Dierenactivisten vangen bot bij de rechter: doodschieten probleemwolf blijft onbestraft

De oud-burgemeester, de locoburgemeester en de politieagent die in 2023 betrokken waren bij het doodschieten van een wolf in het Drentse Wapse, worden definitief niet vervolgd. Dat heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden besloten. De wolf had kort daarvoor een schapenhouder gebeten. Hoewel er vraagtekens zijn bij het besluit om het beschermde dier te doden, kunnen de betrokken bestuurders volgens het hof niet strafrechtelijk worden aangepakt. Ook de schapenhouder en zijn zoon gaan vrijuit.
Lees ook

Wolf jaagt schaapskudde van de heide: angst onder herders groot, zorgen om landschap
De uitspraak betekent een nederlaag voor dierenrechtenorganisatie Animal Rights. Die had geprobeerd vervolging af te dwingen nadat het Openbaar Ministerie (OM) in juni 2024 besloot de zaak te seponeren. De organisatie beschuldigde de betrokkenen onder meer van het verstoren, gevangen houden, mishandelen en doden van de wolf.
Wolf doodgeschoten na beet bij schapenhouder
Het incident vond plaats op 9 juli 2023. Een wolf was een omheind weiland in Wapse binnengedrongen en had daar schapen aangevallen. De eigenaar trof een dood schaap en meerdere gewonde dieren aan. Omdat de hekken gesloten waren, kon de wolf het terrein niet verlaten.
De schapenhouder en zijn zoon probeerden het dier met geschreeuw, armgebaren en een hooivork weg te houden bij hun schapen. Tijdens de confrontaties beet de wolf de boer in zijn hand. Daarna kreeg het dier een klap met een schep.
Om 7.12 uur trok de wolf zich terug onder zonnepanelen in het weiland. Daar bleef hij liggen. Bijna twee uur later werd het dier op bevel van het gemeentebestuur doodgeschoten door een politieagent.
Uit de hofuitspraak blijkt dat de politie eerder had geadviseerd om een hek te openen, zodat de wolf kon ontsnappen. Dat gebeurde niet. Ook waren verdoving en het laten ontsnappen van het dier besproken voordat tot afschot werd besloten.
Twijfels over noodzaak van afschieten
Het hof erkent dat de wolf een beschermde diersoort was. Ook is de vraag of er nog sprake was van een acute noodsituatie toen het dier zich onder de zonnepanelen had teruggetrokken. Tegelijkertijd was onduidelijk wat de wolf zou doen als hij alsnog richting bebouwd gebied zou ontsnappen.
Het OM was eerder al kritisch op de gang van zaken. Volgens justitie was er op het moment van afschieten geen direct levensgevaar. Bovendien hadden de bestuurders een wolvendeskundige moeten raadplegen en waren alternatieven onvoldoende onderzocht.
Toch leidt die kritiek niet tot vervolging. Volgens het hof handelden toenmalig burgemeester Rikus Jager en locoburgemeester Henk Doeven vanuit hun verantwoordelijkheid voor de openbare orde en veiligheid. Voor dergelijke bestuurstaken geldt strafrechtelijke immuniteit. Die bescherming geldt ook voor de politieagent die het bevel uitvoerde.
De rechters benadrukken dat eventuele fouten bij het gebruik van bestuurlijke bevoegdheden niet automatisch tot strafrechtelijke vervolging leiden. De beoordeling daarvan hoort volgens het hof thuis bij de bestuursrechter of gemeenteraad.
Ook schapenhouder en zoon vrijuit
De schapenhouder en zijn zoon worden evenmin vervolgd. Hun optreden was volgens het hof "juridisch onjuist", maar in de stressvolle situatie wel begrijpelijk. Het OM had eerder al vastgesteld dat er onvoldoende bewijs was voor strafbare verstoring van de wolf.
Oud-burgemeester Jager reageert opgelucht. "Het voelt goed dat de zaak is afgerond. Ik ben blij met deze uitkomst", zegt hij tegen RTV Drenthe.
Volgens Jager is destijds zorgvuldig nagedacht over het besluit. "We hebben onder de omstandigheden doordacht gehandeld en meerdere scenario's afgewogen, zoals verdoven. Het besluit neem je in gezamenlijkheid en vanuit je ambt als burgemeester, en niet omdat je het zelf graag wil. Het was een lastige afweging."
Animal Rights teleurgesteld
Animal Rights is woedend over de uitspraak. Woordvoerder Erwin Vermeulen zegt dat de beslissing volgens hem opnieuw laat zien hoe moeilijk het is om gerechtigheid voor dieren af te dwingen. De organisatie had juist gehoopt dat een strafrechter zich alsnog over het doodschieten van de wolf zou buigen.
De wolf van Wapse is tot dusver de enige wolf in Drenthe die op bevel van de autoriteiten is doodgeschoten. Met de beslissing van het gerechtshof komt er geen strafzaak tegen de betrokkenen. De discussie over de vraag of het afschieten noodzakelijk was, blijft daarmee bestaan.

















































