Volgens de minister is de samenstelling van het lokaal bestuur nog altijd weinig divers. In een Kamerbrief stelt hij dat verschillende groepen structureel achterblijven. “In alle verschillende gremia van het decentraal bestuur blijft de diversiteit nog achter”, schrijft hij. “Zo is de meerderheid van bestuurders en volksvertegenwoordigers man en met een gevorderde leeftijd.”

De cijfers onderstrepen dat beeld, volgens de minister. Vrouwen vormen slechts een kwart tot een derde van de bestuurders. Mensen met een migratieachtergrond zijn beperkt vertegenwoordigd. Zij vormen ongeveer een kwart van de bevolking, maar slechts 6 procent van de raadsleden, 3 procent van de wethouders en 4 procent van de burgemeesters.

Ook mensen met een beperking en jongeren zijn nauwelijks zichtbaar in het bestuur.

Subsidies en programma’s moeten instroom vergroten
Om daar verandering in te brengen wil Heerma nieuwe maatregelen invoeren. Politieke partijen moeten subsidie kunnen aanvragen voor activiteiten die gericht zijn op het vergroten van participatie. Daarnaast werkt het ministerie samen met jongerenorganisaties en diversiteitsnetwerken om nieuwe initiatieven te ontwikkelen. Het doel is om de drempel tot de politiek te verlagen.

Er bestaan al verschillende projecten. Zo worden jongeren met een praktische opleiding begeleid via de Next Step Academy. Ook krijgt Stichting Stem op een Vrouw subsidie voor een mentornetwerk waarin ervaren politici nieuwe kandidaten begeleiden. Voor mensen met een beperking bestaat het programma Politiek Actief met een beperking. Kandidaten uit dit traject zijn inmiddels op kieslijsten terechtgekomen.

De minister wil ook dat selectieprocedures eerlijker worden. Daarom worden trainingen aangeboden onder de naam ‘Selecteren zonder vooroordelen’. “Deze training richt zich op het verbeteren van de selectieprocedure om zo de beste kandidaat op de beste plek te krijgen”, schrijft Heerma.

Daarnaast worden bijeenkomsten georganiseerd met provincies om de toegankelijkheid van bestuurlijke functies te verbeteren. Heerma benadrukt dat partijen zelf verantwoordelijk blijven voor hun kandidaten. Toch ziet hij ruimte voor verbetering. “Ook de aansluiting op (lokale) politieke partijen is daarbij van belang. Hierin valt nog veel winst te boeken.”

Met het wetsvoorstel wil hij partijen stimuleren om actiever te werven en nieuwe doelgroepen te bereiken.