"Nederland verkeert in een bestuurlijke crisis, in een beleidscrisis. Het land is jarenlang bestuurd en geregeerd op basis van modellen, emoties en de waan van de dag, maar zonder visie, zonder strategie en zonder doordachte plannen," begint Pieter Omtzigt zijn betoog. Er zijn grote problemen in het land, en dit komt door verkeerd beleid en bestuur.

Volgens Omtzigt is "het leger werkende armen het snelst groeiende leger van Nederland. Zij werken en moeten kiezen tussen eten en verwarming, en krijgen de schuld en de schulden erbij." Het koopkrachtprobleem in Nederland is zo groot, omdat buurlanden eerder hebben ingegrepen om de energierekening betaalbaar te houden voor lage middeninkomens. En dit komt echt door het kabinet, stelt Omtzigt: "Er waren wel tien plannen van de oppositie voor de zomer, maar de regering wilde wachten tot Prinsjesdag."

En als het kabinet dan met een plan komt, is dat niet altijd goed. "Bewindspersonen komen wel met ronkende persberichten voor geweldige plannen, maar deze plannen blijven plannen of worden van bovenaf opgelegd. Draagvlak wordt niet gezocht," zegt Omtzigt. Het draagvlak wordt pas achteraf gezocht bij "maatschappelijke partners die welgevallig zijn". Daaruit concludeert het Kamerlid: "Dit is niet langer het land waar ik trots op was. Het land loopt vast, want de regering laat het land vastlopen."

Volgens Omtzgit wordt de burger niet meer serieus genomen. "U mag meedoen aan de Postcode Loterij — eigenlijk een door de Staat gefaciliteerde geldmachine — maar de toedeling van de subsidies die daaruit volgen, is geprivatiseerd en er is geen democratische controle. Wilt u de deelnemers wettelijke zeggenschap geven? De boeren krijgen een stikstofkaart waarin hun bedrijf gewoon weggeveegd wordt met een kleurtje op de kaart. Pas na de protesten vindt er overleg plaats. Dat had andersom gemoeten."

Maar de grootste achteruitgang vindt plaats buiten de Randstad. Omzigt omschrijft: "De eerstehulpposten in ziekenhuizen verdwijnen. Politiekantoren zijn dicht, belastingkantoren verdwenen. Normen voor aanrijtijden van ambulances verdwijnen. En binnenkort sluiten ook de zwembaden en de bibliotheken. De gemeenschappen worden alleen benaderd vanuit Den Haag wanneer er acuut een azc moet komen."

Daarom heeft Omtzigt twee vijf concrete voorstellen: 1. Bij het energieplafond mogen energiebedrijven niet meer krijgen dan de inkoopprijs. 2. Nederlands moett weer de standaardvoertaal worden op bacheloropleidingen aan de universiteit. 3. De norm van ambulances moet worden gehandhaaft, en de bereikbaarheid van eerstehulpposten mag niet verder verschralen. 4. Er moet een langetermijnsstrategie komen voor voedsel- en energiezekeheid, en de betaalbaarheid ervan. 5. Het kabinet moet een verandering van inzicht ondergaan en een nieuwe visie krijgen.

"Alleen zo'n grondhouding kan het kabinet nog een beetje redden," besluit Omtzigt.