Daarmee staat de grootste regeringspartij lijnrecht tegenover JA21. En dat komt het kabinet-Jetten slecht uit. Het minderheidskabinet heeft voor het belastingplan steun van de oppositie nodig, en JA21 en de SGP hebben hun prijs al genoemd.

JA21-leider Joost Eerdmans legde de eisen vorige week op tafel. Samen met de SGP wil zijn partij vier dingen: het dwangelement moet uit de Spreidingswet, de ongeveer 70.000 Syriërs met een tijdelijke verblijfsvergunning moeten opnieuw worden beoordeeld en terug naar Syrië, er moet een stop op nareizigers komen naar Oostenrijks voorbeeld, en de asielprocedure moet naar een land buiten Europa. Zonder tegemoetkoming geen steun voor het belastingplan.

Volgens Eerdmans staan 83 gemeenten onder toezicht van het Rijk omdat ze nog geen opvang hebben geregeld. “Dat vinden wij niet oké, dat moet stoppen”, zei hij in Goedemorgen Nederland. Hij rekent er ook op dat BBB de eisen in de Eerste Kamer steunt.

Van Asten wil van die eis niets weten. Volgens hem is dwang het sluitstuk dat de wet laat werken. “Het dwangelement is de laatste trede. Tot die tijd moet je je uiterste best doen om daar niet te komen.” Dat asielminister Bart van den Brink verwacht dat hij het niet nodig heeft als er genoeg plekken zijn, vindt hij prima. Maar schrappen? Nee.

De D66'er relativeert de opgave. Per gemeente zijn er volgens hem niet zoveel extra bedden nodig. Wat er vooral moet gebeuren, is dat er “dappere politici” opstaan in gemeenten die zeggen dat ze het samen moeten doen.

Voor gemeenten als Oldebroek klinkt dat wrang. Daar zocht het COA veertien maanden naar een locatie, werden 137 plekken onderzocht en bleef er niets over. Natura 2000, stikstof, defensiezones en netcongestie zaten in de weg. Toch wil D66 dus met dwang opvang gaan realiseren.

Van Asten probeert de druk terug te leggen bij rechts. Middenpartijen moeten er samen uitkomen, zegt hij, want in andere landen groeit de invloed van extreemrechts omdat het midden “blijft bekvechten”. Over het belastingplan is volgens hem al bijna alles geregeld. “Dan kan je niet meer te veel ballen in de kerstboom hangen.”

Dat is een opmerkelijke redenering. Asiel is voor miljoenen kiezers geen kerstbal, maar een van de belangrijkste onderwerpen. Een partij die het minderheidskabinet een meerderheid kan bezorgen, mag daar eisen aan stellen. Zo werkt een minderheidskabinet. En wie kiezers die vinden dat het anders moet, wegzet als aanloop naar extreemrechts, maakt het midden niet sterker.