Afgelopen weekend stond op zijn kop toen voormalig president Donald Trump op zaterdag een moordaanslag overleefde tijdens een bijeenkomst in Pennsylvania, slechts enkele dagen voordat hij officieel de nieuwe Republikeinse presidentskandidaat zou worden voor de derde keer op rij. Nadat Trump er met een wond aan zijn oor vanaf komt en de schutter en een omstander waren omgekomen, is de dringende vraag in de westerse politiek: hoe gaat men om met geweld tegen politieke uitdagers?

Het geweld tegen Trump druist in tegen de democratische en rechtsstatelijke waarden waar binnen de linkerkant van het politiek spectrum als reactie op de opkomst van rechtse partijen in het Westen. Toch weigert ook het Europees parlement om een duidelijk signaal af te geven dat politiek geweld niet alleen onwenselijk is, maar dat ongeacht de politieke kleur men zich hier hard tegen moet uitspreken. 

Een voorstel van de nieuwe Europese groep van Orbán om te debatteren over de moordaanslag en om het geweld te verwerpen werd in het Europese parlement verworpen met 337 stemmen tegen, 119 stemmen en 15 onthoudingen. Steun voor het voorstel kwam vanuit de rechtse groepen Europa van Soevereine Naties en Conservatieven en Hervormers (ECR) afkomstig van de Italiaanse Premier Giorgia Meloni.

The majority of the @Europarl_EN does not want to condemn violence, does not want to condemn the assassination attempt on @realDonaldTrump. #PatriotsforEurope requested to add a statement of Parliament and also requested a resolution, but the majority voted against. pic.twitter.com/Vqsya3DwDx

— Kinga Gál (@kingagalMEP) July 17, 2024

Het tegenwerken van de rechtsere groepen in het Europees parlement vanuit de centrumrechtse EVP, S&D, Renew, de Groene en het Linkse blok om de meer rechtsere groepen toe te laten in het centrum van de macht past in de zogeheten cordon sanitaire die wordt toegepast op de rechtse politiek. Zo geeft de medevoorzitter van de linkse groep Martin Schirdewan aan tegen POLITICO dat: "ze geen platform willen geven aan de vijanden van de democratie. We geloven dat een cordon sanitaire nodig is voor alle extreem-rechtse groepen in het parlement om te voorkomen dat anti-democratische standpunten worden genormaliseerd."

Vooruitkijkend naar de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten op 5 november, lopen de spanningen tussen de linker- en rechterzijden zowel in Europa als in de Verenigde Staten op. De vraag blijft of de linkse partijen selectief voor hun democratische en vrijheidsidealen blijven staan ten nadele van rechtse partijen, of dat de spanningen zullen verminderen. De toekomst zal het uitwijzen.