Een deel van het geld is via een zogeheten kasschuif naar voren gehaald van de begroting van Buitenlandse Zaken. Volgens meerdere bronnen had Sjoerdsma dat aanbod al aan Progressief Nederland gedaan, terwijl minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken daar niet vanaf het begin van wist. Berendsen zou pas later zijn betrokken en vervolgens aan de bel hebben getrokken, meldt De Telegraaf.

Irritatie op het departement
De verhoudingen zouden inmiddels weer zijn hersteld. Toch wordt de werkwijze van Sjoerdsma als weinig fraai gezien. Een woordvoerder van de D66-minister wil niet ingaan op het interne proces.

Wel laat de woordvoerder weten: ‘Minister Sjoerdsma stelt de goede samenwerking met zijn collega van Buitenlandse Zaken zeer op prijs en waardeert zijn constructieve houding.’ Daarmee probeert Sjoerdsma de interne schade te beperken. Maar in kabinetskringen klinkt dat de onrust nog niet voorbij is.

De deal moest voorkomen dat een begroting voor het eerst sinds 1919 zou worden weggestemd. Dat is gelukt, maar de reddingsoperatie ging gepaard met veel politieke onduidelijkheid. Binnen het kabinet wordt nu al gewaarschuwd dat de begroting voor volgend jaar opnieuw problemen kan opleveren.

Progressief Nederland niet gerust
Progressief Nederland steunt de begroting nu omdat er 380 miljoen euro naar voren is gehaald. Maar de partij zegt niet dat zij een volgende begroting opnieuw zal steunen. Sterker nog, bij de linkse oppositiepartij klinkt irritatie over een andere afspraak in de coalitie.

D66 gaat instemmen met een wetsvoorstel dat de verheerlijking van terrorisme strafbaar stelt. Die afspraak was nodig om de VVD aan boord te krijgen. Progressief Nederland zegt daar niets van te hebben geweten. Kamerlid Kröger noemt het ‘lelijke politiek’ en zegt: ‘Daar wisten wij niks van.’

Ook over de bestemming van het extra geld is discussie. Het bedrag is onder meer bedoeld voor Oekraïne, terugkeer van Syriërs, opvang in de regio en humanitaire hulp. De VVD spreekt bijvoorbeeld over terugkeerhubs, terwijl Kröger vooral denkt aan humanitaire opvangprojecten.

Links en rechts wantrouwig
Progressief Nederland krijgt vanuit links kritiek omdat het een ‘PVV-begroting’ aan een meerderheid zou hebben geholpen. Kröger benadrukt dat het niet om een vaste lijn gaat. ‘Dit is eenmalig’, zegt zij. Daarna voegt zij toe: ‘Omdat we vinden dat er nu iets moet gebeuren.’

Rechtse oppositiepartijen zijn ook terughoudend. Sjoerdsma kreeg eerder al kritiek omdat hij de steun aan UNRWA, de VN-organisatie die volgens onderzoek banden heeft met de terroristische organisatie Hamas, verhoogde, terwijl JA21 en SGP dachten een andere afspraak met hem te hebben. Daardoor leeft breder de vraag of het minderheidskabinet te vertrouwen is.

Sjoerdsma noemt de deal zelf ‘een voorbeeld van hoe het wél moet’. Toch klinkt in kabinetskringen dat hij niet opnieuw op hulp hoeft te rekenen als zijn volgende begroting vastloopt. Donderdag debatteert de Tweede Kamer opnieuw over de rommelige overeenkomst.