De discussie draait om een drone-incident bij de Duitse luchthaven Leipzig/Halle. Daar werd begin augustus een drone met explosieven gevonden in de buurt van een Oekraïens vrachtvliegtuig. De Duitse regering wees Rusland op 1 september aan als verantwoordelijke.

FVD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen wilde weten welk bewijs daarvoor bestaat. Op 25 september stelde hij daarover schriftelijke vragen aan de minister. "Kunt u het bewijs naar de Kamer sturen van Russische betrokkenheid bij de drones die gesignaleerd zouden zijn bij Leipzig?", vroeg het Kamerlid.

Hij wilde daarnaast bewijs zien voor de Russische betrokkenheid bij cyberaanvallen in Nederland. De antwoorden volgden op 21 oktober, mede namens CDA-minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken. Een openbare onderbouwing met de gevraagde inlichtingen bleef uit.

MIVD adviseert geheimhouding
De belangrijkste toelichting staat in een beslisnota van 8 oktober. Het document is opgesteld door de directeur van de MIVD en afgestemd met onder meer de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD).

De nota beschrijft waarom Defensie niet zomaar de gevraagde informatie openbaar maakt. "In algemene zin geldt dat de inlichtingen- en veiligheidsdiensten in het openbaar geen uitspraken doen over haar inlichtingenpositie, bronnen, en werkwijze", staat in het document.

De ambtenaren verwijzen vervolgens naar de mogelijkheid om het parlement buiten de openbaarheid te informeren. "Hiervoor geldt dat de Kamer via de geëigende kanalen geïnformeerd wordt, indien daartoe aanleiding is."

Of die aanleiding in het geval van Leipzig aanwezig is, wordt niet duidelijk. Ook vermeldt de nota niet of Nederlandse inlichtingendiensten over eigen bewijsmateriaal beschikken. Onder het kopje communicatie staat bovendien: "Er is geen communicatie voorzien vanuit Defensie."

Minister spreekt van Russische vijand
Opvallend is dat de beslisnota dezelfde datum draagt als het debat waarin Yeşilgöz zich bijzonder scherp uitliet over Rusland. Tijdens de behandeling van de Defensiebegroting op 8 oktober verklaarde zij in de Tweede Kamer: "Rusland is onze vijand."

Ook verwees de minister naar de drone-incidenten bij Leipzig en andere gebeurtenissen die volgens haar verband houden met de Russische oorlog tegen Oekraïne.

Yeşilgöz waarschuwde dat Rusland de afgelopen maanden steeds nadrukkelijker de grenzen opzoekt. "We zien de afgelopen maanden de intensiteit toenemen. We zien dat de Russen aan het testen zijn", zei zij tijdens het debat.

Daarmee ontstaat een duidelijke tegenstelling tussen de stellige publieke uitspraken van de minister en de beperkte informatie die zij op verzoek openbaar verstrekt.

De vertrouwelijkheid van inlichtingen is echter niet uitzonderlijk. Veiligheidsdiensten beschermen hun bronnen en onderzoeksmethoden om lopende operaties en medewerkers niet in gevaar te brengen.

Duitsland houdt Rusland verantwoordelijk
De beschuldiging over Leipzig komt oorspronkelijk van de Duitse regering. Op 1 september verklaarden de Duitse ministers Alexander Dobrindt en Johann Wadephul dat Rusland achter het incident zat. Volgens Berlijn is die conclusie gebaseerd op onderzoek van veiligheidsdiensten en politie.

Een dag later herhaalde de Duitse regering tijdens een officiële persconferentie dat de verantwoordelijkheid duidelijk aan Rusland kon worden toegeschreven. Volgens een regeringswoordvoerder was in meerdere onderdelen van het onderzoek een duidelijke koppeling met Rusland aangetoond.

Over de precieze onderzoeksresultaten wilde Berlijn echter geen bijzonderheden verstrekken. De woordvoerder verwees onder meer naar het lopende onderzoek en de bevoegde instanties. Daarmee heeft Duitsland Rusland officieel verantwoordelijk gesteld, zonder alle onderliggende bewijsstukken openbaar te maken.

Dat de Nederlandse minister die Duitse conclusie onderschrijft, betekent niet automatisch dat Nederland ook zelfstandig over hetzelfde bewijsmateriaal beschikt.

FVD zit niet in commissie voor geheime informatie
De verwijzing van de MIVD naar vertrouwelijke kanalen is ook politiek relevant. Voor geheime informatie van de Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten bestaat in de Tweede Kamer de Commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CIVD).

Deze commissie, ook wel de commissie-Stiekem genoemd, kan vertrouwelijke informatie ontvangen die niet voor alle Kamerleden toegankelijk is. Volgens de officiële samenstelling zitten Jan Paternotte (D66), Geert Wilders (PVV), Jesse Klaver (PRO), Henri Bontenbal (CDA) en Ruben Brekelmans (VVD) in deze commissie.

Forum voor Democratie heeft geen zetel in de CIVD. Van Houwelingen krijgt daardoor niet automatisch toegang tot informatie die uitsluitend binnen deze commissie wordt gedeeld.

De MIVD noemt in de beslisnota overigens niet expliciet de CIVD. Ook is niet openbaar bekendgemaakt of deze commissie over het drone-incident bij Leipzig is geïnformeerd.

Kabinet wilde juist vaker cyberaanvallen openbaar maken
De weigering om onderliggende inlichtingen te delen valt ook op vanwege eerdere uitspraken van het kabinet over cyberaanvallen. In maart 2026 schreven Yeşilgöz en Heerma in een gezamenlijke Kamerbrief dat Russische diensten wereldwijd proberen Signal- en WhatsApp-accounts van overheidsfunctionarissen over te nemen. Ook Nederlandse ambtenaren en andere overheidsmedewerkers waren volgens de diensten doelwit geworden.

In die brief schreven de ministers dat de openbare toeschrijving van de aanvallen aan Rusland paste binnen de "ambitie van het kabinet om vaker cyberaanvallen en bijbehorende technische werkwijzen openbaar te maken". Ook in de nieuwe MIVD-nota staat dat de diensten bij cyberaanvallen waar mogelijk naar buiten treden.

Toch volgt uit de antwoorden op de vragen van Van Houwelingen geen openbare verzameling van onderliggende bewijsmiddelen voor de door hem genoemde aanvallen.

Daarbij geldt wel dat de diensten in andere gevallen technische informatie openbaar hebben gemaakt. Zo publiceerden de AIVD en MIVD eerder een analyse over een Russische hackersgroep die betrokken zou zijn geweest bij een cyberaanval op de Nederlandse politie.

Controle door Kamer blijft beperkt
De kwestie draait daarmee niet alleen om de vraag wie verantwoordelijk is voor het drone-incident bij Leipzig. Ook de controle op uitspraken van het kabinet speelt een rol.

De minister neemt de Duitse toeschrijving serieus en spreekt in het openbaar stevige woorden over Rusland. Tegelijk beroepen de inlichtingendiensten zich op de noodzaak hun bronnen en methoden geheim te houden.

Het parlement beschikt wel over mogelijkheden voor vertrouwelijke controle, maar die informatie wordt niet met alle Kamerleden gedeeld. Voor Van Houwelingen blijft daardoor onduidelijk welk bewijs Nederland zelf bezit en of het kabinet zich bij het incident in Leipzig uitsluitend baseert op de Duitse beoordeling.

De MIVD-nota geeft op die punten geen uitsluitsel. Ook wordt niet duidelijk of er aanleiding is geweest om de CIVD vertrouwelijk te informeren.

Vaststaat wel dat het kabinet Rusland verantwoordelijk houdt voor verschillende dreigingen, terwijl de onderliggende inlichtingen in deze zaak niet openbaar worden gemaakt.