De kritiek richt zich op de zogenoemde mercatorprojectie. Die werd in de zestiende eeuw ontwikkeld door de Vlaamse cartograaf Gerardus Mercator en was vooral bedoeld voor de scheepvaart. Zeevaarders konden er eenvoudig een rechte koers mee uitzetten.

Bijna vijf eeuwen later duikt de kaart nog altijd veelvuldig op in onderwijs, digitale toepassingen en overheidsmateriaal.

Groenland lijkt bijna even groot als Afrika
Het probleem zit in de manier waarop een ronde aarde op een plat vlak wordt weergegeven. Bij de mercatorprojectie worden gebieden dichter bij de polen steeds verder uitgerekt. Daardoor lijken Noord-Amerika, Europa, Rusland en Groenland groter, terwijl gebieden rond de evenaar relatief klein ogen.

Het bekendste voorbeeld is Groenland. Op veel mercatorkaarten lijkt het eiland bijna even groot als Afrika. In werkelijkheid is Afrika ongeveer veertien keer zo groot.

De VN wil daarom dat vaker wordt gekozen voor de zogenoemde Equal Earth-projectie. Die vervormt vormen nog steeds — dat is bij iedere platte wereldkaart onvermijdelijk — maar houdt de onderlinge oppervlaktes van landen en continenten veel beter in verhouding.

Afrikaanse landen namen initiatief
De resolutie werd ingediend door Togo en kreeg steun van de andere 54 landen van de Afrikaanse Unie.

Volgens de Togolese minister van Buitenlandse Zaken Robert Dussey gaat het niet om symboliek, maar om een feitelijke correctie. „Dit is geen politieke discussie, maar een wetenschappelijke discussie”, zei hij voorafgaand aan de stemming. „Er is wetenschappelijk bewijs, dus we moeten allemaal de realiteit accepteren.”

De resolutie is niet juridisch bindend. Toch kan de oproep ertoe leiden dat scholen, overheden en makers van digitale kaarten vaker overstappen op andere projecties.

Alleen Verenigde Staten stemden tegen
De resolutie kreeg vrijwel algemene steun. De Verenigde Staten waren het enige land dat tegenstemde.

Een Amerikaanse diplomaat uitte stevige kritiek op de prioriteiten van de VN. Volgens hem zou de Algemene Vergadering zich kunnen bezighouden met zaken als vrede en welvaart, maar werd in plaats daarvan „gedebatteerd over kaartprojecties uit de zestiende eeuw”.

Ook Oekraïne plaatste vraagtekens bij het voorstel. Volgens de Oekraïense delegatie worden door Rusland bezette Oekraïense gebieden op de aanbevolen Equal Earth-kaart op een „totaal onacceptabele” manier weergegeven. Waar het bezwaar precies over gaat, werd niet duidelijk.

Oekraïne nam uiteindelijk niet aan de stemming deel. Ook Estland, Georgië, Litouwen, Moldavië en Servië waren afwezig.

De resolutie betekent niet dat de klassieke mercatorkaart onmiddellijk verdwijnt. Wel geeft de VN een duidelijk signaal af: voor algemene wereldkaarten moet voortaan vaker een projectie worden gebruikt die laat zien hoe groot continenten werkelijk zijn.