Kabinet wil Europese ID-wallet inzetten voor leeftijdscontrole op sociale media

Het kabinet wil een Europese digitale ID-wallet inzetten om leeftijden van internetgebruikers te controleren. Dat moet onder meer een minimumleeftijd voor sociale media mogelijk maken. De geplande invoering van leeftijdsverificatie voor eind 2026 wordt in Nederland echter niet gehaald. Volgens staatssecretaris Aerdts voor Digitale Economie zijn er nog te veel juridische, technische en organisatorische obstakels.
Het kabinet vindt een minimumleeftijd nodig zolang sociale media volgens de overheid niet veilig genoeg zijn voor kinderen. Daarbij sluit Nederland aan bij aanbevelingen van een Europees expertpanel. Tegelijk erkent Aerdts in Strategie online kinderrechten dat leeftijdscontroles alle gebruikers kunnen raken en grote privacyvragen oproepen. Gebruikers kunnen immers persoonlijke gegevens, identiteitsdocumenten of andere gevoelige informatie moeten delen.
Kabinet waarschuwt zelf voor privacyrisico's
Aerdts schrijft dat zulke controles 'risico’s met zich meebrengen op het gebied van privacy en andere grondrechten, gegevensbeveiliging en mogelijke ongewenste registratie van gebruikers.' Daarom moet een leeftijdscheck volgens haar uitsluitend worden gebruikt om vast te stellen of iemand oud genoeg is. 'Leeftijdscontrole mag geen middel worden voor bredere identificatie of permanente monitoring van gebruikers.'
Ook andere controlemethoden hebben volgens het kabinet nadelen. Het automatisch beoordelen van gedrag of gebruikspatronen zou betekenen dat gebruikers voortdurend worden gevolgd. 'Hierbij wordt niet éénmalig vastgesteld of iemand aan een leeftijdsgrens voldoet, maar wordt voortdurend geanalyseerd hoe iemand zich online gedraagt.' Volgens Aerdts kan dat de privacy nog sterker aantasten en bovendien tot verkeerde conclusies leiden. Strategie online kinderrechten
Europese wallet krijgt voorkeur
Het kabinet ziet daarom meer in een publiek beheerd systeem dat aansluit op de Europese Digitale Identiteit-wallet. TNO onderzocht verschillende mogelijkheden en ook tijdens een expertsessie onder leiding van het Trimbos Instituut werd naar de opties gekeken. De voorkeur gaat uit naar integratie van de Europese blauwdruk voor leeftijdsverificatie in de EDI-wallet, gecombineerd met erkende betrouwbare derde partijen. Strategie online kinderrechten
Volgens Aerdts kan zo'n systeem leeftijd aantonen met zo weinig mogelijk gegevensuitwisseling. Private partijen zouden daarnaast vergelijkbare diensten mogen aanbieden wanneer zij aan eisen voor veiligheid, betrouwbaarheid en privacy voldoen. Daardoor moet worden voorkomen dat één centrale partij alle leeftijdsgegevens beheert. Gebruikers moeten bovendien keuzevrijheid houden.
Invoering eind 2026 niet haalbaar
De overheid moet de technische uitwerking van de wallet nog verder onderzoeken. Ook beheer, financiering en samenwerking tussen verschillende ministeries moeten worden uitgewerkt. Daarmee is duidelijk dat de Europese gewenste deadline van eind 2026 voor Nederland niet haalbaar is.
Het kabinet benadrukt ondertussen dat leeftijdsverificatie geen algemene identificatieplicht op internet moet worden. Ook wil het geen verbod op VPN's invoeren om omzeiling van leeftijdsgrenzen tegen te gaan. Het uitgangspunt blijft volgens het kabinet dat anonimiteit op internet mogelijk moet blijven.




















































