Zwitsers stemmen massaal voor bescherming van contant geld in grondwet
Zwitsers hebben zich in een referendum duidelijk uitgesproken voor het behoud van contant geld. Een ruime meerderheid van de kiezers steunde een wetswijziging die het recht op het gebruik van bankbiljetten en munten vastlegt in de Zwitserse grondwet. Volgens de officiële uitslag stemde 73,4 procent van de kiezers voor de wijziging. Daarmee wordt het gebruik van contant geld constitutioneel beschermd. De maatregel is bedoeld om ervoor te zorgen dat burgers ook in de toekomst met cash kunnen blijven betalen. De Zwitserse regering stelde de wijziging zelf voor, als reactie op een burgerinitiatief dat eerder tot een referendum had geleid.
Het referendum kwam tot stand nadat de Zwitserse organisatie Swiss Freedom Movement meer dan 100.000 handtekeningen verzamelde. Daarmee werd de overheid verplicht een nationale volksstemming te organiseren.
Het oorspronkelijke voorstel van de beweging ging verder dan het voorstel van de regering. Volgens de regering waren sommige onderdelen te ingrijpend. Uiteindelijk koos de overheid voor een aangepaste grondwetswijziging die het recht op contant geld vastlegt, maar zonder de verregaande elementen uit het burgerinitiatief.
Bij de uiteindelijke stemming kreeg het oorspronkelijke voorstel van de Swiss Freedom Movement 46 procent van de stemmen. Met de wijziging voegt Zwitserland zich bij een kleine groep Europese landen die het recht op contant geld al in hun grondwet hebben opgenomen. Onder meer Hongarije, Slovakije en Slovenië hebben dergelijke bepalingen al ingevoerd. Ook in Oostenrijk wordt momenteel gedebatteerd over een vergelijkbare stap.
De discussie over cash speelt in meerdere Europese landen, omdat betalingen steeds vaker digitaal plaatsvinden.
De afgelopen jaren is het gebruik van contant geld in Zwitserland sterk afgenomen. Volgens cijfers van de Zwitserse nationale bank werd in 2017 nog meer dan zeventig procent van alle winkelbetalingen met cash gedaan. In 2024 was dat nog slechts dertig procent.
De snelle opkomst van digitale betalingen, mobiele apps en online bankdiensten heeft het betaalgedrag van consumenten ingrijpend veranderd. De groei van digitale betaalmethoden heeft bij sommige groepen geleid tot zorgen over de toekomst van contant geld.
Critici vrezen dat overheden of financiële instellingen uiteindelijk volledig digitale betalingen willen invoeren. Daarbij wordt vaak gewezen op plannen van de Europese Centrale Bank om een digitale euro te ontwikkelen. Volgens tegenstanders kan een volledig digitaal betaalsysteem leiden tot meer controle over burgers en hun financiële transacties.
Deze zorgen hebben in meerdere landen geleid tot politieke initiatieven om cash juridisch te beschermen.
