De 800.000 aansluitingen vertegenwoordigen ongeveer 9 procent van het verwachte aantal huishoudens. Dat betekent niet dat al deze woningen daadwerkelijk zonder elektriciteit komen te zitten. De netbeheerders benadrukken dat het om verhoogde risico's gaat. In Nederland zijn bijna 10 miljoen elektriciteitsaansluitingen voor kleinverbruikers.

Zonnepanelen zorgen voor overbelasting
Vooral op zonnige dagen ontstaan problemen. Veel huishoudens leveren dan tegelijkertijd overtollige zonnestroom terug aan het elektriciteitsnet. Daardoor kan de spanning oplopen tot boven de toegestane 253 volt. Omvormers schakelen zichzelf vervolgens uit. Hierdoor stopt tijdelijk ook de productie van zonnestroom voor eigen gebruik.

Netbeheer Nederland schrijft: 'In straten of wijken met veel zonnepanelen kan op piekmomenten een te groot aanbod ontstaan. Overspanning in laagspanningsnetten is vrijwel altijd gerelateerd aan een overschot aan opgewekte zonnestroom'. Dit verschilt van een gewone stroomstoring waarbij de netaansluiting uitvalt. Tot 2030 blijven zonnepanelen de belangrijkste oorzaak van lokale spanningsproblemen.

Warmtepompen en elektrische auto's vergroten druk
Volgens de verwachtingen groeit het totale vermogen van zonnepanelen op woningen van ongeveer 15 naar 35 gigawatt in 2050. Vanaf 2035 verandert de belangrijkste oorzaak van de netproblemen. Dan zorgt vooral de toenemende vraag naar elektriciteit voor overbelasting. Warmtepompen en elektrische auto's dragen steeds meer bij aan piekbelasting.

De geplande uitbreidingen lossen niet alle problemen op. In 2030 blijven naar verwachting ongeveer 4.000 knelpunten bij transformatoren over. Bij lokale kabelverbindingen gaat het om 1.700 knelpunten. Het verschil tussen de benodigde uitbreidingen en wat daadwerkelijk uitvoerbaar is, blijft volgens Netbeheer Nederland 'aanzienlijk'. De organisatie waarschuwt: 'Aanvullende maatregelen blijven noodzakelijk.'

Netbeheerders willen andere tarieven
Toch zijn de nieuwe verwachtingen minder somber dan die uit 2024. Netbeheerders rekenen inmiddels op een tragere groei van zonnepanelen bij huishoudens en kleine bedrijven. Momenteel heeft ongeveer een derde van de huishoudens zonnepanelen. De berekeningen gaan bovendien uit van het behalen van alle Nederlandse klimaat- en energiedoelen.

Als de energietransitie langzamer verloopt, kan de elektriciteitsvraag lager uitvallen. De problemen kunnen daardoor minder ernstig worden dan voorspeld. Netbeheerders willen apparaten slimmer en op afstand aansturen om piekbelasting te voorkomen. Ook pleiten zij voor goedkopere nettarieven buiten de drukste uren. Het kabinet heeft al een voorstel gedaan voor tijdgebonden nettarieven vanaf 2029.

Critici waarschuwen dat deze maatregelen de energievoorziening voor burgers op termijn minder betrouwbaar kunnen maken. Volgens hen wordt dit risico onvoldoende meegewogen in het energiebeleid.