In zijn openingsrede benadrukte Khorchide het belang van een rationale reflectie op geloof: “een faculteit is geen preekstoel”, en vroeg volledige wetenschappelijke vrijheid voor zijn faculteit: “vrij van paternalisme door de staat, door (islamitische) verenigingen of door de druk van verwachtingen vanuit de eigen gemeenschap."

Die verwijzing naar islamitische verenigingen is begrijpelijk, want het zijn juist zij die de hervorming van de Islam verhinderen, niet alleen in Duitsland maar in alle Europese landen. En laten het nu net de drie invloedrijkste islamitische verenigingen zijn die in de Adviesraad van Khorchide’s faculteit zijn benoemd.

De rol van de conservatieve islamitische organisaties
Het zijn “DITIB Duitsland”, de “Islamraad voor de Bondsrepubliek Duitsland” en de “Centrale Raad voor Moslims in Duitsland”. Alle drie worden bestuurd door uitsluitend mannelijke Moslims die een zeer behoudende Islam aanhangen en die nauw contact onderhouden met de autoriteiten van de landen waaruit Duitse moslims afkomstig zijn, vooral Turkije en Marokko.

DITIB-Duitsland staat onder directe leiding, controle en toezicht van het Turkse “Diyanet”, de staatsinstelling “Presidium voor Religieuze Zaken”, die onder de directe verantwoordelijkheid van de Turkse valt. 864 lokale Turkse islamitische verenigingen zijn lid en vertegnwoordigen naar eigen zeggen 70 procent van de Moslims in Duitsland.

Wie weet nog dat Diyanet in 1924 werd opgericht door de leider van het moderne Turkije Kemal Atatürk om de Islam uit het openbare leven te verbannenvanwege zijn nefaste invloed op de ontwikkeling van zijn land. Daardoor kende Turkije decennialang een strikte scheiding van kerk en staat. Met de komst van Recip Erdogan, eerst als premier en daarna als President, veranderde dat radicaal. Hij vormde Diyanet om tot een organisatie die de rol van de Islam in Turkijejuist moest versterken. 

Via DITIB Duitsland beïnvloedt Ankara zo Duitse Turken met een zeer behoudende en nationalistische Islam. De voorzitter van DITIB Duitsland is altijd de diplomaat van de Turkse ambassade in Berlijn belast met religieuze en sociale zaken. DITIB Turkije betaalt de opleiding en salaris van de imams die het in de Turkse moskeeën in Europa detacheert. Die verblijven daar slechts vijf jaar en spreken nauwelijks de taal van hun gastland zodat ze onvoldoende banden kunnen aanknopen met de lokale bevolking en autoriteiten. Het is niet moeilijk om bewijzen te vinden dat Turkse moskeeën een zeer conservatieve Islam propageren die vaak botst met onze Westerse waarden en de integratie belemmert van burgers van Turkse komaf.

Een tweede lid van de Adviesraad is de “Islamraad voor de Bondsrepubliek Duitsland”. Dat is het gemeenschappelijk beslissingsorgaan van 37 aangesloten islamitische verenigingen. De grootste is “Milli Görüs”, die door de Duitse veiligheidsdienst in de gaten wordt gehouden. Ook hier weer zijn eenvoudig bewijzen te vinden van een zeer conservatieve, met Westerse waarden botsende, Islam. Voorzitter Burhan Kesici noemde nog dit jaar homoseksualiteit publiekelijk “abnormaal” en meent dat Moslims die alcohol drinken “alcoholici” zijn, “daklozen” en “mannen die hun vrouwen slaan”.

Tenslotte is er de “Centrale Raad van Moslims in Duitsland”. De 22 aangesloten verenigingen vertegenwoordigen vooral niet-Turkse moslims. Ook hier weer duidelijke tekenen van niet-Westerse waarden. Zo stelt voormalig voorzitterAyyub Köhler dat Moslims zich niet van de “sharia” (islamitische wetgeving) willen distantiëren omdat daarin de ethiek van de Islam is vastgelegd. Ook relativeert hij de extreme voorbeelden van islamitische rechtspraak zoals de doodstraf, zweepslagen en handafhakken als slechts een gering deel van de sharia vormend.

De ontwikkeling van een moderne islam
De Adviesraad van de Faculteit Islamitische theologie speelt een belangrijke rol bij het benoemen van hoogleraren, het vaststellen van studieprogramma’s, examenregelingen en bij de inhoudelijke ontwikkeling van de faculteit.

Ik zie niet in hoe dekaan Khorchide met de Adviesraad in zijn huidige samenstelling een moderne, aan het huidige tijdsgewricht aangepaste, Islam kan ontwikkelen. De Universiteit Münster, en ook het verantwoordelijke Ministerie van Onderwijs hebben een enorme verantwoordelijkheid genomen door de Adviesraad op deze manier, letterlijk, te ‘bemannen. Waarom hebben ze niet het voorbeeld kunnen volgen van het Duitse Ministerie van Binnenlandse Zaken? Dat stelde onlangs een Adviescommissie voor de preventie van islamisme in met enkele zelfstandig denkende en aan geen enkele islamitische vereniging verbonden Moslims, waaronder vrouwen.

In tegenstelling tot de Katholieke en Protestantse kerken bestaat er in de Islam bovendien geen centraal orgaan dat gezaghebbend en eenduidig de religieuze leer kan weergeven. In de islam hangt de uitleg vaak van individuele Islamkenners af, vaak met een geheel uiteenlopende opleidingskwaliteit. 

Zo had de Universiteit van Münster heel wel een Adviesraad kunnen benoemen met zelfstandig, kritisch denkende en goed in de Islam ingevoerde Moslims, inclusief vrouwen.

Spijtig genoeg is bovenstaande situatie niet uniek voor Duitsland. In alle Europese landen zijn het de behoudende georganiseerde Moslimverenigingen die in samenspraak bepalen hoe de Islam moet worden uitgelegd. In die zin kan men spreken van een Islamitische elite. En het zijn net die organisaties die de onze overheden aanvaarden als officiële gesprekspartners voor alles wat de Islam betreft.

Voor een vredig en begripsvol samenleven in een steeds multiculturelere samenleving is het van het grootste belang dat onze politici, universiteiten en media eindelijk te rade gaan juist bij de zelfstandig denkende onafhankelijke Moslims met bewezen grondige kennis van de Islam."