Geen extra asielmaatregelen ondanks JA21-motie: ‘Niet opportuun’

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) komt voorlopig niet met de extra asielmaatregelen waar een meerderheid van de Tweede Kamer in mei om vroeg. In de ambtelijke beslisnota bij zijn nieuwe Kamerbrief staat over de aangenomen JA21-motie letterlijk: „Aanvullende maatregelen worden op dit moment niet opportuun geacht.” In de brief aan de Kamer is die zin verdwenen.
De Kamer kreeg op 16 november een brief over diverse onderwerpen van het migratiebeleid. In de bijbehorende beslisnota van 30 oktober, een interne notitie waarin ambtenaren de minister adviseren, beslaat de reactie op de motie van JA21-fractievoorzitter Joost Eerdmans drie zinnen. De kern is dat extra asielmaatregelen „op dit moment niet opportuun” zijn: niet verstandig of niet wenselijk.
In de Kamerbrief, die zeventien dagen later verstuurd werd, klinkt het voorzichtiger. „De afgelopen maanden heeft het kabinet de grootste stelselwijziging binnen de migratieketen in 25 jaar doorgevoerd, het kost tijd voordat de effecten hiervan zichtbaar zijn”, schrijft Van den Brink. Het kabinet blijft volgens de brief „bereid om alle juridische ruimte te gebruiken om aanvullende maatregelen te nemen indien die uitvoerbaar zijn”. Direct daarna volgt: „Op dit moment zijn hiervan geen voorbeelden bekend.”
Meerderheid van 76 stemmen
Eerdmans diende zijn motie in op 23 april, twee dagen nadat de Eerste Kamer de Asielnoodmaatregelenwet had verworpen. Hij vroeg de regering „zo spoedig mogelijk” met „een nieuw, aanvullend pakket aan maatregelen te komen dat er expliciet op gericht is om de asielinstroom en de kosten van asielopvang terug te dringen”. Het kabinet noemde de motie toen „ontijdig”.
Op 12 mei nam de Kamer de motie aan met 76 stemmen voor en 74 tegen. VVD, PVV, JA21, FVD, de groep-Markuszower, BBB, ChristenUnie, SGP, 50PLUS en het lid Keijzer stemden voor. D66, PRO (GroenLinks-PvdA), CDA, DENK, PvdD, SP en Volt stemden tegen. Het CDA van Van den Brink stemde dus tegen extra asielmaatregelen, coalitiepartner VVD stemde voor.
In september probeerden Eerdmans en Mona Keijzer het opnieuw. Hun motie bij de Algemene Politieke Beschouwingen vroeg het kabinet „conform het regeerakkoord aanvullende instroombeperkende maatregelen in werking te stellen”. Die motie haalde het niet: VVD en CDA stemden niet voor. In oktober stelden JA21 en SGP het kabinet een ultimatum met vier eisen voor strenger asielbeleid.
Noodopvang kost ruim een miljard
Dezelfde Kamerbrief laat zien waarom de roep om asielmaatregelen ook over geld ging. Een plek in de noodopvang kostte in 2025 gemiddeld 65.137 euro, bijna twee keer zoveel als een gewone opvangplek van 33.374 euro. Met gemiddeld 37.245 bewoners in noodopvang kwamen de extra kosten vorig jaar uit op 1,18 miljard euro.
Ook een SGP-motie om voor eind 2025 te stoppen met commerciële noodopvang wordt niet uitgevoerd. „Op dit moment is de situatie in de opvang echter nijpend en is het helaas wel nodig”, staat in de brief. De termijn uit die motie is inmiddels bijna een jaar verstreken.
Het COA, de organisatie die asielzoekers opvangt, heeft volgens de brief vaste financiering tot en met 2035, met meerjarig budget voor 83.000 plekken. De eigen prognose in de begroting van het ministerie gaat uit van gemiddeld 86.550 bezette plekken in 2029 en 2030.
Ook bij SGP-motie ander verhaal
Het verschil tussen nota en brief staat niet op zichzelf. Bij een SGP-motie over de glijdende schaal, de regel die bepaalt na welke straf een verblijfsvergunning wordt ingetrokken, staat in de nota: „Om die reden wil ik naar aanleiding van de motie de glijdende schaal dan ook niet aanpassen.” In de brief staat dat het gevraagde „op de maximale wijze binnen de juridische mogelijkheden mogelijk gemaakt” is en dat de minister de motie „als afgedaan” ziet.
Het is niet de eerste keer dat een aangenomen JA21-motie blijft liggen. Eerder voerde het kabinet ook een motie over werkende asielzoekers niet uit.
Kabinet wijst op lopende maatregelen
Van den Brink wijst op asielmaatregelen die al lopen, zoals het tweestatusstelsel, strengere voorwaarden voor gezinshereniging (nareis) en het Europese migratiepact, dat sinds 12 juni geldt. Volgens de begroting is de asielinstroom „de afgelopen twee jaar gestabiliseerd”. Het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA laat extra asielmaatregelen om de instroom te beperken alleen toe als het aantal mensen dat asiel aanvraagt „in korte tijd fors stijgt”.
De prognose raamt de asielinstroom op 50.200 in 2026, tegen 42.810 vorig jaar. Of dat voor het kabinet een forse stijging is, staat in geen van de stukken. Uit de stukken blijkt ook niet wie de zin over extra asielmaatregelen uit de nota in de brief verving. Een half jaar na de stemming is er geen nieuw pakket asielmaatregelen.






















































