Het opwekken van elektriciteit met kolen resulteert in dubbel zoveel CO2-uitstoot als bij gasgestookte centrales. Het doel van veel westerse landen is dan ook om kolencentrales zo snel mogelijk te sluiten. Veel landen tonen echter geen haast, omdat kolen een goedkope energiebron zijn.

Vorig jaar steeg de totale capaciteit van kolencentrales wereldwijd met 2 procent, wat voor het eerst in vier jaar weer een toename betekent.

China zet vol in op kolenenergie
Terwijl de EU almaar nieuwe klimaatplannen goedkeurt, gooit China het over een andere boeg: daar worden in rap tempo nieuwe kolencentrales geopend. 'Elke ton steenkool die wij uitsparen door onze zeer geavanceerde steenkoolcentrales stil te leggen, wordt uiteindelijk ergens in een opkomende economie verbrand,' concludeerde onderzoeker Jan van de Beek al in 2023.

Sinds enkele jaren zet China flink in op fossiele energie. In 2015 en 2021 kwam het land al met grote ambities, maar vorig jaar keurde China zelfs het plan goed om wekelijks twee nieuwe steenkolencentrales te openen. Volgens de Amerikaanse ngo Global Energy Monitor (GEM) is er vorig jaar in totaal 106 gigawatt (GW) aan nieuwe kolengerelateerde projecten op 82 locaties goedgekeurd

Ondertussen schalen Westerse landen hun fossiele energieproductie juist af. Dit is dan ook een opvallende ontwikkeling, erkent GEM-onderzoeksanalist Flora Champenois bij CNN: "China blijft een opvallende uitzondering op de wereldwijde daling in het ontwikkelen van kolengestookte elektriciteitscentrales."

Schepje bovenop
Dit jaar doet China er zelfs nog een schepje bovenop. Alleen al in de eerste drie maanden van 2023 hebben Chinese provincies meer nieuwe kolencentrales goedgekeurd dan in heel 2021, meldt Bloomberg. 

Peking breidt de steenkoolcapaciteit snel uit om zo een betrouwbare elektriciteitsvoorziening te garanderen. Ook aanvullend redenen, zoals het voldoen aan energie-vraag en het stimuleren van lokale economische ontwikkeling, geven de provinciale regeringen op in hun documenten

In totaal gaat het dit jaar om 20,6 gigawatt. Dat is meer dan de 18,5 gigawatt in heel 2021. "De explosieve kolengroei in 2022 heeft zich dit jaar duidelijk voortgezet," erkent Xie Wenwen, klimaat- en energiecampagnevoerder van Greenpeace Oost-Azië.

'Zinloze exercitie'
Ondertussen blijft het Europese Parlement almaar nieuwe klimaatplannen van Eurocommissaris Frans Timmermans goedkeuren. Er komt een CO2-belasting, vliegen wordt duurder, en per 2035 mogen er geen nieuwe benzine- en dieselauto's meer worden verkocht per 2035.

Maar onderzoeker Jan van de Beek vraagt zich openlijk af hoe heilzaam dit zal zijn. 'Elke ton steenkool die wij uitsparen door onze zeer geavanceerde steenkoolcentrales stil te leggen, wordt uiteindelijk ergens in een opkomende economie verbrand. Fossiel is goedkoop en betrouwbaar en veel landen verkeren niet in de luxe positie dat ze energie duur kunnen maken,' becommentarieert hij.

Iemand anders schrijft: 'Het Europese klimaatbeleid is een zinloze exercitie. Een miljardenverspilling voor 0,0 resultaat. Ook de Noordzee moet eraan geloven.'

Varkensstallen en kolencentrales
Ook op andere gebieden doet China precies het tegenovergestelde van Europa. Zo heeft China een gigantische varkensstal gebouwd in het plattelandsdorpje Ezhou, nabij Whuan. Het gebouw heeft maar liefst 26 verdiepingen, en zal gebruikt worden om jaarlijks ruim een half miljoen varkens te fokken. Nog vier andere projecten in dezelfde stad moeten zo'n 3 miljoen varkens gaan huisvesten.

Ook India trekt zich voorlopig weinig aan van de Europese klimaatdoelen. Eerder dit jaar heeft India een noodwet in het leven geroepen om energiecentrales die op geïmporteerde steenkool draaien te dwingen hun productie te maximaliseren. Hiermee anticipeerde India op een verwachte recordstijging van het stroomverbruik deze zomer.