Kabinet wil gemeenten dwingen tot asielopvang: 4.500 plekken te weinig

Nieuws 18 november 2026 5 minuten Marit Nubé
Van den Brink
ANP / John Beckmann

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) komt op 1 januari meer dan 4.500 opvangplekken voor asielzoekers tekort en is bereid gemeenten te dwingen. Dat schrijft hij in antwoorden op Kamervragen. Tegelijk staan ongeveer veertig opvanglocaties gepland om voor het eind van dit jaar te sluiten. De opvang zit al sinds december vorig jaar boven de 100 procent.

De antwoorden op vragen van Tweede Kamerlid Westerveld gingen op 16 november naar de Kamer. „Voor 1 januari 2027 is er een geprognosticeerd tekort van meer dan 4.500 opvangplekken”, schrijft de minister. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft volgens hem een bezetting van 102 procent: „Dat betekent dat er meer mensen worden opgevangen dan waar plek voor is.”

Die overvolle opvang heeft volgens de minister „een grote impact op de veiligheid en leefbaarheid van alle opvanglocaties”. Ongeveer 47 procent van de kinderen in de asielopvang zit op een noodopvanglocatie, „waar de veiligheidsrisico's over het algemeen groter zijn”.

Veertig locaties op de nominatie
Daar komt bij dat ongeveer veertig locaties gepland staan om voor het eind van 2026 te sluiten. Hoeveel er echt dichtgaan, weet het ministerie niet: „Omdat gesprekken over verlenging nog lopen, is het op dit moment onduidelijk hoeveel locaties exact zullen sluiten.” Welke locaties het zijn en hoeveel opvangplekken daarmee wegvallen, staat niet in de antwoorden.

Het COA probeert sluitingen te voorkomen door gemeenten om verlenging te vragen. Dat stuit lokaal op verzet. In Uithuizen had het azc op 1 september dicht gemoeten, maar het COA verlengde met een jaar; de gemeente Het Hogeland begon een juridische procedure. In Soest nam de gemeenteraad op 12 november een motie aan tegen uitstel van de sluiting van azc Kamp van Zeist.

Prognose een maand later hoger
Het tekort valt hoger uit dan het kabinet een maand geleden nog voorzag. In een brief aan alle gemeenten van 12 oktober noemde Van den Brink voor begin januari een tekort van 3.600 opvangplekken. „Daarbij is al rekening gehouden met de verlenging van een groot aantal locaties”, schreef hij toen. Waarom het tekort nu op meer dan 4.500 uitkomt, licht de minister niet toe.

Nieuw is het getal niet. In maart schreef de minister in een Kamerbrief al: „Op korte termijn is het tekort aan opvangplekken 4.500.” Dat zou toen oplopen tot 7.900 aan het einde van de zomer.

In de brief van 12 oktober vroeg hij gemeenten om extra tijdelijke opvangplekken, bovenop hun taak uit de Spreidingswet, de wet die gemeenten verplicht asielzoekers op te vangen: samen 2.400 op 1 november, 3.520 op 1 januari en 7.450 op 1 april. Gemeenten die meteen leveren, bood hij een ruil aan: het toezicht op hun taak uit de Spreidingswet wordt dan „aangehouden”.

149 gesprekken, geen aantal plekken
Intussen spreekt het ministerie gemeenten aan die te weinig doen. Inmiddels waren er 106 gesprekken met ambtenaren en 43 met bestuurders, „begonnen met de gemeenten die nu helemaal geen plekken realiseren”. Hoeveel opvangplekken dat heeft opgeleverd, staat niet in de antwoorden. De plekken uit de plannen van gemeenten zijn volgens de minister „nog niet direct beschikbaar”, maar bieden „in veel gevallen perspectief op realisatie op de korte tot middellange termijn”.

Weigeren doet volgens het ministerie niemand: „Bij het ministerie zijn geen gemeenten bekend die bij voorbaat aangeven hun wettelijke taak niet te willen uitvoeren.” In elk bestuurlijk gesprek vraagt de minister de gemeente om noodopvang te overwegen.

Lukt dat niet, dan is Van den Brink bereid tot dwang. Het toezicht zit nu op de derde trede van de zogeheten interventieladder. De laatste trede is dat het Rijk de opvang in de plaats van de gemeente regelt. „Het is en blijft de inzet van dit kabinet om die situatie te voorkomen”, schrijft de minister. In oktober liet hij na een gesprek met JA21 nog weten liefst zonder dwang te werken. D66 wil het dwangelement in de wet houden.

Gat wordt lokaal gedicht
De vaste opvangplekken uit de Spreidingswet, 88.000 in twee jaar, hoeven pas op 1 juli 2027 klaar te zijn. „Het is daarom nog te vroeg om te zeggen hoeveel van deze plekken gerealiseerd zijn”, schrijft de minister. Tot die tijd wordt het gat lokaal gevuld. In Hulst besloot het college op 3 november de noodopvang in een zwembad te verdubbelen van 50 naar 100 opvangplekken, voor drie jaar. De gemeenteraad hoorde het op 9 november.

Gemeenten wijzen op praktische problemen: er zijn weinig geschikte locaties en vergunningen, bezwaar en beroep kosten tijd. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) zegt dat gemeenten de gevolgen van een vastlopende asielketen niet kunnen blijven opvangen. Zij wijst onder meer op de achterstand bij het huisvesten van statushouders.

De minister stuurt de antwoorden mee voor de behandeling van de begroting van Asiel en Migratie in de Tweede Kamer. De provincies moeten hem uiterlijk 1 december laten weten hoe het staat met de verdeling van de opvang.

Wij vragen ons af...

Moet het kabinet gemeenten kunnen dwingen om asielzoekers op te vangen?

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/eu
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Wilders hekelt ‘kamelenhandel’ D66 met DENK

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

Letschert
Nieuws

D66-minister wil 'bewust' geen grens aan NPO-organisatiekosten

D66-minister Rianne Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) stelt geen harde grens aan de organisatiekosten van de NPO, terwijl de Tweede Kamer om een duidelijke norm vroeg. Dat staat in haar mediabegrotingsbrief van 17 november. Ze kiest voor...

cadeautjes
Nieuws

Geen geld voor cadeautjes met Sinterklaas: 'Misschien ga je wel aan diefstal denken'

Een moeder uit de Haagse wijk Moerwijk heeft overwogen hoe ver ze zou gaan om haar kinderen met Sinterklaas een cadeau te kunnen geven. Angelique leefde jarenlang met grote geldproblemen en kon nauwelijks iets extra's betalen. Zonder hulp van anderen...

Halsema
Nieuws

PVV-motie om Femke Halsema te ontslaan haalt geen meerderheid

Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam blijft buiten schot. De Tweede Kamer heeft dinsdag een motie van PVV-Kamerlid Marjolein Faber verworpen die de regering vroeg Halsema bij de Kroon voor te dragen voor ontslag. Ook Fabers motie om de...

auto
Nieuws

Tweede Kamer zei nee, kabinet gaat toch door: verkeersboetes in 2027 toch 2,7 procent hoger

Verkeersboetes worden volgend jaar gewoon duurder, ook al vroeg de Tweede Kamer het kabinet dat niet te doen. Minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) schrijft in een Kamerbrief dat hij een aangenomen motie tegen de verhoging niet uitvoert....

Forum voor Democratie
Achtergronden

NOS koppelt FVD aan extreemrechts: links wil ingrijpen bij gebruik remigratie

De NOS plaatst het gebruik van het woord remigratie door Forum voor Democratie (FVD) nadrukkelijk in een extreemrechtse context. In een artikel op basis van onderzoek van Nieuwsuur wordt de partij verbonden aan de normalisering van extreemrechtse...

COA
Nieuws

Kabinet verdubbelt budget voor hulp aan asielkinderen naar 9 miljoen euro per jaar

Het kabinet gaat het beschikbare budget voor psychosociale hulp aan kinderen in de asielopvang verdubbelen. Vanaf 2028 komt daarvoor jaarlijks 9 miljoen euro beschikbaar, tegenover de huidige 4,5 miljoen euro. Het extra geld komt uit Europese...

Fitness
Nieuws

Gemeente krijgt 125.000 euro tegen azc-overlast: geld voor fitness, muziek en cultuur

De gemeente Noordoostpolder heeft 125.000 euro gekregen om overlast door asielzoekers te voorkomen. Het geld is bedoeld voor activiteiten rond het asielzoekerscentrum in Luttelgeest, waar ongeveer 1.000 mensen verblijven. Het plan noemt onder meer...

Von der Leyen
Nieuws

Brussel houdt plannen verdeling asielzoekers over EU-landen geheim

De Europese Commissie is tevreden over de Nederlandse bijdrage aan het Europese asielbeleid, maar wil tegelijkertijd dat Nederland zorgt voor voldoende opvangplekken en kortere wachttijden. Opvallend is dat Brussel het voorstel voor de verdeling...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Jetten
Nieuws

Rob Jetten betrapt op stikstofleugens: eigen minister spreekt hem tegen

Premier Rob Jetten (D66) heeft op zijn persconferentie van vrijdag twee onjuiste uitspraken over de stikstofaanpak gedaan. Dat blijkt uit antwoorden van zijn eigen partijgenoot, landbouwminister Jaimi van Essen. Jetten zei dat het kabinet...

Wilders
Video

Wilders slaat VVD om de oren: ‘Vrijdag een grote mond en vandaag een lege hand’

PVV-leider Geert Wilders heeft in het Kamerdebat over de kabinetscrisis hard uitgehaald naar het kabinet-Jetten, en vooral naar de VVD. Na vier dagen crisisoverleg gaan D66, VVD en CDA gewoon samen verder. Volgens Wilders heeft de VVD daarbij niets...

Wilders
Nieuws

Wilders: ‘Waarom wordt de minister-president de stagiair van Buma?’

De rol die het kabinet-Jetten Raad van State-topman Sybrand Buma heeft gegeven, ligt in de Tweede Kamer onder vuur. Meerdere oppositiepartijen stelden dinsdag kritische vragen. PVV-leider Geert Wilders vindt dat premier Jetten zijn eigen werk...

VVD
Nieuws

VVD stemt in Eerste Kamer wél voor Belastingplan waar ze in de Tweede Kamer tegen stemde

Het Belastingplan dat een kabinetscrisis veroorzaakte, lijkt er toch te komen, en met steun van de VVD. VVD-fractievoorzitter in de Eerste Kamer Tanja Klip-Martin zegt tegen RTL Nieuws dat haar partij voor stemt. Daarmee is een meerderheid in de...

van den Brink
Nieuws

Ruim 1800 criminele vreemdelingen eerder uit cel vertrokken: kabinet wil regeling uitbreiden

Sinds 2021 hebben 1.860 veroordeelde vreemdelingen Nederland verlaten via een regeling waarbij hun gevangenisstraf voortijdig wordt onderbroken. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV). Onder hen bevinden zich...

NOS
Achtergronden

NOS neemt boodschap van EU-genderlobby klakkeloos over

Nederland heeft de grootste inkomenskloof tussen vrouwen en mannen van Europa, kopte de NOS dinsdag. Het nieuws kwam van een EU-instituut dat bij wet is opgericht om gendergelijkheid te bevorderen, en dat zich laat adviseren door een lobbyclub die...

XR-blokkade snelweg
Nieuws

XR-woordvoerder verdacht van opruiing na oproep tot snelwegprotest

Een woordvoerder van klimaatactiegroep Extinction Rebellion (XR) moet zich voor de rechter verantwoorden na een oproep om te demonstreren op de A12. Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt Puk uit Amerongen van opruiing, omdat haar uitspraken volgens...

Intocht
Nieuws

Zwarte Pieten bij intocht Glanerbrug: burgemeester kan er niets tegen doen

Bij de sinterklaasintocht in Glanerbrug liepen afgelopen weekend geen roetveegpieten mee, maar tientallen zwartgeschminkte pieten. Een deel van de inwoners en de politiek reageerde geschokt, meldt Omroep Oost. Toch kan de gemeente Enschede, waar...

Ijs en ijsbeer
Nieuws

Gevreesde 'klimaatbom' blijkt loos alarm: wetenschappers rekenen af met rampscenario

Een van de meest angstaanjagende voorspellingen over klimaatverandering blijkt volgens wetenschappers niet te kloppen. Jarenlang werd gewaarschuwd voor een enorme hoeveelheid methaan die plotseling uit de bodem van de Noordelijke IJszee zou kunnen...

VVD
Achtergronden

‘VVD bang voor eigen vertrek’: waarom de VVD niet durft te breken met het kabinet

Waarom bleef de VVD toch in het kabinet-Jetten, ondanks alle harde woorden? Volgens politiek journalist Thomas van Groningen gaat het niet alleen om de inhoud, maar ook om lijfsbehoud. Als de VVD vertrekt en D66 en CDA met zijn tweeën doorregeren,...

Voormalig HagaZiekenhuis
Nieuws

Den Haag schrapt omstreden asielopvang: honderden woningen komen ervoor terug

De gemeente Den Haag wil definitief afzien van de omstreden asielopvang aan de Sportlaan. Het stadsbestuur heeft maandag een voorstel naar de gemeenteraad gestuurd om de plannen voor tijdelijke huisvesting van asielzoekers en andere groepen in het...

Van den Brink
Nieuws

Geen extra asielmaatregelen ondanks JA21-motie: ‘Niet opportuun’

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) komt voorlopig niet met de extra asielmaatregelen waar een meerderheid van de Tweede Kamer in mei om vroeg. In de ambtelijke beslisnota bij zijn nieuwe Kamerbrief staat over de aangenomen JA21-motie...