Defense One meldt inzage te hebben gehad in een interne, uitgebreidere versie van de Amerikaanse Nationale Veiligheidsstrategie. In die tekst zou expliciet worden gesproken over samenwerking met Oostenrijk, Italië, Hongarije en Polen, met als doel deze landen “weg te trekken van de Europese Unie”. Ook zou Washington politieke partijen en bewegingen willen steunen die inzetten op nationale soevereiniteit en het behoud van “traditionele Europese manieren van leven”.

Het bericht verscheen kort na publicatie van de officiële, 33 pagina’s tellende veiligheidsstrategie van de VS. Daarin waarschuwt de Amerikaanse regering dat Europa kampt met “beschavingserosie” en dat het “niet vanzelfsprekend is” dat alle Europese landen betrouwbare bondgenoten blijven. 

De reactie uit Washington liet niet lang op zich wachten. Het Witte Huis ontkent dat er een alternatieve of geheime versie van de strategie bestaat. “President Trump is transparant en heeft een nationale veiligheidsstrategie ondertekend die duidelijk richting geeft aan het beleid,” zei plaatsvervangend perschef Anna Kelly. Volgens haar is het idee dat er achter de schermen een ander plan circuleert “onjuist”.

Trump kritisch op EU
De commotie past in een bredere lijn van harde uitspraken van president Trump over Europa. In recente interviews noemde hij Europese landen “afglijdend” en bekritiseerde hij hun migratiebeleid. Volgens Trump ondermijnt de Europese Unie nationale soevereiniteit en politieke vrijheden. Hij sprak van een “ramp” op migratiegebied en zei dat landen “uit elkaar vallen” door open grenzen.

Die kritiek klonk ook deze week opnieuw, nadat Trump zijn ongeduld uitte over Europa’s rol in de oorlog in Oekraïne. Hij bevestigde dat er “stevige woorden” zijn gevallen in telefoongesprekken met de leiders van Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.

Europese reacties: verdeeld en bezorgd
De Europese reactie op het bericht over het gelekte document was fel, meldt Daily Mail. António Costa, voorzitter van de Europese Raad, stelde dat de VS geen recht heeft om Europese politieke keuzes te sturen. “De Verenigde Staten kunnen Europese burgers niet vervangen bij het kiezen van hun partijen,” zei hij.

Andere leiders reageerden voorzichtiger. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz noemde delen van de Amerikaanse analyse “begrijpelijk”, maar benadrukte dat Europa “veel onafhankelijker” moet worden op het gebied van veiligheid. De Poolse premier Donald Tusk sprak zich publiekelijk uit tegen het vermeende plan, maar riep tegelijk op tot behoud van goede trans-Atlantische relaties. “Europa is jullie naaste bondgenoot, niet jullie probleem,” schreef hij.

Waarom juist deze vier landen?
De landen die in het document zouden worden genoemd, onderhouden relatief goede banden met Washington. Hongarije staat bekend om de warme relatie tussen premier Viktor Orbán en Trump. Italië wordt geleid door premier Giorgia Meloni, die door Trump eerder is geprezen als “een fantastische vrouw”. Ook met Polen onderhoudt Washington nauwe militaire en politieke contacten.

Duiders zien hierin een poging van de VS om binnen de EU bondgenoten te zoeken die sceptisch staan tegenover verdere Europese integratie. Of het document authentiek is, blijft vooralsnog onduidelijk.