De regeling, die werd ingevoerd door de Vijfsterrenbeweging, moest mensen financieel ondersteunen. In de praktijk konden aanvragers echter jarenlang grotendeels vertrouwen op eigen verklaringen. Daardoor kregen ook personen die niet aan de voorwaarden voldeden toegang tot overheidsgeld. De financiële politie ontdekte bij controles grote aantallen onregelmatigheden.

Bij ruim 82 procent van controles iets mis
Volgens Vitale waren de resultaten van de onderzoeken opvallend. 'Bij de aanvragen uit 2019 tot en met 2021 bleek meer dan 82 procent van de door de financiële politie gecontroleerde dossiers onregelmatig', verklaarde hij tegenover persbureau Ansa. Dit percentage heeft betrekking op de onderzochte dossiers en niet op alle uitkeringsontvangers.

De bestuurder ziet hierin een groot probleem met de oorspronkelijke werkwijze. 'Wanneer meer dan vier van de vijf dossiers onregelmatig blijken, hebben we niet te maken met op zichzelf staande gevallen, maar met het resultaat van een procedure die was ingericht om op vertrouwen uit te betalen', aldus Vitale.

Zelfs gevangenen kregen uitkering
Bij de aanvragen werden regelmatig belangrijke gegevens achtergehouden. Sommige ontvangers verzwegen dat zij in de gevangenis zaten. Anderen lieten informatie weg waardoor zij eigenlijk geen recht hadden op financiële ondersteuning.

Gedurende drie jaar was de procedure grotendeels gebaseerd op verklaringen van de aanvragers zelf. Volgens Vitale ontbraken voldoende controles voordat het geld werd overgemaakt. De Italiaanse overheid probeert de onterecht betaalde bedragen inmiddels terug te halen, maar dat blijkt moeilijk.

Nieuwe regeling moet problemen voorkomen
Met de invoering van de nieuwe 'Assegno di inclusione', een regeling voor inkomensondersteuning, is de aanpak volgens Vitale veranderd. Hij stelt dat daarmee een einde is gekomen aan het oude systeem van uitbetalingen op basis van vertrouwen.

Tegelijk waarschuwt hij voor plannen om een nieuwe versie van de vroegere uitkering in te voeren. Vitale maakt zich zorgen over een mogelijke 'Reddito 2.0'. Volgens hem zijn overheidsmiddelen beperkt, mede door de financiële gevolgen van deze uitkeringsregeling en de Italiaanse Superbonus.

De bestuurder vindt dat beschikbare middelen vooral naar gezinnen en stijgende energiekosten moeten gaan. Daarmee steunt hij de huidige koers van de Italiaanse regering.