D66-minister belooft einde aan migratiesluiproute, maar ambtenaren waarschuwen voor Brussel

D66-minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) beloofde op 6 november een einde aan de sluiproute voor goedkope arbeidsmigranten van buiten de Europese Unie. Zijn eigen ambtenaren waarschuwden in een interne nota dat het kabinet daarmee „scherp aan de wind” vaart en dat Brussel een procedure tegen Nederland kan beginnen. In de Kamerbrief en het persbericht staat dat niet.
Lees ook

Kabinet wil pensioengeld inzetten om miljardentekort voor infrastructuur op te vangen
De waarschuwing staat in een beslisnota van het ministerie over de nieuwe regels voor arbeidsmigranten. De Tweede Kamer kreeg die nota pas op 12 november toegestuurd, zes dagen na de brief. „Dit neemt niet weg dat we scherp aan de wind varen”, schrijven de ambtenaren.
Volgens hen bestaat „het risico dat de Europese Commissie (EC) een ingebrekestellingsprocedure tegen Nederland start”. Met zo’n ingebrekestelling begint Brussel een zaak tegen een lidstaat die volgens de Commissie de EU-regels overtreedt. Zo’n zaak kan eindigen bij het Europese Hof van Justitie.
In de Kamerbrief van 6 november schrijft Vijlbrief alleen: „Zo heb ik de maximale ruimte gezocht die de Europese regelgeving biedt.” Over het risico op een Europese procedure staat er niets in.
Sluiproute via ander EU-land
Het gaat om zogeheten derdelanders: werknemers van buiten de EU die een werk- en verblijfsvergunning hebben in een ander EU-land en van daaruit naar Nederland worden gestuurd. Nederland geeft deze arbeidsmigranten zelf geen werkvergunning. Volgens Vijlbrief leidt de route tot „oneerlijke concurrentie omdat er geen belastingen en premies in Nederland worden betaald”.
Het aantal van deze arbeidsmigranten groeit snel. In 2025 werden 29.700 gedetacheerde derdelanders gemeld, tegen 18.200 in 2021. Nederland gaf in 2025 zelf 2.530 gecombineerde vergunningen voor verblijf en werk aan mensen van buiten de EU. Volgens onderzoeksbureau Panteia wordt bovendien ongeveer 38 procent van alle detacheringen niet gemeld.
De arbeidsmigranten zijn vooral Oekraïners en Wit-Russen die via Polen komen, Indiërs, Brazilianen en Pakistanen via Portugal en Filipijnen en Turken via Duitsland, blijkt uit de brief.
Drie maanden werken in het zendland
Vijlbrief wil dat gedetacheerde arbeidsmigranten van buiten de EU voortaan eerst minstens drie maanden hebben gewerkt in het land van waaruit zij worden gestuurd. Ook moet hun vergunning daar langer geldig zijn dan de klus in Nederland duurt. De regels moeten op 1 juli 2027 ingaan. Boetes voor onderbetaling gaan dan met ongeveer 22 procent omhoog.
In een persbericht op 7 november klonk de minister stellig. „We gaan een einde maken aan het gesjoemel van werkgevers die Nederlandse regels omzeilen en laag betaalde arbeidskrachten aantrekken van buiten de Europese Unie. Met deze maatregel krijgen we meer grip op migratie en op wie hier in Nederland mag werken.”
Zes maanden al te veel
In de nota leggen de ambtenaren uit waarom het om drie maanden gaat. Het Europese Hof zag een eis van zes maanden eerder werk al als een inbreuk op het vrije verkeer van diensten binnen de EU. Drie maanden blijft daar volgens de nota „ruim onder”.
Toch is het ministerie er niet gerust op. Het wil voorkomen dat de regel „in de toekomst door het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJEU) in strijd wordt geacht met het vrij verkeer van diensten”, staat in dezelfde nota.
Andere ideeën van de Sociaal-Economische Raad (SER) om de route aan te pakken, haalden het niet. „De overige aanbevelingen van de SER met betrekking tot het nationaal juridisch kader zijn niet mogelijk gebleken in relatie tot het Europees recht”, schrijft het kabinet in een reactie.
Nota ‘per abuis’ niet meegestuurd
Dat de Kamer de waarschuwing niet meteen kon lezen, komt doordat bij de brief van 6 november een onvolledige set stukken zat. Het meegestuurde document telde twee pagina’s: een begeleidende notitie waarin de nota over de juridische kant als bijlage 3 wordt genoemd. Die bijlage zelf ontbrak.
Op 12 november stuurde het ministerie de rest na. „Per abuis is bij deze Kamerbrief een niet volledige versie van de beslisnota’s meegezonden”, schreef de minister. In de ontbrekende vier pagina’s staat de passage over het risico. Het nieuws over de strengere regels voor arbeidsmigranten was toen al een week de wereld in.
Al aangekondigd onder Schoof
De aanpak van deze arbeidsmigranten is niet nieuw. Minister Eddy van Hijum (Sociale Zaken) van het kabinet-Schoof kondigde in juli 2025 al aan dat drie maanden werken in het zendland werd uitgewerkt. De maatregel volgt ook op een motie van D66-Kamerlid Paternotte, die de Kamer in september 2024 met algemene stemmen aannam. Die vroeg de regering „de maximale ruimte op te zoeken” om oneigenlijke detachering „zo veel mogelijk te stoppen”.
Een juridisch risico noemen in een interne nota is gebruikelijk. De ambtenaren schrijven ook dat de voorstellen aan de Europese regels en de uitspraken van het Hof blijven voldoen. In de Kamerbrief staat wel dat „nadrukkelijk gezocht” is naar „een balans”. Brussel heeft nog geen stappen gezet; de regel is ook nog niet ingevoerd.
Eerder bleek al dat het kabinet geen extra geld uittrekt voor toezicht op arbeidsmigranten. Het conceptbesluit met de driemaandenregel ligt nu ter consultatie: burgers, bedrijven en organisaties kunnen erop reageren. Gaat alles volgens plan, dan geldt de regel vanaf 1 juli 2027.

















































