Kabinet-Jetten zet vaart achter klimaatplannen: rekening van 16 miljard euro dreigt

Nederland wil de komende jaren sneller stoppen met olie, gas en kolen. Tijdens de klimaattop in het Turkse Antalya presenteert klimaatgezant Jan Versteeg een plan voor de afbouw van fossiele energie. Die koers raakt industrie en huishoudens. Alleen al het aanpassen of opruimen van het gasnet vraagt naar verwachting 16 miljard euro.
Op dit moment komt tachtig procent van de Nederlandse energie uit fossiele bronnen. Versteeg wil dat in 2040 de helft van het energieverbruik fossielvrij is. Nederland trekt daarbij op met landen die eveneens minder afhankelijk willen worden van fossiele brandstoffen, meldt De Telegraaf.
Kernenergie en wind op zee
Nederland zet onder meer in op kernenergie en windparken op zee. Het vermogen van windturbines op zee moet vóór 2040 oplopen tot minstens 30 gigawatt en later tot 40 gigawatt. Vanaf 2030 geldt een verbod op elektriciteitsopwekking met kolencentrales, zoals al wettelijk is vastgelegd.
Ook de staalindustrie moet het kolengebruik terugschroeven. Tussen 2035 en 2037 moet het gebruik ongeveer halveren. Daarna moet het resterende kolengebruik verdwijnen, afhankelijk van 'technologische en marktomstandigheden'. Voor olieraffinaderijen zijn de vooruitzichten eveneens ingrijpend. In de plannen staat: 'Fossiele raffinage zal naar verwachting in 2050 met 65 tot 95 procent verminderen'.
Ook gevolgen achter de voordeur
Het kabinet-Jetten wil woningen wijk voor wijk van aardgas loskoppelen. Bewoners zullen bijvoorbeeld moeten overstappen op een warmtepomp of aansluiting op een warmtenet. Het aanpassen van de bestaande gasinfrastructuur is een forse kostenpost. Volgens het ministerie van Klimaat en Groene Groei is naar verwachting 16 miljard euro nodig om het gasnet te verwijderen of geschikt te maken voor groen gas en waterstof.
Versteeg verdedigt de snelheid van de plannen met een beroep op klimaatverandering. 'Het is urgent omdat de wereldwijde opwarming van de aarde doorgaat', zei hij tijdens een panelgesprek. Ook minder afhankelijkheid van onzekere energieleveringen en schommelende wereldmarktprijzen speelt volgens hem een rol.
Critici vrezen overbelasting stroomnet en hogere kosten
Critici waarschuwen dat een te snelle energietransitie grote problemen kan veroorzaken. Het Nederlandse elektriciteitsnet zit op veel plaatsen nu al vol. Door de groei van warmtepompen, elektrische auto's en het gebruik van stroom door bedrijven neemt de druk verder toe. Deze netcongestie kan ervoor zorgen dat nieuwe woningen en bedrijven niet tijdig een aansluiting krijgen. Ook bestaan zorgen over de betrouwbaarheid van de stroomvoorziening als het elektriciteitsnet niet snel genoeg wordt uitgebreid.
Daarnaast dreigt de overstap naar duurzame energie duurder uit te vallen. Het elektriciteitsnet moet op grote schaal worden uitgebreid en verzwaard om de groeiende vraag aan te kunnen. De kosten van deze investeringen worden via de nettarieven doorberekend aan huishoudens en bedrijven. Critici vragen zich daarom af of Nederland niet te snel afscheid wil nemen van fossiele brandstoffen, terwijl de benodigde infrastructuur daar nog onvoldoende op is voorbereid.
Nederland loopt voorop
Een gezamenlijke internationale afspraak over het uitfaseren van fossiele energie strandde eerder op weerstand van rijke olielanden. Nederland werkte vervolgens met Colombia aan een aanpak met landen die wel verder willen. Frankrijk, Duitsland en Finland hebben inmiddels eveneens een afbouwplan opgesteld.
Volgens ingewijden werken ook Irak, Kazachstan, Brazilië, Tsjaad en Trinidad aan zulke plannen. Daarmee behoort Nederland tot de landen die hun voornemens al concreet hebben uitgewerkt. De financiële gevolgen van de energietransitie zijn daarbij groot, zeker door de geplande veranderingen aan het Nederlandse gasnet.






















































