Máxima bezoekt van maandag tot en met donderdag New York in haar rol als speciale VN-pleitbezorger voor financiële gezondheid. Op maandag staat direct een bijeenkomst van 50-in-5 op het programma. Ze introduceert daar de genomineerden voor de zogenoemde Impact Award en spreekt met de winnaar over de bijdrage van digitale publieke infrastructuur, afgekort DPI, aan financiële gezondheid.

De officiële aankondiging noemt niet dat Máxima daar specifiek een toespraak vóór digitale ID houdt. De organisatie achter het evenement laat echter weinig onduidelijkheid bestaan over wat onder DPI valt.

Digitale ID, betalingen en gegevensuitwisseling
50-in-5 omschrijft zichzelf als een internationale advocacy campaign. Het doel: vóór eind 2028 moeten vijftig landen minstens één onderdeel van hun digitale publieke infrastructuur hebben ontworpen, ingevoerd of opgeschaald.

Daarbij gaat het concreet om digitale identiteiten, digitale betalingen en systemen voor gegevensuitwisseling. Inmiddels doen tientallen landen mee. De campagne wil de invoering versnellen door landen technologie, kennis en ervaringen met elkaar te laten delen. 

De awards waar Máxima verschijnt, moeten volgens de organisatie voorbeelden wereldwijd zichtbaar maken en de verdere invoering van zulke systemen stimuleren. De organisatie spreekt zelf over het versnellen van de „adoption” van veilige en onderling gekoppelde DPI.  Het onderwerp is voor Máxima bepaald niet nieuw.

Eerder pleidooi voor digitale ID
In 2024 zorgde de koningin tijdens het World Economic Forum in Davos voor discussie met uitspraken over het nut van een digitale identiteit. „Om een account te openen, heb je een digitale ID nodig”, zei ze destijds. Volgens Máxima kon zo'n ID niet alleen worden gebruikt voor financiële diensten, maar ook voor onderwijs, gezondheidszorg en toeslagen. Ze noemde daarbij eveneens de mogelijkheid om te zien of iemand gevaccineerd is.

Ook daarvoor sprak Máxima al over digitale publieke infrastructuur. Tijdens de voorjaarsvergadering van het IMF en de Wereldbank in 2023 omschreef ze systemen voor betalingen, identiteit en gegevensuitwisseling als middelen die miljoenen mensen toegang kunnen geven tot financiële diensten. 

Haar internationale optredens leidden de afgelopen jaren tot Kamervragen over de staatsrechtelijke positie van de koningin. De regering heeft daarbij bevestigd dat ook werkzaamheden die leden van het Koninklijk Huis vanuit een nevenfunctie uitvoeren onder ministeriële verantwoordelijkheid vallen. 

Niet hetzelfde als digitale euro
De koppeling met digitale betalingen betekent niet automatisch dat Máxima volgende week voor de digitale euro of een andere centralebankmunt gaat pleiten.

Dat onderscheid is relevant. Máxima kwam eerder onder vuur te liggen vanwege uitspraken over CBDC's en de digitale euro. Zelf verklaarde ze in 2024 dat ze zich nooit als voor- of tegenstander van de digitale euro had gepresenteerd. Ook het toenmalige kabinet stelde dat ze niet voor of tegen invoering had gepleit. Tegelijkertijd weigerde het kabinet om documenten over Máxima's CBDC-lobbyisme vrij te geven 'in belang van de staat'.

Bij het evenement van maandag gaat het breder om DPI. Digitale betalingen zijn daar één onderdeel van, naast digitale identiteit en gegevensuitwisseling.

Vier dagen gesprekken
De bijeenkomst over DPI vormt het begin van een druk VN-programma. Máxima woont dinsdag de opening van de Algemene Vergadering bij en spreekt daarnaast met regeringsvertegenwoordigers en internationale organisaties. Ook staan gesprekken gepland met financiële instellingen en bedrijven over financiële gezondheid.

Donderdag sluit ze haar bezoek af met haar UNSGSA Reference Group. Daarin zitten onder meer het Internationaal Monetair Fonds, de Wereldbank en de Gates Foundation. 

Sinds september 2024 is Máxima officieel VN-pleitbezorger voor financiële gezondheid. Daarvoor vervulde ze vijftien jaar een vergelijkbare functie rond financiële inclusie. 

De nieuwe functie heeft haar betrokkenheid bij digitalisering dus niet beëindigd. Met haar aanwezigheid bij 50-in-5 staat de koningin deze week opnieuw op het podium van een internationale campagne die digitale ID, digitale betalingen en gegevensuitwisseling wereldwijd verder wil uitrollen.