Kamiński stelt dat de Europese Commissie stap voor stap werkt aan nieuwe opsporingsdiensten op EU-niveau. Hij noemt daarbij ook eerdere ontwikkelingen. Volgens hem is de oprichting van het Europees Openbaar Ministerie daar een voorbeeld van. Nu zou Europol de volgende stap zijn.

De politicus spreekt van een zorgwekkende ontwikkeling. Hij waarschuwt dat Europese instanties mogelijk rechtstreeks burgers kunnen onderzoeken. Daarmee zouden nationale autoriteiten worden gepasseerd. Volgens hem is dat een grote verandering binnen de EU.

Vrees voor centrale politiemacht
Kamiński uitte zijn zorgen publiekelijk en stelde: ‘De Europese Commissie bouwt stilletjes EU-wetshandhavingsinstanties op.’ Hij waarschuwde dat Europol kan veranderen in een ‘echt operationele EU-politiedienst’. Dat zou betekenen dat burgers te maken krijgen met onderzoeken vanuit Brussel zelf.

Volgens hem is dit een gevaarlijke stap richting centralisatie. Hij schreef dat dit een ‘mijlpaal’ zou zijn in de opbouw van een Europese staat. Daarbij sprak hij van ‘een zeer gevaarlijke situatie’. De zorgen richten zich vooral op het omzeilen van nationale politie en justitie.

De Europarlementariër heeft daarom vragen gesteld aan de Europese Commissie. Hij wil duidelijkheid over de plannen en de gevolgen. Daarbij vraagt hij ook welke waarborgen er komen om misbruik te voorkomen.

Rol van Europol ter discussie
Kamiński benadrukt dat Europol tot nu toe een ondersteunende rol heeft. ‘Het succes van Europol is gebaseerd op samenwerking, ondersteuning van lidstaten en coördinatie in de strijd tegen grensoverschrijdende criminaliteit.’ Volgens hem werkt dit model goed.

Hij wijst erop dat Europol belangrijk is bij de aanpak van drugshandel, mensensmokkel en btw-fraude. Juist die samenwerking tussen landen maakt het effectief. Daarom verzet hij zich tegen plannen om de organisatie om te vormen.

‘Daarom verzet ik mij tegen de aankondigingen om Europol om te vormen tot een volledig operationele politiedienst.’ Volgens hem is daar ook kritiek op vanuit experts en lidstaten.

Vragen over bevoegdheden
Kamiński wil precies weten wat de plannen betekenen. ‘Hoe begrijpt de Commissie het concept van een ‘echt operationele politiedienst’?’ Ook wil hij garanties dat Europol geen directe politiebevoegdheden krijgt.

Daarnaast vraagt hij hoe wordt voorkomen dat Europol verandert in een instantie die zelfstandig optreedt. Hij benadrukt dat Europol volgens hem een ondersteunende rol moet houden. Niet een rol als zelfstandige politieorganisatie.

Europese inlichtingendienst
De Europese Commissie werkt sinds vorig jaar tegelijkertijd aan de oprichting van een nieuwe inlichtingendienst onder leiding van Ursula von der Leyen. Het doel is naar verluidt om informatie van nationale veiligheidsdiensten beter te bundelen en te gebruiken binnen de EU. Critici waarschuwen echter dat dit de macht van Brussel verder vergroot.

Het plan komt volgens de Europese Commissie voort uit geopolitieke spanningen, zoals de oorlog in Oekraïne en zorgen over verminderde steun van de Verenigde Staten. De nieuwe eenheid zal onder het secretariaat-generaal van de Europese Commissie vallen en personeel aantrekken uit verschillende lidstaten. Een woordvoerder bevestigde: ‘We onderzoeken hoe we onze veiligheids- en inlichtingencompetenties kunnen versterken. Als onderdeel daarvan wordt de oprichting van een speciale cel binnen het secretariaat-generaal overwogen.’