Merz verwacht 'hardheid' van bondspresident om AfD-kanselier tegen te houden

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz (CDU) heeft zijn vertrouwen uitgesproken in de 'hardheid' van Ilse Aigner (CSU), die mogelijk de nieuwe bondspresident wordt. Die hardheid moet volgens de vraag die Merz tijdens een televisie-interview kreeg vooral blijken als de AfD na de verkiezingen van 2029 aanspraak maakt op het kanselierschap. Merz bevestigde dat Aigner volgens hem stevig genoeg is om in zo'n politieke situatie op te treden. Daarmee laait de discussie op of zij als bondspresident de komst van een AfD-kanselier zou kunnen blokkeren.
De 61-jarige CSU-politica is kandidaat om Frank-Walter Steinmeier op te volgen. Volgens Merz zal zij 'bruggen bouwen' in het politiek verdeelde Duitsland. Aigner zelf belooft 'kloven te overbruggen'. Toch heeft zij een uitnodiging van de AfD-fractie in de Bondsdag afgewezen.
Merz prijst hardheid tegenover politieke tegenstanders
Tijdens een interview met de ARD vroeg presentator Jörg Schönenborn of Aigner voldoende politieke hardheid heeft voor een moeilijke regeringsvorming. Daarbij verwees hij naar de uitslag van de Bondsdagverkiezingen in 2029. Hoewel de AfD niet bij naam werd genoemd, draaide de discussie om de vraag hoe Aigner met een mogelijke machtspositie van die partij zou omgaan.
Merz antwoordde dat Aigner de benodigde eigenschappen bezit. 'Zij heeft in veel functies bewezen dat zij dat kan', verklaarde hij. Vervolgens wees hij op haar acht jaar als voorzitter van het Beierse parlement.
Daar moest zij volgens Merz omgaan met afgevaardigden die 'alles voor ogen hebben, behalve het succes van onze democratie'. De bondskanselier besloot: 'Dus ze kan het.' De Duitse krant Junge Freiheit interpreteert zijn opmerkingen als steun voor een harde opstelling tegenover de AfD.
Aigner weigert uitnodiging AfD
Aigner heeft geweigerd zich bij de AfD-fractie voor te stellen. Als reden werd gewezen op kritiek van AfD-politica Beatrix von Storch op de manier waarop Aigner als kandidaat was gekozen. Von Storch noemde de selectie een 'brevet van onvermogen'.
Ook binnen de SPD benadrukte Aigner haar afwijzing van de AfD. Volgens voormalig minister Karl Lauterbach deed zij dat 'zeer overtuigend'. Daarmee blijft de vraag hoe haar houding tegenover de partij samengaat met haar belofte om politieke tegenstellingen te verkleinen.
Kan een bondspresident een AfD-kanselier blokkeren?
De Duitse grondwet geeft de bondspresident een belangrijke rol bij het vormen van een regering. Volgens artikel 63 draagt het staatshoofd een kandidaat voor het bondskanselierschap voor. De Bondsdag stemt vervolgens over die kandidaat.
Een bondspresident kan een kandidaat met voldoende parlementaire steun echter niet zonder meer blijvend blokkeren. De grondwet geeft de Bondsdag onder bepaalde omstandigheden de mogelijkheid zelf een kanselier te kiezen. Ook benoemt de bondspresident ministers op voordracht van de kanselier.
Of Aigner deze bevoegdheden ooit tegenover een mogelijke AfD-regering zal gebruiken, is onzeker. Eerst moet zij tot bondspresident worden gekozen. Daarna hangt haar rol af van de verkiezingsuitslag van 2029 en de mogelijkheden om een regeringsmeerderheid te vormen.























































