen. 

Toch verstreek de Europese deadline van 19 juni zonder dat die wetgeving gereed was. Heerma probeerde dat daarna met een tijdelijke maatregel te repareren, terwijl een regulier wetsvoorstel volgens de eigen toelichting al wordt voorbereid en nog in 2026 moet worden ingediend. Voor de Raad van State is juist dat doorslaggevend: tijdsdruk die is ontstaan doordat de regering haar beschikbare twee jaar niet voldoende gebruikte, is geen rechtvaardiging om de volksvertegenwoordiging tijdelijk over te slaan. 

Het kabinet kan een advies van de Raad van State naast zich neerleggen, maar zal dan moeten uitleggen waarom het dat doet. Vooralsnog is de boodschap uit de Kneuterdijk ongebruikelijk helder: als Heerma antidiscriminatie-instanties deze extra wettelijke bevoegdheid wil geven, moet hij daarvoor de gewone parlementaire route nemen.

Wij vragen ons af...

Vindt u dat het kabinet de Kamer mag passeren bij het uitbreiden van anti-discriminatiebevoegdheden?

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/eu
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Wilders hekelt ‘kamelenhandel’ D66 met DENK

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

COA
Nieuws

Boa's krijgen geen extra bevoegdheden in azc's: kabinet legt BBB-motie naast zich neer

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) geeft boa's en politie geen extra bevoegdheden op COA-terreinen, ondanks een aangenomen motie van BBB-leider Caroline van der Plas. Dat blijkt uit zijn Kamerbrief van 16 november over overlastgevende...

Van den Brink
Nieuws

Kabinet wil gemeenten dwingen tot asielopvang: 4.500 plekken te weinig

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) komt op 1 januari meer dan 4.500 opvangplekken voor asielzoekers tekort en is bereid gemeenten te dwingen. Dat schrijft hij in antwoorden op Kamervragen. Tegelijk staan ongeveer veertig opvanglocaties...

Letschert
Nieuws

D66-minister wil 'bewust' geen grens aan NPO-organisatiekosten

D66-minister Rianne Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) stelt geen harde grens aan de organisatiekosten van de NPO, terwijl de Tweede Kamer om een duidelijke norm vroeg. Dat staat in haar mediabegrotingsbrief van 17 november. Ze kiest voor...

cadeautjes
Nieuws

Geen geld voor cadeautjes met Sinterklaas: 'Misschien ga je wel aan diefstal denken'

Een moeder uit de Haagse wijk Moerwijk heeft overwogen hoe ver ze zou gaan om haar kinderen met Sinterklaas een cadeau te kunnen geven. Angelique leefde jarenlang met grote geldproblemen en kon nauwelijks iets extra's betalen. Zonder hulp van anderen...

Halsema
Nieuws

PVV-motie om Femke Halsema te ontslaan haalt geen meerderheid

Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam blijft buiten schot. De Tweede Kamer heeft dinsdag een motie van PVV-Kamerlid Marjolein Faber verworpen die de regering vroeg Halsema bij de Kroon voor te dragen voor ontslag. Ook Fabers motie om de...

auto
Nieuws

Tweede Kamer zei nee, kabinet gaat toch door: verkeersboetes in 2027 toch 2,7 procent hoger

Verkeersboetes worden volgend jaar gewoon duurder, ook al vroeg de Tweede Kamer het kabinet dat niet te doen. Minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) schrijft in een Kamerbrief dat hij een aangenomen motie tegen de verhoging niet uitvoert....

Forum voor Democratie
Achtergronden

NOS koppelt FVD aan extreemrechts: links wil ingrijpen bij gebruik remigratie

De NOS plaatst het gebruik van het woord remigratie door Forum voor Democratie (FVD) nadrukkelijk in een extreemrechtse context. In een artikel op basis van onderzoek van Nieuwsuur wordt de partij verbonden aan de normalisering van extreemrechtse...

COA
Nieuws

Kabinet verdubbelt budget voor hulp aan asielkinderen naar 9 miljoen euro per jaar

Het kabinet gaat het beschikbare budget voor psychosociale hulp aan kinderen in de asielopvang verdubbelen. Vanaf 2028 komt daarvoor jaarlijks 9 miljoen euro beschikbaar, tegenover de huidige 4,5 miljoen euro. Het extra geld komt uit Europese...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Fitness
Nieuws

Gemeente krijgt 125.000 euro tegen azc-overlast: geld voor fitness, muziek en cultuur

De gemeente Noordoostpolder heeft 125.000 euro gekregen om overlast door asielzoekers te voorkomen. Het geld is bedoeld voor activiteiten rond het asielzoekerscentrum in Luttelgeest, waar ongeveer 1.000 mensen verblijven. Het plan noemt onder meer...

Von der Leyen
Nieuws

Brussel houdt plannen verdeling asielzoekers over EU-landen geheim

De Europese Commissie is tevreden over de Nederlandse bijdrage aan het Europese asielbeleid, maar wil tegelijkertijd dat Nederland zorgt voor voldoende opvangplekken en kortere wachttijden. Opvallend is dat Brussel het voorstel voor de verdeling...

Jetten
Nieuws

Rob Jetten betrapt op stikstofleugens: eigen minister spreekt hem tegen

Premier Rob Jetten (D66) heeft op zijn persconferentie van vrijdag twee onjuiste uitspraken over de stikstofaanpak gedaan. Dat blijkt uit antwoorden van zijn eigen partijgenoot, landbouwminister Jaimi van Essen. Jetten zei dat het kabinet...

DJI
Onderzoek

Nederland schenkt detentiebusjes aan Balkanlanden voor migrantenvervoer

Nederland gaf het afgelopen jaar twaalf afgeschreven justitiebusjes weg aan zes landen op de Westelijke Balkan, voor het vervoer van migranten. Dat blijkt uit onderzoek en navraag van NieuwRechts. De geschonken busjes zijn onder meer een „blijk van...

Wilders
Video

Wilders slaat VVD om de oren: ‘Vrijdag een grote mond en vandaag een lege hand’

PVV-leider Geert Wilders heeft in het Kamerdebat over de kabinetscrisis hard uitgehaald naar het kabinet-Jetten, en vooral naar de VVD. Na vier dagen crisisoverleg gaan D66, VVD en CDA gewoon samen verder. Volgens Wilders heeft de VVD daarbij niets...

Wilders
Nieuws

Wilders: ‘Waarom wordt de minister-president de stagiair van Buma?’

De rol die het kabinet-Jetten Raad van State-topman Sybrand Buma heeft gegeven, ligt in de Tweede Kamer onder vuur. Meerdere oppositiepartijen stelden dinsdag kritische vragen. PVV-leider Geert Wilders vindt dat premier Jetten zijn eigen werk...

VVD
Nieuws

VVD stemt in Eerste Kamer wél voor Belastingplan waar ze in de Tweede Kamer tegen stemde

Het Belastingplan dat een kabinetscrisis veroorzaakte, lijkt er toch te komen, en met steun van de VVD. VVD-fractievoorzitter in de Eerste Kamer Tanja Klip-Martin zegt tegen RTL Nieuws dat haar partij voor stemt. Daarmee is een meerderheid in de...

van den Brink
Nieuws

Ruim 1800 criminele vreemdelingen eerder uit cel vertrokken: kabinet wil regeling uitbreiden

Sinds 2021 hebben 1.860 veroordeelde vreemdelingen Nederland verlaten via een regeling waarbij hun gevangenisstraf voortijdig wordt onderbroken. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV). Onder hen bevinden zich...

NOS
Achtergronden

NOS neemt boodschap van EU-genderlobby klakkeloos over

Nederland heeft de grootste inkomenskloof tussen vrouwen en mannen van Europa, kopte de NOS dinsdag. Het nieuws kwam van een EU-instituut dat bij wet is opgericht om gendergelijkheid te bevorderen, en dat zich laat adviseren door een lobbyclub die...

XR-blokkade snelweg
Nieuws

XR-woordvoerder verdacht van opruiing na oproep tot snelwegprotest

Een woordvoerder van klimaatactiegroep Extinction Rebellion (XR) moet zich voor de rechter verantwoorden na een oproep om te demonstreren op de A12. Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt Puk uit Amerongen van opruiing, omdat haar uitspraken volgens...

Intocht
Nieuws

Zwarte Pieten bij intocht Glanerbrug: burgemeester kan er niets tegen doen

Bij de sinterklaasintocht in Glanerbrug liepen afgelopen weekend geen roetveegpieten mee, maar tientallen zwartgeschminkte pieten. Een deel van de inwoners en de politiek reageerde geschokt, meldt Omroep Oost. Toch kan de gemeente Enschede, waar...

Ijs en ijsbeer
Nieuws

Gevreesde 'klimaatbom' blijkt loos alarm: wetenschappers rekenen af met rampscenario

Een van de meest angstaanjagende voorspellingen over klimaatverandering blijkt volgens wetenschappers niet te kloppen. Jarenlang werd gewaarschuwd voor een enorme hoeveelheid methaan die plotseling uit de bodem van de Noordelijke IJszee zou kunnen...