Donderdag wordt er in de Tweede Kamer gedebatteerd over de uithuisplaatsingen van kinderen uit de toeslagenaffaire. Daarbij lopen de emoties soms hoog op. Pieter Omtzigt haalde het kabinet al door de gehaktmolen en tijdens de bijdrage van de VVD liepen toeslagenouders weg van de publieke tribune omdat die partij ervoor had gezorgd dat er geen interrupties konden plaatsvinden.

De VVD is al jaren aan de macht in Nederland en wordt daarom door velen als een van de hoofdverantwoordelijken gezien voor de verschrikkelijke gevolgen van de toeslagenaffaire. Duizenden kinderen zijn bij hun ouders weggehaald, vaak zelfs met behulp van politieagenten. Bovendien kwamen tal van ouders onterecht diep in de problemen terecht. Hoewel het kabinet vorig jaar viel vanwege het toeslagenschandaal en er tal van beloftes werden gedaan, is er tot op de dag van vandaag niets van terechtgekomen. Veel Kamerleden zullen dan ook klaar hebben gezeten om tijdens de bijdrage van de VVD de spreker van dienst het vuur aan de schenen te leggen.

Maar de VVD stak daar een stokje voor. Ruud Verkuijlen mocht namelijk het woord voeren en het was zijn maidenspeech. Dat is de eerste officiële bijdrage van een Kamerlid. De ongeschreven regel bij een maidenspeech is dat andere Kamerleden geen interrupties mogen plegen. Op die wijze zorgde de VVD ervoor dat andere Kamerleden Verkuijlen en zijn partij niet het vuur aan de schenen konden leggen tijdens het debat. Toen Verkuijlen werd gevraagd om van de ongeschreven regel af te wijken, weigerde hij dat. Hij stelde de traditie graag in ere te houden.

Dat schoot niet alleen bij Kamerleden in het verkeerde keelgat, maar juist ook bij de vele ouders van uithuisgeplaatste kinderen die op de publieke tribune zaten om het debat bij te wonen. Zij waren woedend over de actie van de VVD en besloten daarom ook weg te lopen tijdens de bijdrage van Verkuijlen. 'Respectloos', zo noemden ze de houding van de grootste partij in Nederland. 

‘Pijnlijk dat VVD een maidenspeech houdt en expliciet vraagt geen vragen te stellen’, reageert Pieter Omtzigt op Twitter. ‘VVD pakt daarna de suggestie om een tweede woordvoerder vragen te laten beantwoorden ook niet op. Pijnlijk voor de ouders.’ Caroline van der Plas probeerde alsnog om te interrumperen, maar dat werd door voorzitter Vera Bergkamp weggewuifd. SP-leider Lilian Marijnissen haalde in een korte reactie ook uit naar Verkuijlen: "Ik heb het fatsoen gehad om naar de heer Verkuijlen te luisteren en hem ook te feliciteren met zijn maidenspeech. Maar ik constateer wel dat het vak van de VVD vol is maar dat de publieke tribune, waar de ouders zaten die kwamen omdat ze op zoek zijn naar een oplossing, nu leeg is. Ik vraag me af of de heer Verkuijlen echt denkt dat hij heeft bijgedragen aan het herstellen van vertrouwen met zijn optreden vandaag."

Van der Plas mocht daarna zelf het woord voeren en liet daarbij aan duidelijkheid niets te wensen: “Ik schaam me hartstikke dood voor wat hier gebeurt en ik wil mijn excuses aanbieden aan de ouders die betrokken zijn bij heel de affaire.” Op Twitter sprak het Kamerlid later nog over 'een mes in de rug van de ouders' en een 'schandalige vertoning'. SP-Kamerlid Renske Leijten, die samen met Omtzigt bovenop het toeslagendossier zit, noemt het een 'tyische VVD-streek om interrupties en debat te ontlopen': 'Een maidenspeech is altijd een ego-document. Totaal ongepast bij dit onderwerp.' 

.@lientje1967 durft als enige 'ongeschreven regels' in vraag te stellen. De vanzelfsprekendheid waarmee @Vera_Bergkamp haar verzoek afwijst, getuigt van een rigide, oude bestuurscultuur. En Caroline van der Plas begint haar bijdrage treffend.#ToeslagenDebat #uithuisplaatsingen pic.twitter.com/HcNuMjWv4F

— Susanne (@suusonline) May 12, 2022