Rechters en asielclubs delen netwerken buiten de rechtszaal
Op papier is asielrechtspraak een tweestrijd: de staat tegenover de asielzoeker, met de rechter als scheidsrechter. Buiten de zittingszaal ziet het er heel anders uit, blijkt uit onderzoek van NieuwRechts. Daar bewegen rechters, asieladvocaten en VluchtelingenWerk, de grootste belangenorganisatie voor asielzoekers, zich in dezelfde kleine wereld. Die drie groepen zitten samen in besturen, maken samen vakbladen en adviseren samen de wetgever. Dat gebeurt buiten het zicht van de kiezer, terwijl juist deze kring mede bepaalt wie in Nederland mag blijven.
Lees ook
D66-Kamerlid wil alle 60.000 Ceuta-bestormers in procedure nemen: "Europa is een rechtsstaat"
Dit najaar krijgt die kring een eigen vereniging. Hanna Sevenster is voorzitter van de Vreemdelingenkamer van de Raad van State en daarmee de hoogste asielrechter van het land. Zij en haar collega Aldo Kuijer staan in een LinkedIn-bericht genoemd als initiatiefnemers van een nieuwe Vereniging voor Migratierecht. Aan dezelfde tafel zit Sadhia Rafi, die het procedeerteam van VluchtelingenWerk leidt. Dat team kiest bewust rechtszaken uit tegen de Nederlandse staat en ondersteunt die. Sevenster en het team kennen elkaar al langer. Op het tienjarig jubileum van het team, eind 2023, feliciteerde de hoogste asielrechter het met zijn successen.
Die vereniging is het topje van een netwerk dat NieuwRechts in kaart bracht. Kuijer leidt het kennisinstituut dat asieladvocaten opleidt en samen met VluchtelingenWerk een vakblad uitgeeft. In zaken waarin hij meebesliste, trad minstens dertien keer een advocaat op van het kantoor dat ook richtinggevende zaken voor VluchtelingenWerk voerde. Wie op kosten van de overheid asielzaken wil doen, moet lid worden van een werkgroep van VluchtelingenWerk. En de organisatie die stelselmatig rechtszaken tegen de staat ondersteunt, haalt ruim driekwart van haar inkomsten bij diezelfde staat.
De betrokken instellingen zien daarin geen probleem. De Raad van State laat NieuwRechts weten dat contacten binnen de asielketen bij het werk van Sevenster horen en dat zij iedere zaak onafhankelijk beoordeelt. Het kennisinstituut meldt NieuwRechts een onpartijdig platform te zijn voor alle juristen in het migratierecht, de IND inbegrepen. VluchtelingenWerk laat NieuwRechts weten dat subsidie het recht niet beperkt om beleid door de rechter te laten toetsen.
Toch zijn de sporen van dit netwerk terug te lezen in de uitspraken zelf. NieuwRechts reconstrueerde hoe een argument uit deze kring via de rechtbank in Den Bosch bij het Europese Hof in Luxemburg belandt. Daarna sneuvelt de strengere lijn van de Raad van State. De kiezer vraagt al jaren om minder asielinstroom, en ministers beloven dat steeds opnieuw. Wie wil begrijpen waarom het zo moeizaam gaat, moet weten wie er in deze wereld aan tafel zitten. In het volledige onderzoek leest u welke rechters, advocaten en geldschieters dat zijn, in welke zaken het gebeurde, en hoe de hoogste asielrechter zelf sprak over het middel waarmee haar eigen uitspraken worden aangevochten.
