De zaak draaide om verdenkingen van groepsbelediging en het aanzetten tot haat. Die verdenkingen ontstonden na aangiften over twee video’s die door de partij werden verspreid via sociale media en televisie.

Twee video’s centraal in onderzoek
Het OM onderzocht twee specifieke campagnevideo’s. De eerste video werd op 13 november 2023 gepubliceerd op sociale media en ging over non-binaire en transgender personen. In die video zijn onder meer beelden te zien van lhbti-evenementen en een verkiezingsdebat, waarin toenmalig partijleider Thierry Baudet in gesprek ging met een non-binaire man, Bram Wissink.

De tweede video werd in 2024 meerdere keren uitgezonden op televisie in de zendtijd voor politieke partijen. Deze video richtte zich op de gevolgen van de Spreidingswet en bevatte onder meer beelden van asielzoekers en berichten over criminaliteit. Naar aanleiding van deze video’s werden in totaal meerdere aangiften gedaan. Het OM startte daarop een strafrechtelijk onderzoek onder de naam ‘Brava’.

Aanvankelijk oordeel: mogelijk strafbaar
In een eerdere fase van het onderzoek oordeelde het OM dat de video’s mogelijk strafbaar waren. Zo werd gesteld dat de video over asielzoekers kon worden gezien als “een uiting die aanzet tot haat tegen asielzoekers en groepsbelediging”. Ook de video over transgender en non-binaire personen werd aanvankelijk beoordeeld als een mogelijke strafbare uiting.

De politie nodigde daarop meerdere bestuursleden van FVD uit voor verhoor. Baudet was de eerste die zich meldde, samen met zijn advocaat Theo Hiddema. Tijdens deze verhoren gaf het bestuur van de partij een eigen uitleg aan de inhoud en bedoeling van de video’s.

Andere uitleg leidt tot sepot
Na bestudering van het dossier en de verklaringen van betrokkenen is het OM tot een ander oordeel gekomen. Volgens het OM zijn beide video’s “voor verschillende uitleg vatbaar”.  

Bij de video over transgender en non-binaire personen stelde het OM dat deze zowel kon worden uitgelegd als een aanval op een groep, als een politieke kritiek op medische ingrepen bij minderjarigen. Omdat die laatste uitleg niet strafbaar is, kan volgens het OM niet worden bewezen dat sprake is van aanzetten tot haat.

Eenzelfde redenering geldt voor de video over asielzoekers. Daar zag het OM aanvankelijk een ongenuanceerd dreigingsbeeld, maar het partijbestuur stelde dat het ging om een verbeelding van het politieke standpunt dat massa-immigratie negatieve gevolgen heeft. Ook hier concludeert het OM dat niet overtuigend kan worden bewezen dat sprake is van strafbare uitingen.

Wel sprake van belediging, maar geen vervolging
Op één punt blijft het OM kritisch. In de video over genderidentiteit ziet het OM wel een “discriminatoire eenvoudige belediging” van een persoon. Het gaat hierbij om een fragment uit een NPO-verkiezingsdebat waarin opmerkingen worden gemaakt over de non-binaire genderidentiteit van een deelnemer, Bram. Volgens het OM zijn die uitingen in de context van het debat niet strafbaar, maar worden ze dat mogelijk wel wanneer ze in een andere context opnieuw worden gebruikt.

Toch kiest het OM ervoor om ook hiervoor geen vervolging in te stellen. De reden is dat een strafproces naar verwachting lang zou duren en waarschijnlijk zou uitmonden in een beperkte geldboete. Het OM stelt daarom dat het zelf al “in de normbevestiging en erkenning van negatieve gevolgen” voorziet door de zaak te seponeren en hierover te communiceren.