Momenteel ligt er een nieuw voorstel voor client-side scanning op de Europese onderhandelingstafel. De Europese Commissie wil namelijk alle berichten van EU-burgers, nog voordat ze zijn verstuurd, kunnen controleren op specifieke inhoud. Dit zou nodig zijn in de strijd tegen kinderporno. Maar privacywaakhonden trekken al langer aan de bel, omdat er bij hen grote zorgen zijn om de vermeende privacyschendingen van dit voorstel.

"Waar wij het nu over hebben, is dat in al onze WhatsApp-groepjes, al onze Signal-groepjes en al onze Telegram-groepjes een nieuwe deelnemer in het gesprek komt, namelijk een EU-logo", zei Hubert Bruls vorige week in een commissiedebat als oud-toezichthouder van de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden. "Alle foto’s en filmpjes die we daar plaatsen, worden gescand door een computer. Dit is nog nooit gebeurd"

Ook de Tweede Kamer vindt dat de voordelen niet opwegen tegen de nadelen. Vorige week stemde een meerderheid voor een motie van BVNL'er Wybren van Haga om niet akkoord te gaan met het voorstel van de Europese Commissie. Alleen VVD, CDA, CU, BBB en SGP stemden tegen. Dit is een duidelijk signaal aan het kabinet om als Nederland flink tegengas te geven, mocht het voorstel worden aangenomen in het Europees Parlement.

Genegeerde motie over eID
De vraag is of het kabinet inderdaad de motie gaat uitvoeren. Vorig jaar legde het kabinet namelijk nog een gevoelige motie over digitale privacy naast zich neer. In een motie gaf de meerderheid van de Tweede Kamer namelijk aan dat de doorontwikkeling van de Europese digitale identiteit voorlopig moest worden afgebroken. Het kabinet legde dit echter naast zich neer.

Sterker nog: een week later reisde de staatssecretaris van Digitalisering, Alexandra van Huffelen (D66), al af naar Brussel om de onderhandelingen hierover voor te zetten. Dit leidde tot woedde bij de oppositie. Staatsrechtelijk is het kabinet weliswaar niet verplicht om een motie uit te voeren. Maar volgens Pieter Omtzigt zou het in dit geval wel zuiver zijn geweest, omdat het - naar zijn weten - ging om een principiële kwestie.

De vraag is wel hoe lang dit kabinet er nog zal zitten. Weliswaar zijn er over drie weken al verkiezingen, maar het is vooralsnog onduidelijk hoe lang de formatie zal duren. En dus blijft voorlopig onduidelijk welk kabinet een beslissing zal nemen over de EU-spionage, mocht het wetsvoorstel worden aangenomen in Brussel.