D66'er Thom de Graaf wil geen nieuwe verkiezingen na kabinetsval: 'Wat levert dat op?'

Nieuws 16 november 2026 3 minuten Marit Nubé
Thom de Graaf
ANP / Robin Utrecht

Zelfs als het kabinet-Jetten valt, moeten Nederlanders volgens D66-prominent Thom de Graaf niet opnieuw naar de stembus. De voormalige vicepresident van de Raad van State wil dat politieke partijen eerst proberen een nieuwe regering te vormen met de huidige zetelverdeling. Nieuwe verkiezingen leveren volgens hem vooral maanden vertraging op. "Wat levert dat op?", vraagt hij zich af.

NIEUWRECHTS VIDEO

Hoe breken we de macht van de EU? Bekijk onze explainer.

NieuwRechts

DIEPGAAND
OBJECTIEF
EXCLUSIEF

BEKIJK DEZE SERIE

De Graaf doet zijn uitspraken tegenover Nieuwsuur, terwijl D66, VVD en CDA opnieuw crisisoverleg voeren. De verhoudingen binnen het minderheidskabinet zijn ernstig verslechterd nadat D66 en CDA buiten de VVD om een belastingakkoord sloten met PRO en Volt. De liberalen stemden vervolgens tegen het belastingplan van hun eigen kabinet en spreken inmiddels van een mislukt experiment.

Toch vindt De Graaf dat de coalitie alles moet doen om een kabinetsval te voorkomen. "We hebben zo veel behoefte aan stabiliteit", zegt hij. De D66'er stelt voor een onafhankelijke procesbegeleider aan te stellen die de ruziënde partijen weer bij elkaar brengt. Anders dan premier Rob Jetten zou zo iemand geen eigen partijpolitieke belangen hebben.

Geen verkiezingen, maar een nieuwe coalitie
Mocht een verzoening mislukken, dan wil De Graaf niet dat automatisch nieuwe verkiezingen worden uitgeschreven. Hij ziet meer in een nieuwe formatiepoging binnen de bestaande Tweede Kamer.

"Wat levert dat op? Een lange demissionaire periode, een lange formatieperiode en uiteindelijk kom je weer met een minderheidskabinet", zegt hij over vervroegde verkiezingen.

Volgens De Graaf zullen nieuwe verkiezingen de politieke verhoudingen niet wezenlijk veranderen. Hij verwacht dat het opnieuw moeilijk wordt een stabiele meerderheid te vinden. "Grosso modo komen dezelfde verhoudingen terug. Het is heel moeilijk een middenkabinet te vormen. En twee flankpartijen samenbrengen is ook moeilijk."

Zijn voorstel sluit aan bij een initiatief van ChristenUnie-leider Mirjam Bikker. De Tweede Kamer nam dinsdag een motie aan waarin staat dat een kabinetsval niet bijna automatisch tot vervroegde verkiezingen mag leiden. Voortaan moet de Kamer eerst bespreken of een nieuwe coalitie mogelijk is.

Dat betekent niet dat verkiezingen worden uitgesloten. Als de partijen geen werkbare meerderheid kunnen vinden, blijft een nieuwe gang naar de stembus mogelijk. De Kamer heeft met de motie vooral uitgesproken dat zij in principe haar volledige termijn van vier jaar wil uitzitten.

Ook andere bestuurders willen kabinet overeind houden
De Graaf staat niet alleen. Sharon Dijksma, burgemeester van Utrecht en voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, noemt een kabinetsval onverantwoord. "Het is volstrekt onverantwoord als dit kabinet demissionair wordt", zegt zij. "Ook in internationale context."

Politicoloog Tom van der Meer van de Universiteit van Amsterdam wijst op een zwakke plek in het minderheidskabinet. D66, VVD en CDA wilden regeren zonder vaste gedoogpartner. Volgens hem blijkt uit onderzoek juist dat zo'n partner kan zorgen voor meer stabiliteit.

Van der Meer vindt dat de partijen te veel bezig zijn geweest met politieke profilering. De VVD benadrukte op reclameborden haar eigen successen, terwijl links en rechts elkaar bestreden over de belastingplannen. Volgens de hoogleraar ontbreekt daardoor de bereidheid om elkaar iets te gunnen.

Voorstel voor kiesdrempel
Emeritus-hoogleraar staatsrecht Paul Bovend'Eert ziet een dieper probleem: de grote hoeveelheid partijen in het parlement. De Tweede Kamer telt momenteel zeventien partijen en de Eerste Kamer twintig. Volgens hem maakt die versnippering het steeds moeilijker om meerderheden te vormen.

Hij pleit daarom voor een kiesdrempel naar Duits voorbeeld, waarbij partijen minstens 5 procent van de stemmen moeten halen om in het parlement te komen. Bij de huidige zetelverdeling zouden daardoor nog slechts zes partijen overblijven: D66, VVD, PRO, PVV, CDA en JA21. Partijen als FVD, BBB en Groep Markuszower zouden dan geen zetels meer hebben.

"Je neemt de kiezer een beetje bij de hand door wat beperkter keuzes te geven", aldus Bovend'Eert. Hij verwacht dat grotere partijen makkelijker meerderheden kunnen vormen. Het idee van een kiesdrempel kreeg eerder steun van de coalitie, maar stuitte op verzet bij de oppositie.

Van der Meer ziet minder in zo'n ingreep. Volgens hem ligt de oplossing vooral bij de houding van politici. Ook De Graaf benadrukt dat partijen verder moeten kijken dan hun eigen belangen. "In een minderheidskabinet zal je allemaal naar het grote belang moeten kijken: stabiliteit in het landsbestuur zonder overwinninkjes voor individuele partijen."

Voorlopig ligt de beslissing bij D66, VVD en CDA. Hun crisisoverleg moet uitwijzen of het kabinet-Jetten nog een toekomst heeft. Maar zelfs als de coalitie uiteenvalt, wil De Graaf dus liever dat de huidige Tweede Kamer een nieuwe regering samenstelt dan dat de kiezer opnieuw wordt geraadpleegd.

Wij vragen ons af...

Moeten er na een kabinetsval altijd nieuwe verkiezingen komen?

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratie
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Is Rob Jetten de slechtste premier ooit? Volgens Geert Wilders wel

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

Rubio
Nieuws

Amerikaanse minister rekent af met open grenzen: ‘Onze steden worden omgevormd tot vluchtelingenkampen voor de hele planeet’

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft hard uitgehaald naar iedereen die volgens hem het eigen land ondergeschikt maakt aan internationale regels. Volgens Rubio willen zij Amerika laten opgeven wat het sterk maakt: zijn...

Jetten
Nieuws

Weekend van crisisberaad levert niets op: coalitie praat verder op Catshuis

Een heel weekend praten heeft de kabinetscrisis niet opgelost. De kopstukken van D66, VVD en CDA zaten zaterdag en zondag urenlang bij elkaar op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum. Maandag gaan ze verder op het Catshuis in Den Haag. Wat er...

De Hond
Achtergronden

Maurice de Hond: ‘Het systeem is compleet vastgelopen’

Volgens opiniepeiler Maurice de Hond lossen een nieuw kabinet of nieuwe verkiezingen de politieke crisis niet op. Het probleem zit volgens hem dieper: het politieke stelsel zelf werkt niet meer. “Een ander systeem, ook zonder grondwetsherziening,...

Hamas
Nieuws

Activisten achter Hamas-spandoeken bekend: 'Aanval van 7 oktober moeten we vieren'

De activisten die bij pro-Palestijnse demonstraties in Amsterdam openlijk steun betuigen aan Hamas, blijken bewust de terroristische aanval van 7 oktober 2023 te verheerlijken. Een van hen is Laleh Almarjani (29), student aan de Hogeschool voor de...

Moskee
Nieuws

Gemeenten gaven moskeeën tien keer grond zonder concurrentie

Nederlandse gemeenten hebben sinds januari 2025 minstens tien keer grond, een pand of ruimte zonder openbare selectie aan een moskee of islamitische organisatie gegund. Telkens heette de koper de ‘enige serieuze gegadigde’, blijkt uit de...

Malawi
Nieuws

Malawi eert koloniaal verleden: 'Britten waren bevrijders van Arabische slavernij'

Terwijl Europese landen onder druk staan om excuses en herstelbetalingen aan te bieden voor hun koloniale verleden, laat het Afrikaanse Malawi een ander geluid horen. Het land wil juist aandacht besteden aan de Britse strijd tegen de Arabische...

Singh's Dining
Nieuws

Moslims intimideren restaurant dat geen halalvlees serveert: eigenaar opgepakt

Honderden demonstranten hebben vrijdagavond een Indiaas restaurant in Londen omsingeld dat weigert halalvlees te serveren. De menigte riep op tot sluiting van de zaak en scandeerde onder meer 'Allahu akbar' en 'Free Palestine'. Terwijl de politie...

Klaver
De kritische blik

Klavers vijand is niet de miljonair, maar de zelfredzame Nederlander

"Als het maar enigszins lukt om maatregelen te vinden waarmee we cryptomiljonairs kunnen raken, dan beloof ik u bij dezen dat we dat gaan doen." Dat beloofde PRO-leider Jesse Klaver donderdag in de Tweede Kamer. Een maatregel had hij niet. Een...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Moslimbroederschap
Nieuws

Egypte zet 35 islamitische organisaties in Europa op terroristenlijst

Een Egyptische rechtbank heeft 35 islamitische organisaties en 36 personen op nationale terroristenlijsten geplaatst. Het gaat grotendeels om verenigingen, instellingen en koepelorganisaties die actief zijn in verschillende Europese landen. Ook de...

Merz en Weidel
Nieuws

Merz verwacht 'hardheid' van bondspresident om AfD-kanselier tegen te houden

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz (CDU) heeft zijn vertrouwen uitgesproken in de 'hardheid' van Ilse Aigner (CSU), die mogelijk de nieuwe bondspresident wordt. Die hardheid moet volgens de vraag die Merz tijdens een televisie-interview kreeg...

Moskee
Nieuws

Hamas-geldspoor leidt naar moskee in Rome: 'Bijna alles' ging naar 'het verzet'

Een moskee in Rome is in verband gebracht met meerdere personen die voorkomen in een Italiaans onderzoek naar mogelijke financiering van terreurorganisatie Hamas. Nieuwe foto's tonen de imam van het islamitische centrum Al Huda met mannen uit het...

Antifa
Nieuws

Antifa als terreurorganisatie bestempeld bij verkiezingswinst Le Pen

De Franse partijleider Jordan Bardella wil Antifa als terroristische organisatie laten aanmerken als Marine Le Pen de presidentsverkiezingen van 2027 wint. De voorzitter van Rassemblement national (RN) wil dat Frankrijk optreedt tegen Antifa en...

Hulst
Nieuws

Hulst verdubbelt asielnoodopvang voor drie jaar, raad hoort het achteraf

Het college van Hulst verdubbelt de noodopvang voor asielzoekers in zwembad Reynaertland van 50 naar maximaal 100 plekken, voor drie jaar. Het besluit viel op 3 november; de gemeenteraad hoorde het pas op 9 november, meldt Omroep ZVL. In mei beloofde...

Berendsen
Nieuws

Kabinet geeft vervolgde christenen geen eigen programma: ‘Geld al vergeven’

Minister Tom Berendsen (CDA, Buitenlandse Zaken) komt niet met een eigen programma voor vervolgde christenen, hoewel de Tweede Kamer daarom vroeg. In een brief van 11 november schrijft hij dat de bijna 35 miljoen euro voor geloofsvrijheid al is...

Konya
Nieuws

Turkije geeft Nederlandse bekeerlingen gratis islamles in Konya

De Islamitische Stichting Nederland (ISN), de Nederlandse tak van het Turkse godsdienstdirectoraat Diyanet, neemt Nederlanders die moslim werden mee op studiereis naar Istanboel en Konya. Dat blijkt uit berichten van Diyanet en van de stichting zelf....

Erkens
Nieuws

Kabinet wil probleemwolven sneller afschieten: 'Kritiek interesseert me niet'

Wolven die herhaaldelijk vee aanvallen of hun angst voor mensen verliezen, moeten sneller kunnen worden afgeschoten. Dat vindt VVD-staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw), die daarvoor naar het Duitse wolvenbeleid kijkt. Tijdens een bezoek aan...

Meloni
Nieuws

Miljarden aan onterechte uitkeringen Italië: ook gevangenen ontvingen overheidsgeld

In Italië is voor meer dan 1,7 miljard euro aan uitkeringen onterecht uitbetaald via de voormalige regeling 'Reddito di cittadinanza'. Zelfs veroordeelden en gevangenen ontvingen geld waarop zij geen recht hadden. Eind 2025 stond nog 1,463 miljard...

Boekholt
Nieuws

D66-minister wil 335.000 huurwoningen verplicht verduurzamen, maar heeft toezicht niet op orde

D66-minister Elanor Boekholt-O'Sullivan van Volkshuisvesting wil verhuurders verplichten hun woningen vanaf 2029 minimaal naar label D te brengen. Gemeenten moeten dat controleren, maar het landelijke huurregister dat daarbij zou helpen, komt er niet...

Schouten
Nieuws

Landsadvocaat vond invaren in 2011 te zwak onderbouwd: advies nog steeds niet openbaar

Toen het kabinet in 2011 opgebouwde pensioenrechten wilde laten ‘invaren’ in een nieuw stelsel, vond de landsadvocaat de juridische onderbouwing te zwak om bij de rechter stand te houden. Dat staat in een inventarisatie van oud-minister Carola...

Verkiezingen
Onderzoek

Meeste Nederlanders willen nieuwe verkiezingen als VVD uit kabinet stapt

Als de VVD uit het kabinet-Jetten stapt, wil een meerderheid van de Nederlanders nieuwe verkiezingen. Dat blijkt uit onderzoek van Maurice de Hond (Peil.nl) na het debat over het Belastingplan. Van alle ondervraagden kiest 56 procent dan voor...